محتوای پست
رویترز اختصاصی: منابع میگویند ارزیابی اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد آسیب جدید به برنامه هستهای ایران محدود بوده است واشنگتن، ۴ مه (رویترز) — ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد زمانی که ایران برای ساخت یک سلاح هستهای نیاز دارد، از تابستان گذشته تغییری نکرده است؛ زمانی که تحلیلگران برآورد کرده بودند حمله آمریکا و اسرائیل این زمان را تا حدود یک سال به عقب انداخته است. این موضوع را سه منبع آگاه اعلام کردهاند. ادامهٔ مقاله این ارزیابیها درباره برنامه هستهای تهران، حتی پس از دو ماه جنگی که دونالد ترامپ تا حدی با هدف جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به بمب هستهای آغاز کرد، بهطور کلی بدون تغییر باقی مانده است. حملات اخیر آمریکا و اسرائیل که از ۲۸ فوریه آغاز شد، عمدتاً بر اهداف نظامی متعارف متمرکز بوده، هرچند اسرائیل چندین تأسیسات مهم هستهای را نیز هدف قرار داده است. ثابت ماندن این جدول زمانی نشان میدهد که برای مختل کردن جدی برنامه هستهای ایران، احتمالاً نیاز به نابودی یا خارج کردن ذخایر باقیمانده اورانیوم با غنای بالا (HEU) وجود دارد. جنگ پس از توافق آتشبس ۷ آوریل برای پیگیری مذاکرات صلح، متوقف شده است. با این حال، تنشها همچنان بالا باقی مانده، در حالی که ایران با محدود کردن عبور و مرور در تنگه هرمز، حدود ۲۰٪ از عرضه جهانی نفت را مختل کرده و بحران انرژی جهانی ایجاد کرده است. وزیر دفاع آمریکا، پیت هگست، بهطور علنی گفته است که هدف آمریکا این است که از طریق مذاکرات جاری با تهران، اطمینان حاصل کند ایران به سلاح هستهای دست پیدا نکند. دو منبع میگویند که پیش از جنگ ۱۲ روزه ماه ژوئن، نهادهای اطلاعاتی آمریکا به این نتیجه رسیده بودند که ایران احتمالاً میتواند در حدود سه تا شش ماه، اورانیوم با غنای لازم برای یک بمب تولید کرده و آن را بسازد. پس از حملات ژوئن که تأسیسات نطنز، فردو و اصفهان را هدف قرار داد، این زمان به حدود ۹ ماه تا یک سال افزایش یافت. این حملات سه مرکز غنیسازی فعال را نابود یا بهشدت تخریب کردند. اما آژانس بینالمللی انرژی اتمی هنوز نتوانسته محل حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰٪ را تأیید کند. این نهاد معتقد است حدود نیمی از آن در تونلهای زیرزمینی مرکز تحقیقاتی اصفهان نگهداری میشده، اما از زمان توقف بازرسیها، امکان تأیید آن وجود نداشته است. آژانس برآورد میکند که کل ذخیره اورانیوم با غنای بالا در صورت غنیسازی بیشتر، برای ساخت حدود ۱۰ بمب کافی است. سخنگوی کاخ سفید، اولیویا ویلز، گفت: «در حالی که عملیات “چکش نیمهشب” تأسیسات هستهای ایران را نابود کرد، عملیات “خشم حماسی” با نابود کردن زیرساختهای صنعتی-دفاعی ایران، این موفقیت را تکمیل کرد.» او افزود: «رئیسجمهور ترامپ همواره روشن گفته که ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند — و او بلوف نمیزند.» دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا از اظهار نظر خودداری کرده است. ⸻ متوقف کردن برنامه هستهای ایران؛ هدف کلیدی آمریکا مقامات آمریکایی، از جمله ترامپ، بارها بر ضرورت از بین بردن برنامه هستهای ایران بهعنوان یکی از اهداف اصلی جنگ تأکید کردهاند. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در ۲ مارس در شبکه ایکس نوشت: «ایران هرگز نباید اجازه یابد به سلاح هستهای دست پیدا کند. این هدف این عملیات است.» به گفته منابع، ثابت ماندن برآورد زمانی ساخت بمب تا حدی به این دلیل است که تمرکز حملات اخیر آمریکا و اسرائیل بر اهداف هستهای نبوده است. در حالی که اسرائیل برخی اهداف مرتبط با هستهای را هدف قرار داده، حملات آمریکا بیشتر بر توانمندیهای نظامی متعارف، رهبری و صنایع نظامی ایران متمرکز بوده است. برخی تحلیلگران نیز میگویند ممکن است اهداف هستهای مهمی که بتوان بهراحتی و با ایمنی تخریب کرد، پس از حملات ژوئن باقی نمانده باشد. اریک بروئر، تحلیلگر سابق اطلاعاتی آمریکا، گفت: «تعجبآور نیست که این برآوردها تغییر نکرده، چون حملات اخیر بر اهداف هستهای متمرکز نبودهاند.» او افزود: «تا جایی که میدانیم، ایران همچنان تمام مواد هستهای خود را در اختیار دارد و احتمالاً این مواد در سایتهای عمیق زیرزمینی نگهداری میشوند که مهمات آمریکا قادر به نفوذ به آنها نیست.» در هفتههای اخیر، مقامات آمریکایی گزینههایی خطرناکتر را نیز بررسی کردهاند، از جمله عملیات زمینی برای بازیابی اورانیوم غنیشدهای که تصور میشود در تونلهای اصفهان نگهداری میشود. ایران بارها داشتن هدف ساخت سلاح هستهای را رد کرده است. نهادهای اطلاعاتی آمریکا و آژانس میگویند ایران برنامه ساخت کلاهک هستهای را در سال ۲۰۰۳ متوقف کرده، هرچند برخی کارشناسان و اسرائیل معتقدند بخشهایی از آن بهطور مخفیانه حفظ شده است. @Garajetadayoni | گاراژ