محتوای پست
در این گزارش جدید اکسیوس نکات جدیدی دربارهٔ وضعیت مذاکره وجود داره: فرستاده کاخ سفید، استیو ویتکاف، روز سهشنبه در یک نشست خصوصی گفت دولت ترامپ از ایران میخواهد در هر توافق هستهای آینده، متعهد شود که این توافق بهصورت نامحدود و دائمی باقی بماند. این موضوع را یک مقام آمریکایی و دو منبع آگاه از سخنان او اعلام کردند. ادامهٔ مقاله: چرا اهمیت دارد: دونالد ترامپ و دیگر منتقدان توافق هستهای سال ۲۰۱۵ که در دولت اوباما مذاکره شد، «بندهای غروب» (sunset provisions) را یکی از ایرادهای اصلی آن میدانستند. • ویتکاف این اظهارات را دو روز پیش از دور بعدی مذاکرات هستهای که قرار است در ژنو برگزار شود، مطرح کرد. شرح ماجرا: طبق توافق سال ۲۰۱۵ — که ترامپ آن را لغو کرد — بیشتر محدودیتهای برنامه هستهای ایران بهتدریج بین ۸ تا ۲۵ سال پس از امضا منقضی میشد. ایران همچنین تعهد داده بود هرگز به دنبال ساخت سلاح هستهای نرود. • حذف «بندهای غروب» میتواند توافق را قویتر کند و فروش آن را در داخل آمریکا برای ترامپ آسانتر سازد، زیرا بهعنوان ارتقایی نسبت به توافق اوباما معرفی خواهد شد. • عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، آخر هفته گذشته در گفتوگو با شبکه CBS گفت ایران میتواند توافقی «بهتر» امضا کند که تضمین کند برنامه هستهایاش «برای همیشه صلحآمیز باقی بماند.» پشتپرده: ویتکاف در جمعی از حامیان آیپک (AIPAC) در واشنگتن گفت: «ما با این پیشفرض با ایرانیها شروع میکنیم که هیچ بند غروبی وجود ندارد. چه به توافق برسیم چه نرسیم، مبنای ما این است: شما باید تا پایان عمرتان درست رفتار کنید.» • او افزود مذاکرات فعلی آمریکا و ایران بر موضوع هستهای متمرکز است، اما در صورت دستیابی به توافق، دولت ترامپ مایل است گفتوگوهای بعدی درباره برنامه موشکی ایران و حمایت از نیروهای نیابتی نیز برگزار شود. • در آن مرحله، آمریکا میخواهد کشورهای دیگر منطقه هم در مذاکرات مشارکت کنند. • ویتکاف گفت دو موضوع کلیدی در مذاکرات فعلی، توانایی ایران برای غنیسازی اورانیوم و سرنوشت ذخایر موجود اورانیوم غنیشده است. جزئیات مهم: ادامه غنیسازی اورانیوم در خاک ایران یکی از موانع اصلی مذاکرات است. • مقامهای آمریکایی گفتهاند ترامپ ممکن است با «غنیسازی نمادین» در ایران موافقت کند، اگر ایران ثابت کند این کار به ساخت سلاح هستهای منجر نخواهد شد. • مقامهای آمریکایی میگویند ایران تحت فشار میانجیها — عمان، قطر، مصر و ترکیه — قرار دارد تا به توافقی با آمریکا برسد که از جنگ جلوگیری کند. • با این حال، بسیاری از مقامها در واشنگتن و منطقه نسبت به آمادگی ایران برای پذیرش معیارهای سختگیرانه ترامپ تردید دارند. • کاخ سفید به درخواست برای اظهار نظر پاسخ نداد. تحولات اخیر: قرار است ویتکاف و جرد کوشنر، مشاور ترامپ و داماد او، روز پنجشنبه در ژنو با عباس عراقچی دیدار کنند تا درباره یک پیشنهاد تفصیلی برای توافق هستهای که از سوی ایران تهیه شده، گفتوگو کنند. • یک منبع آگاه گفت رهبری سیاسی ایران این پیشنهاد را «تأیید» کرده، اما مشخص نیست که آیا ایران آن را رسماً به آمریکا ارائه داده یا نه. سطح تهدید: دیدار ژنو احتمالاً آخرین فرصت برای دستیابی به یک پیشرفت دیپلماتیک خواهد بود. • پیامی که کوشنر و ویتکاف پس از این دیدار به ترامپ منتقل میکنند، نقش مهمی در تصمیم رئیسجمهور برای ادامه مذاکرات یا صدور دستور یک کارزار نظامی علیه ایران خواهد داشت. • ترامپ در سخنرانی سالانه خود در کنگره گفت راهحل دیپلماتیک را ترجیح میدهد، اما همزمان استدلالهایی در توجیه اقدام نظامی نیز مطرح کرد. مواضع طرفها: جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، به شبکه فاکس نیوز گفت: «نمیتوانیم اجازه دهیم دیوانهترین و بدترین رژیم جهان به سلاح هستهای دست پیدا کند. این هدفی است که رئیسجمهور تعیین کرده است. او تلاش میکند از طریق دیپلماسی به آن برسد، اما ابزارهای دیگری هم در اختیار دارد و نشان داده آماده استفاده از آنهاست. امیدوارم ایرانیها این را در مذاکرات فردا جدی بگیرند.» در مقابل، عباس عراقچی در گفتوگو با برنامه “India Today” گفت هدف او در مذاکرات ژنو جلوگیری از جنگ است. • او افزود: «در دور قبلی پیشرفتهایی داشتیم. توانستیم به نوعی تفاهم برسیم و فکر میکنم بر اساس آن تفاهمها بتوانیم چیزی در قالب یک توافق بسازیم.» @Garajetadayoni | گاراژ