ancient history of oromoo

Gamna Namaa jechuun Isa Kanaadha #oromotiktok#ethiopian_tik_tok🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹#fyp#foryou#foryoupage ⚡ Free ChatGPT + Sora on Telegram!

Kutαα 2ffαα 💔 Jααlαlα hιyyeessα Kutαα 2ffαα Seeηαα jιreeηyαα dhugαα ιrrαttι huηdαα’uuη, . Yerσσ qσrrι dhumee Adσσlessα dhufu, αbdιι hααrαα bαrα hααrαα Jαlqαbee bu'ααη mααtιrιkιι dhufe Hααlα ηαmα αjαα'ιbuuη σlkα'αα ture Sαdαrkααη dαrbe Gαmmαchuu ηαttι dhαgα'αmu yerσση yααdu bααy'eeη gαmmαdα., Melαt dαrbeerα Hσjιι gααrιι hσjjettee jιrtι, lαmααη keeηyα ιyyuu gαruu ιttι gαmmαdηe Yαα wααqα kσσ bσru ηι beektα jedheeη σηηee kσσ keessαttι!! Hαrmee kσσ wαlιιη deemuuη qαbα jedheeη, wαlιιη hαα deemηu jette Gαrα mαηα hααdhα kσσ deemηe Yerσσ hααtι kσσ αlα ηα αrgιtu fuullι kσσ gαmmαde Guutuu tα’uu ιsαα yσmmuu αrgιtu ιyyι ιshee bαqfαttee jιlbeeηfαttee yαα Gσσftαα Beektαα jette!! Isααηιs gαdι bu'αηιι jιlbeeηfαdhee hααdhα kσσ hαmmαdhe Gαmmαchuudhααη "Hααdhα" jeηηee bσσηye Ammαs sιttι bσσηα" jedheeη ιmιmmααη gαmmαchuu gurrα ιshee keessαα ukkααmsee. Melαt wααη tα'u huηdα jαjjαbσσ tα'ee αrgιtι, gαruu bαkkα tσkkσttι dhααbbαttee jιrtι Imιmmααη ιshee dhαηgαlα'αα ture, αηιιfι hααtι kσσ wαl hαmmαηηee kααηe Mee gαrα mαηα kιrιstααηαα dhufee Gαbrι'eel wαα'ee kσσ dhαgα'eerα jedheeη Sιηgle ιshee cuftee gαlαtσσmι gαlαtσσmι jettee mαηαα bααte!! , Nααtιιη "hιη αjαα'ιbu, αηι αkkα kee gσσtα tα'α" jette. Iηηιs dhufee ηα hαmmαte Aηιs dhufee Melαt αkkα αs jιrtu gααfαdhe. Melαt wαα ιshee dhιρhιsαα jιrα gαruu mααltu tα'α Hιη beeku Kιιsα ιshee keessα seeηtee Bιrrιι 20 bααftee mααl ηααη jette. Hσjjedhu jedheeη Isheeηιs kααffee tσkkσ deemηee yerσσ murααsααf hααsσfηα jette jedheeη qαrshιι kιιshα kσσ keessα kαα'e. Cαffee tσkkσ deemηee shααyιι αjαjηe Beektαα jααlαllee kσσ mααtιιη kee bααy'ee ηαmαttι tσlα Isheeηιs ααrte, lαfα ιlααlαα Yerσση mαηα seeηu jette Aηι αkkαη dαrbee kufullee hιη gααfαdhu Jααlαlα hαmmα kαηα Utuu hιη jedhιιη ηα gαddιsιfte Jααlαllι qulqulluuη αkkα jιru ηαη beekα, gαruu yerσσ ιsheeη wαα'ee ιshee ηαttι hιmtu burjααjα'e Nααf gαlα qσfα sσdααdheerα, mααlιιf jedheeη. Wαα'ee αmαηtιι αkkα hιη yααddσfηe ηι bαrαttα Kαη αbbαα kσσtu jιrα, αchι seeηuu dαηdeessα, kαηα qσfα jette ααrιιdhααη. Ammα gααffιι bιrαα gααfαchuuf ιjα hιη jαbααηηe, cαllιseeη ture Mααlumααfuu hαα deemηu jette qαrshιι ηααf keηηιte kιιshα kσσ keessαα fudhαtte Bααsee kαffαlee kαffee keessαα bαhee tααksιι αjαjeeη ηαgαα jeηηe Gαrgαr bααηe. Gαrα mαηααttι deebι'ee wααη bααy'ee, mααlιιf mααtιι Jααlαlα hιη qαbu, huηdumααfuu qαrshιι qαbu, kαηααf yσσ hιη bαrαηηe ηι du'u Osσσ dαdhαbbιιη qσfα tααte αηι mααtιι ιsααηιι tα'α.,! Lαkkιι hιη gαlαteeffαdhu jααlαllι hααdhα kσσ qαrshιι cααlα Yerσση mαηα gαhu hααtι kσσ ηαttι dhιheessιte Shugguxιι bιtαttee ηα eegde "Hααdhα sι jααllαdhα" jedheeη. Mσrmα ιshee ιrrα tαα'eeη ture. Hαrmeeη kσσ gαmmαduu ιsheettι gαmmαdeerα, hααdhα qσfα ergαsιι ηyααdhu Mααllαqα qusαtte wαlιttι qαbdee yuuηιfσσrmιι ηααf tσlchuuf yααdde Yuuηιfσσrmιι tσlchιtee ηααf fιdde bααy'eeη rιfαdhe Kαηα bσσdα αkkα ηα gαrgααrtu αkkαη hιη bαrbααηηe ιttι hιme, gαruu suη gαhααdhα Yuuηιfσσrmιι ηααf keηηιtee Hαrmee Isheeηιs rιfαttee αηι ιshee hιη hσrdσfηe αηιs αjαα'ιbsιιfαdhe. ✍✍✍ ιttι fufα✍✍✍..... Yσσ ιsιηιttι tσle shαre gσdhαα lιke gσdhαα :*:*:*:*:*🌺:*:*🌹:*:🌺*:*:*:*:*:*: ••●◉Nu wαlιιη tα'αα shαre gσdhαα ┄┄┉┉✽ » 🌹✿🌹» ✽ ┉┉┄┄ By @asoosamaaf_jaalala

Biqiltuu ni dhaabnaa green legacy ethiopia

💔 "Jaalala Hiyyeessa". ASOOSAMA BAREEDAA KANA DUBBISAA Seenaa jireenyaa dhugaa irratti hundaa'ee. Kutaa 1. Maqaan koo Binyaam jedhama, maqaa malee dhaladhee guddadhe Akka daraaraatti, kutaa xiqqaa kanfaasiin asfaaltii bira jiru keessa jira abbaa koo Hin beeku, haati koo na guddiftee obboleessa biraa qaba Naati jedhama, akka beela'nuuf waan dandeessu hunda kan gootu haadha keenya qofa Namootaan wal qixa osoo hin taane, nama gadi akka taate nu argisiisti Hin fedhu jetti. Harmeen koo waan dandeessu ni gooti, ​​yoo mana pilaastikii qabaannullee haadha koo Hoteela ilaalaa, firaasha dhiqadhaa siree tolchaa, achiis deebi'aa Akkasumas manaa bahuu, daabboo tolchuu, uffata dhiquu Hojii qofa hojjettee boqonnaa hin qabdu Kaardii mobaayilaa karameellaa maxinoo gurguruu qofa Xiqqoo ta'us haadha koo akka gaariitti akka barattu nan gargaara jettee barbaaddi Mana barumsaa guddaa, akkuma gurbaa sooressaa Isheen na galchite.Ji'a ji'aan mana barumsaa kootiif kaffaltii ni kaffalti Ani barataa gaarii kutaa 10ffaa waanan ta'eef barattoonnis akkasuma Barsiisonni na jaallatu hiyyummaa koos isaan hin dhibu Hawwii haadha koo galmaan ga'uuf cimee baradha Yeroon koo haadha koo gargaare Ati mana barumsaatii hin deebine Paantii koo isa ciccite ​​uffadhee haadha koo gargaaruuf gara hojiitti nan deema Dirqama koo waan ta'eef. Mana barumsaa keenya keessatti Melat hunda caalaa garraamii fi hiyyeessa Yeroo tokko tokko laaqana hin darbu kanaaf laaqana ishee waliin nyaanna Intala gaarii dha, baay'ee walitti dhihaanna, garuu aniifi isheen baay'ee walitti dhihaanna Samii fi lafti wal hin argine, garaa keenya lamaan keessatti malee Jaalalli kan dhalate bara Aniifi Melat jaalala jalqabne Ani intala hiyyeettiidha, isheen garuu akkas taate Shamarree dureettiidha garuu jaalalaan lamaan keenya wal qixa Dureeyyiin, waan nama ajaa'ibu, hiyyummaa koo beektee daqiiqaa tokkoof naaf bante Hin beektu, mana kanfaasi nuti jiraannu keessallee yeroo hunda na waliin jirti Inni ishee hin beeku ture, garuu nuti lamaan jaalalaan kakannee. Kutaan keenya tokko waan ta'eef barnoota sadarkaa qabna Beekumsa xiqqoo waanan qabuuf ishee fi haadha koo nan gargaara Kaayyoo fi fedhii koo galmaan gahuuf kutaa kurnaffaatti akka gaariitti barachaa jira Qormaata maatirikii darbinee ji'a lamaaf qorra manaa fagaannee dabarsine Baʼuun waan hin hayyamamneef torbanitti al tokko wal arguu keenya itti fufne Ganna keessa isin arguun na gammachiisa Ani hojjachaa ture haati koos hojii wal fakkaatu hojjechaa waan turteef mana kireeffanne Mana xiqqoo birrii 100n rooba qofa irraa eegu argadhe Keessa jiraachuu jalqabne, amma lolaan dhufuu fi dhiisuu isaa yaadni hin jiru Galatoomaa qofa. Melat maatii ishee malee uffataa fi wantoota fiddee dhufti Waan nuti hin barbaanne nuuf fiddi, nuti garuu gammaduu dinna Garuu hin barbaadu yeroon jedhu yeroo tokko tokko yeroo mufattu calliste Bu'aan maatirikii baatii Adoolessaa keessa ni dhufa dhufe ✍✍✍ itti fufa✍✍✍..... Yoo isinitti tole share godhaa like godhaa :*:*:*:*:*🌺:*:*🌹:*:🌺*:*:*:*:*:*: ••●◉Nu waliin ta'aa share godhaa ┄┄┉┉✽ » 🌹✿🌹» ✽ ┉┉┄┄ By https://t.me/Galmee_Ispoorti

https://t.me/Starsb0xBot?start=567113628 🚀 Buy Telegram Stars cheaper from the official store!

Wantoota Milkaa'ina Namaa Danqan: 1. S𝐎𝐃𝐀𝐀: Sodaan carraa lafa jirutti akka hin fayyadamne si dhorka. 2. 𝐖𝐀𝐋𝐋𝐀𝐀𝐋𝐀: Wallaalummaan murtoo gaarii akka hin murteessine si godha. 3. 𝐀𝐀𝐑𝐈𝐈: Aariin wantoota sirritti madaaltee akka hin tarkaanfanne si danqa. 4. 𝐇𝐈𝐍𝐀𝐀𝐅𝐅𝐀𝐀: Hinaaffaan of guddisuu irratti akka hin xiyyeeffanne si dhoorka. 5. 𝐎𝐅 𝐓𝐔𝐔𝐋𝐔𝐌𝐌𝐀𝐀: Namoota biroo irraa akka hin baranne si dhorka. 6. 𝐒𝐇𝐀𝐊𝐊𝐈𝐈: Shakkiin of amanuu fi abjuu kee milkeessuuf bu'aa ba'ii jiru akka hin argine si godha. 7. 𝐉𝐈𝐁𝐁𝐀: Jibbi nama fooyya'aa akka hin taane si godha. 8. 𝐃𝐇𝐈𝐈𝐅𝐀𝐌𝐀𝐀𝐅 𝐁𝐀𝐊𝐊𝐀 𝐃𝐇𝐀𝐁𝐔𝐔: Nama bilisaa taatee akka hin jiraanne si dhorka. 9. 𝐒𝐎𝐁𝐀: Sobni namoonni akka sitti hin amanne si godha. 10. B𝐎𝐎𝐍UU: Boonuun dogoggora kee akka hin arginee fi irraa akka hin baranne si dhork𝐚. Kanan dubbise irraa Galatoomaa!

SEENAA JAAL KABBADEE Kutaa 1ffaa BUZUNESH (1908-19760) Jaal Kabadaa Buzunesh Gurraandhala 7, 1908 Oromiyaa giddu gala, Meettaa Roobii, araddaa Gorsaa keessatti dhalatan.Umuriin isaanii barnootaaf akka ga’eenis maatiin isaanii abbaa lafaa waan turaniif salphaatti barnoota argachuu danda’anii jiru. J/ Kabbadaa B (1908-1976) Jaal Kabbadaa Bizunesh maqaa haadhatin akka waammaman maqaarraa hubachuun nidanda’ama. Bizunesh maqaa dubarti akka ta’e ifaa waan ta’ef. Gootichi kuni akkamitti maqaa dubartiitin waammamme? Dubbi faranjoonni paradox jedhaniin sana fakkaata. Haala kana maanguddooni waayee isaanii beekan akkasitti ibsaa jiran. “Maqaan abbaa Kabbadaa Bacharee jedhama. Kabbadaan maqaa kanaan waammammu waan hinfeenef maqaa haadhatiin waammammuuf dirqame”. Jaal Kabbadaan obboleetti takka qabu turan; ishiinis akkuma isaanii maqaa haadhatiin waammamma turte. Tanaanye Bizunesh jedhamti. Otoo ajejaa dhibbaa loltuu H/Sillaasee tokkoon irraa hinfudhatamin dura niitii gooticha Oromoo Kabbadaa Bargaa turte. Kabbadaa Bargaa roorroo niitii irraa fudhatamu haloo ba’uuf bosonatti bahe. Yeroo bosona tures poolisiifi loltuu mootimichaa hedduu duguugee waan ijibbaachiseef bishaan naannoo jiru summeessun bishaan sana dhugee akka summiin du’u taasisani. Gaafa du’u saa beeku boombii ofirratti kiyyeesee loltoota reeffa kaasuu dhaqxe hedduu akka galaafate himamaa ture. Jaal Kabbadaan dhalataa Meettaa Roobii yoo ta’an gosaan gosoota saddeettan ilmaan Meettaa keessaa tokko kan ta’e gosa Walaqoo keessaa dhalatan. Gootichi ummata Meettaa oggannuun weerara Minilik fuuldura dhaabbate Birraatu Golee akaakkayyu akka ta’uf himama. Jaal Kabbaddaan bara Xaaliyaanin biyyatti weerarte weerara sana dura dhaabbachuuf bosonatti galuun gootota hedduu gurmeessanii hoogganuun loltuufi baandaa Xaaliyaani falmutti ka’an. Loltoonni Xaaliyaanii biyyatti dhuunfatani Meetaa garaa walakkaa bu’un lafa amma magaalaa Aanichaa taatee Shinoo jedhamuun beekkamtu kana keessatti daanno ijaarratani qubatani. Lafti suni maqaashii daanno sanatti mogaafamee ergasii kaasee hanga dhiyoo kanaatti Mshigi jedhamuun waammammaa turte. Megaalattin kan bu’ureffamtes loltoota Xaaliyaanin ta’u saa seenan magaalatti ni’ibsa. Yeroo Xaaliyaanin daanno Mishigii keessa jiraatu kana Jaal Kabbadaan daanno isaa lafa km 30 hinfagaanne qarree Mogor iddoo Gooroo jedhamuun beekkamu qubachuun achii ka’ee hanga Mishiigiitti deemuun Xaaliyaanota irriba dhoorkaa ture. Gadi bahanii biyya keessas akka hinsochoone taasisee akka ture maanguddoonni ragaa bahaafii turan. Karaa biraa lafa Qacamaaf Dulla jedhamu keessa sochoo’aa kan turan qabsaa’onni biraa Garbii Bultoof Hundee Bultoon hoogganaman aanaadhuma kana keessa akka turan nibeekkama. Waraanni gootota kanaan hoogganamaa tures akkasuma loltuu Xaaliiyaanif baandaa saani hedduu akka duguuge seenan saanii ragaa baha. Loltuun Kabbaadaafi Garbii faa lafa keessa sochoo’an (sphere of influence) baballifachuuf yeroo hedduu walitti bu’un nama akka walirraa ajjeesaa turan maanguddoonni nidubbatu. (seenaa Garbii Bultoo faa hangan maanguddootarraa dhagaye barru biraa keessattan itti deebi’a). Seenaa Jaal Kabbaadaatti yoo deebinu gootummaa isaanii yeroo sanaa ibsuuf ummanni akkas jedhee sirbaafii ture. Kabbadaa Bizuneshi Goorotti dachaase hundumashi Kabbadaa yaa Kabbadaa Maa akkana goggotaa biyya badaa. Erga Xaaliyaanin bahee H/Sillaasen deebi’ee aangoo qabatee booda sadarkaa adda addaatti muudamee hojachuun isaanii nibeekama. Kana keessaa kan guddaa maqaan isaa ittin ka’u akka jecha barasiitti Auraajjaa Gazhi ta’e Shaakkisootti (Adoolatti) ramadamuu saaniiti. Amanammumaa horatanirraa kan ka’e lafa warqeen bahu sana akka seeran toowatuf achitti ramadaman jedhama. Jaal Kabbadaan loltoota saanii kan wajjin deemuuf fedhii qaban hundumaa fudhatanii Adoolaa akka qubachiisan seenaa ragaa dha. Gara seenaa isaa kan qabsoo mirga Oromootti yoo deebinu Jaal Kabbadaan namoota Waldaa Maccaaf Tulamaa bu’uressan keessaa tokko akka turan seenaan waldichaa ni’ibsa. Sadarkaa isaani irra turaniifi gaheen isaan waldicha keessatti qabaachaa turankitaaba Ob Olaanaa (Ayyalaa) Zawugaa kitaaban

The Essence of Gratitude Baga Ayyaana Irreechaa Bara 2025 Nagaan Geessan! 🙏💚 Today, our hearts are full. We gather at the hora (living water), holding the green coomii and the yellow daisy flowers of Birraa, to say one thing: Galanni Waaqaaf haa ta'u. Look at the beauty of our people! A sea of white, a vibrant display of our culture, all moving as one. This is Irreechaa. 🤍✨ From the wisdom in the blessings of our elders, the Abbaa Gadaas and Haadha Siinqees, to the joyful songs of our youth, Irreechaa is the ultimate symbol of our tokkummaa (unity). It's a day we forget our differences and remember our shared heritage, our shared prayers, and our shared hope for a brighter future. We are one people, with one heart. 🙌 May this Irreechaa bring peace, unity, and prosperity to all Oromo people and to our beloved Oromia. Ayyaana Gaarii! ✨ #Irreechaa#Oromo#Thanksgiving#Galata#Birraa#Peace#Oromia @etbisahusen

GOOTUMMAAN ARSII WAAN HAARDHAA DHUFTEE MITTI!!! #SIKKO_MANDO Sikkoo Mando gootota Dhoombiri! Sikkoo Mando, Leenjisoo Diigaati! Sikkoo Mando, Musxafaa Huseeni! Sikkoo Mando, Jaal Nadhii Gammadaati! Sikkoo Mando, jeneraal Waaqoo Guutuuti! Sikkoo Mando, Jaal Guutamaa Hawaasi! Sikkoo Mando, Haaji Aadam Saaddooti! Sikkoo Mando, Abdujabaar Husseeni Sikkoo Mando, Gammadaa Waariyoo ti Sikkoo Mando, Mahammad Deeksisoo ti Sikkoo Mando, Sifan Hassani 🌹 Roobaa Buttaa ti Waaqoo Borooroo ti Daraaroo Guyyee ti Addeessaa Gadaa ti Aliyyii Cirrii ti Adam Jiloo ti Husseen Bunee ti Ahmad Bunee ti Waariyoo Luugoo ti Abdurrahmaan Haroo Abdii ti Huseen Harcummaa Boruu ti Huseen Abdurrahmaan Jaldoo ti Roobaa Hindukkoo ti Taa’oo Iggee ti Muussaa Dooyaa Jaarsoo ti Huseen Waaqoo Dhaddee ti Waaqoo Luugoo ti Camarrii Guutuu ti Aadam Jiloo ti Muussaa Dooyaa ti Ibraahim Qurii ti Kadiir Wariyoo ti Huseen Harcummaa ti Abdullaahii Usmaan ti Muussaa Sheekaa ti Abdurrahmaan Haroo ti Helgool Waaqoo ti Abdallaa guutuu ti Alii Jiloo ti Yisaaq Suudee Goobanaa ti Muhaamad Butaa Aagaatii ti Alii Buttaa Aagaa ti. Kun Martuu Kan Oromummaaf Warreegama ulfaataa kafalani malee warra Alagaa fi Diina wajiin gamtummaa uumee sabarratti boobba'ani miti. Sikkoo Mando Gootota Arsii Azuuleetti raajii hojjatani dha. Sikkoo Mando ijoollee Raayyaa fi Wolloo irraa hanga Booranaatti yaadduu fi Oromoo jaalattu!. Sikkoo Mando ijoollee Daawwee Sararii hanga Gidaamitti, Baha Oromiyaarraa hanga Lixaati, Kaabarraa hanga Kibbaatti, jaarraa hedduuf ummata Oromootiif wareegama kaffaluun seenaa boonsaa galmeessaa turanii fi ammallee galmeessaa jirani. Ani ofirraa hin janne, Gootummaa warra kanaatu dhugaa qaba. Seenaa warra kanaatu kana!

Buna Qalaa: More Than Just Coffee ☕️ Did you know the Oromo homeland is the birthplace of Arabica coffee? For the Oromo people, coffee (Buna) is not just a drink; it's a sacred ceremony that binds families and communities. The Buna Qalaa is a cherished ritual of hospitality and respect. The air fills with the sweet aroma of roasting beans, incense (ittana), and lively conversation. It's a slow, beautiful process where every step is deliberate and full of meaning. To be invited to a coffee ceremony is to be welcomed into the heart of an Oromo home. It’s a moment to share stories, blessings, and build connections. It is a true taste of Oromo hospitality! #Buna#CoffeeCeremony#OromoCulture#Hospitality#Community#Ethiopia#Africa http://T.me/etbisahusen