Post #4033

Якобинчиларнинг дин ва давлатни ажратиш ҳақидаги ушбу позицияси инсоният тарихида ҳеч қачон амалга оширилмаган, фақат дин ва "амалий" ҳаётнинг "ажралиши" кўргазмали равишда амалга оширилган замонавий ва яқин даврлар бундан мустасно. Бу, айниқса, инсониятнинг "ғарбий" қисмидаги материалистик ва атеистик менталитетнинг ҳукмронлиги билан боғлиқ эди. Аммо бугунги кунда биз бу "зона"ни тарк этдик, илм-фан ва художўйга бўлиниш даври 19-20-асрларда қолиб кетди. Бугун биз илоҳиёт ҳақиқий дунё муаммоларини ҳал қилиш методологияси эканлигини тушундик — шунчаки игна учига қанча фаришта сиғиши мумкинлиги мавзуси каби мавҳум тахминлар йиғиндиси эмас. Бу илоҳиётнинг кулгули тасвиридир. Аммо илоҳиётнинг жуда кучли ҳамда воқеликка боғланган кўринишлари ҳам мавжуд — хусусан эркинлик теологияси. Ҳа, охир-оқибат, марксизм илоҳиётнинг жуда ғижим ва янглиш бўлса ҳам, бир кўриниши эди. Шунга қарамай, у илм-фанни тартибга солган ва дунёнинг маълум бир глобал кўринишини тақдим эта олган. Қолаверса, дин нафақат баъзи қари чолларнинг фаришталар, жинлар ва шайтонлар ҳақидаги мулоҳазалари экан, балки ташқи дунё ҳақида улкан салоҳиятга эга билим манбаи эканлиги энди аён бўлмоқда. Шундай экан, дин ва сиёсатни бир-биридан ажратишга чақирув эскирган даъват бўлиши табиий. Шу билан бирга, алоҳида ва мисли кўрилмаган бир жиҳатга эътибор қаратмоқчиман, яъни мамлакат президенти биринчи марта жаҳон дин арбобларига мурожаат қилмоқда. Шунга ўхшаш мисолни кўрсата оласизми? Шунинг учун, бу жуда қизиқарли қадам бўлиб, унинг чуқурлигини англаб етиш лозим бўлади. Бу аслида папалар, ламалар ва бошқалар мавжуд бўлган ва улар бизга фақат дуо билан қўл силкитадиган “осмондаги макон" ва президентлар, вазирлар, қўшинлар, урушлар мавжуд бўлган амалий ҳаёт ўртасидаги тафовутни йўқ қилиш йўлидаги жуда кучли қадамни англатади. Биз ҳақиқатан ҳам ҳақиқий тарихга қайтмоқдамиз, у ерда у ҳар доим дунё ва дин бир ва доимо бирга бўлган. Ахир қироллар ва папалар ҳамиша бир минбарда бўлишган. Бугун биз якобинчиларнинг икки юз йиллик “дунёвий давлат” деб мияни “ювиш”идан сўнг, Путин бизга янги сиёсатнинг мисли кўрилмаган намунасини кўрсатганига гувоҳ бўлдик. Гейдар Жемал: ДИН ВА "АМАЛИЙ" ҲАЁТНИНГ "ТАЛОҒИГА” ЙЎҚ ДЕЙМИЗ! 2006 йил Манба * * * Якобинчиларнинг лойиҳаси, эксперименти бўлган Совет Иттифоқи йўқ бўлди, АҚШ ва капитализм демонтаж бўлаяпти, лекин ҳалигача биз бундай эскирган конструктларни кўтариб юрибмиз. "Ўлган отни кўмишнинг" ўрнига, дунёвий давлат деган принципни илгари сураяпмиз. Ҳа, элитамиз ёш, ёшларни раҳбар қилиб тайинлаяпмиз, бироқ уларнинг дунёқараши эскирган, замон талабига жавоб бермайди, — секюляризм фақатгина бир мисол эди.