Post #5085

Ҳозирги тенгсизлик – бу “Эркак аёлга қарши” дегани эмас. Бу бойларнинг камбағалларга қарши курашидир. Иля Плеханов тавсияси билан бир китобни ўқиб чиқдим. Унда элита қатламидан чиққан ўқимишли аёллар нега бошқа аёллар билан эмас, балки бадавлат эркаклар билан бир сафда бўлиб қолгани ҳақида сўз боради. Муаллиф – катта маълумотлар билан ишлайдиган иқтисодчи, Лондон Қироллик коллежи профессори. У келтирган маълумотлар эса ҳамманинг бирдек ғазабини қўзғатди. Сўнгги 50 йил ичида аёллар эркаклар билан бир хил таълим олиш ва касбларда ишлаш имкониятига эга бўлди. LEKIN бу фақат юқори 15–20 фоизга, яъни ҳуқуқшунослар, шифокорлар, молиячилар, топ-менежерлар, медиа мутахассислар ва креатив соҳа вакилларига тааллуқлидир. Айнан шу аёллар янги глобал синф – “қўшни миллионерлар”нинг (ўз кучи билан 1-5 млн долларлик активларга эришганлар) асосий кучига айланди. Айнан улар сўнгги 15 йил давомида ўз меҳнати билан миллионер бўлганлар сафларини фаол тўлдирмоқда. Қолган 80 фоиз аёллар учун эса тубдан ҳеч нарса ўзгаргани йўқ. Энагалар, фаррошлар, ҳамширалар, хусусий болалар боғчалари ишчилари - билимли аёлга карера қуриш ва активларни тўплаш учун зарур - булар ҳам асосан аёллар, кўпинча мигрантлар, минимал иш ҳақи ва ижтимоий кафолатларсиз. Ишчи аёллар ҳуқуқлари учун оммавий курашаётган ўрта синф феминист аёллари уйда энагага таътилсиз минимал иш ҳақи тўлайдилар. Ва бу - тизимли зиддият. Маълумотли аёллар маълумотсиз аёлларга нисбатан ўртача 7-10 йил кўпроқ умр кўради. Бу тафовут бир синфдаги эркаклар ва аёллар ўртасидаги умр кўриш давомийлигидаги фарқдан каттароқдир (умр кўриш давомийлиги унинг сифатининг универсал кўрсаткичидир). Маълумотли икки ота-онанинг фарзандлари молиявий, ижтимоий ва интеллектуал жиҳатдан таққослаб бўлмайдиган даражада кўпроқ сармоя оладилар. Олий маълумотга эга бўлмаган эркак ва олий маълумотга эга бўлмаган аёл бир хил муаммоларга дуч келишади: беқарорлик, кам маош, истиқболнинг йўқлиги. Уларни жинс эмас, синф бирлаштиради. Нега директорлар кенгашлари ва юқори давлат идораларида аёллар кам, деган савол кассир бўлиб ишлаётган аёл учун мутлақо аҳамиятсиздир. Феминистик дискурс “шиша шифт”га эътибор қаратиб, кўпчиликнинг асл муаммоларини четлаб ўтган ҳолда элита манфаатларига хизмат қилади. Директорлар кенгашидаги аёллар учун ажратилган квоталар бир неча юз нафар имтиёзли аёлга ёрдам беради, холос, лекин меҳнати кўринмас, ҳақи тўланмас ва қадрланмас миллионлаб аёллар ҳаётига ҳеч қандай таъсир кўрсатмайди. Квоталар ва корпоратив тенглик ҳақидаги мунозаралар эмас, балки ҳамёнбоп, сифатли давлат болалар боғчалари, ходимлар ҳуқуқларининг ҳимояси, минимал базавий даромад керак (бу чора қандай амалга оширилиши эса — жуда ва жуда нозик масала). Маълумотлар ҳамма учун — ўнглар учун ҳам, сўллар учун ҳам — нохуш ҳақиқатни кўрсатди. Дунё эркаклар ва аёлларга эмас, балки таълим олиб, яхши ҳақ тўланадиган ишга кириш имконига эга бўлганлар ҳамда бу имкониятдан маҳрум бўлганларга бўлинган. Элита вакилларининг ўз фарзандларини тарбиялаш учун ресурсларни бирлаштириб, ўзаро турмуш қуришга мойиллигини ҳисобга олсак, тенгсизлик фақат кучайиб бориши аниқ.