Post #20356

#Ишқнинг_таърифи — Ишқ бу нозик ва ажойиб хусусиятларга эга. У нафснинг ҳаволари, руҳларнинг уйғунлиги, қалбларнинг поклиги ва дилларнинг яқинлиги билан тавсифланади. Бу ҳолат фақатгина ички оламдаги тартиб, ақлнинг зукколиги, ҳисларнинг нозиклиги, ёқимли жаҳл, тузилишнинг бир хиллиги билан юзага келади. Бу олий маънолар ҳамда юксак руҳий ҳолатлар натижасида қўзғалади. Ишқ руҳият ва қалбларда пайдо бўлади, унинг манбаи самовийдир. Бу ҳақда эса буюк олимларнинг қарашлари бир хилдир ва улар ўз фикрларини ҳадисга мувофиқ келтиришади: “Қалблар Аллоҳнинг бойлиги ва бойликнинг қасрларидир”. Инсонлар ишқнинг сабаблари, унинг пайдо бўлиши ва унинг моҳияти ҳақида мунозара қилади. Бу ҳатто мажбурият туфайли рўй берадими ёки ихтиёрий равишда пайдо бўладими? Ишқни танлаган шахс аниқ сабаблар билан ўзини бунга бағишлайдими? Яна савол туғилади: бу нафслардаги ҳаракатнинг натижасими ёки жисмдаги таъсирлар сабаблими? Абу Ҳайён ал-Тавҳидий сўзлари билан айтилади: “Ишқ жонларни бирлаштириб юборади, агар суякдан бўлса уни сув эритарди”. Бу ҳиссиёт кеча ва кундузлар ўтганида юзага келади, бу ҳолатни шифокорлар даволай олмайди. Кўзлар қарорсиз қолиб, қалблар қуйлайди ва таъсири баданнинг ҳар бир аъзосига тарқалади. Қўлларда ларза, юзлар рангида ўзгаришлар ва тилда титроқ пайдо бўлади. Баъзида бу тушунча инсонни камчиликка олиб боради. • Абдурроҳман Тошқандий