Post #1296

Сыра өндірісі ақпанда күрт қысқарды Қазақстанда ақпанда қайнатылған сыраның жалпы көлемі 31,6 млн литрге дейін азайған — айдан айға 31%-ға, жылдан жылға 27%-ға. Ағымдағы көрсеткіші 2024 жылдың қаңтарынан бергі ең төмен деңгей болып отыр, сол кезде 29,2 млн литр өндірілген. Дереккөз — ҚР СЖРА ҰСБ. Әдетте қыста сыра қайнату зауыттары толық қуатында жұмыс істемейді, бұл өндірістің маусымдылығына байланысты, ең жоғары деңгей жылдың ыстық айларында байқалады. Алайда соны ескерсек те, ағымдағы көрсеткіш көлемінің аздығымен жалпы қатардан ерекшеленіп отыр: бұған дейінгі соңғы тоғыз жылдың әр ақпанында өндіріс қазіргі деңгейден әлдеқайда жоғары болған. Ал бақылау тарихынан 2024 жылдың аномалды қаңтарын есепке алмасақ, онда көрсеткіш тоғыз жылдан астам уақыт ішіндегі ең төменгі деңгейге тең келеді. ҚР-ның негізгі сыра қайнату қуаттары бес өңірде шоғырланған — Алматыда, Шымкентте, Алматы, Қарағанды және Қостанай облыстарында. Олар бірігіп жалпы өндірістің 95%-дан астамын қамтамасыз етеді. Төмендеу аталған өңірлердің ешқайсын айналып өтпеді. Ең үлкен құлдырау көшбасшы өңір Алматыда байқалды. Ақпанда аталмыш қалада 10,3 млн литр сыра өндірілген, айлық есепте 38%-ға, жылдық есепте 42%-ға азайған. Айта кетейік, сыра өндірісінің күрт төмендеуіне заңнамалық өзгерістер әсер етті. 2026 жылдың 1 ақпанынан бастап өндірушілерге кегтерге және бөтелкелерге құйылатын сыраны міндетті түрде таңбалау талабы енгізілді (банкалардағы сыра үшін міндетті таңбалау 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап енгізіледі). Бұған дейін бизнес өкілдері бұл жаңашылдыққа сын айтып, бөтелкеге құю желілерінің тоқтап қалу қаупі және бағаның күрт өсуі мүмкін екенін ескерткен болатын. Таңбалауды енгізу өндірісті толық қайта жабдықтауды талап етеді, сәйкесінше бұл көп уақыт пен қаржыны қажет етеді. Айтпақшы, ақпанда сыра бағасы да айтарлықтай өсім көрсетті: айдан айға +3,6%, жылдан жылға +15,7%. 12 наурызда күшіне енген түзетулерге сәйкес бөтелкедегі сыраны міндетті таңбалау мерзімі 2026 жылдың 1 қыркүйегіне ауыстырылды. Болашақ түзетулерді онлайн форматта қоғамдық талқылауға шығарған кезде әзірлеушісі, ҚР Сауда министрлігі, мерзімнің ауыстырылуын сала кәсіпорындарының жеткілікті дайын болмауымен түсіндірді. Қосымша уақыт кәсіпорындарға IT-шешімдерді дұрыс енгізуге, кодтарды енгізу және оқу процестерін сынақтан өткізуге, өнім жеткізіліміндегі қателіктердің алдын алуға мүмкіндік береді деп күтілуде. Сонымен қатар мерзімнің шегерілу себептері ретінде сыра тапшылығы мен бағаның қымбаттау қаупі де аталды. ҚР Сауда министрлігінің болашақтағы түзетулерді қоғамдық талқылау барысында берген түсіндірмесіне сәйкес, кегтер мен бөтелкелердегі сыраны міндетті қадағалау жүйесін енгізу уақыты міндетті таңбалаумен сәйкес келмейді — мұндай өнімді қадағалау 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап жүзеге асырылады. Бизнеске таңбалау және қадағалау жүйесінде толыққанды жұмыс істеу үшін қажетті дағдыларды қалыптастыруға мүмкіндік беріледі. @DataHub_KZ