انجمن‌حقوق‌شناسی

تیم دانشجویی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی در رقابت‌های سال ۲۰۲۶ موت کورت جساپ با کسب عنوان «لایحه برتر» و تکرار قهرمانی در مرحله ملی به دور بین‌المللی این مسابقات راه یافت. موت کورت فیلیپ جساپ، شبیه‌سازی روند رسیدگی‌های قضایی دیوان بین‌المللی دادگستری و مهمترین المپیاد حقوقی بین‌المللی است. نظر به عدم برگزاری مسابقات شفاهی دور ملی در سال جاری، از تیم دانشگاه علامه طباطبایی دعوت شد تا در مسابقات دوستانه منطقه کارائیب به صورت مجازی شرکت کند و نمایندگان دانشگاه در رقابت با ۱۹ تیم از ۱۲ کشور آن منطقه توانستند برای نخستین بار در حضور تیم‌های ایرانی، رتبه اول را از آن خود کنند. اعضای تیم را خانم‌ها سلاله خوش‌باش، مبینا مظاهری، نیلوفر طل و آقایان مهدی قاسمی و مهدی صادقی (دانشجویان کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل) به عنوان شرکت‌کنندگان و خانم‌ها فاطمه نقوی و مهری چالاک (دانش آموختگان کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل) به عنوان مربیان تیم تشکیل می‌دهند. نظر به منع صدور روادید برای اتباع ایرانی، تیم دانشگاه علامه طباطبائی به صورت مجازی در دور بعدی مسابقات در آمریکا حضور پیدا خواهد کرد. @iranianlls

صفحات مقدماتی و فهرست مطالب کتاب حقوق شهری ایران

کتاب حقوق شهری ایران تالیف دکتر فرهنگ‌ فقیه لاریجانی؛ عضو هیات علمی دانشگاه مازندران و عضو هیات مدیره انجمن ایرانی حقوق اداری منتشر شد. #معرفی_کتاب

💠زندگی و کارنامه علمی شادروان دکتر عبدالمجید ارفعی از زبان خود او سه فایل صوتی پیوست، گفت‌وگوی حمیدرضا حسینی با شادروان عبدالمجید ارفعی است که روز چهارشنبه، ۶ اسفندماه ۱۴۰۴ چشم از جهان فروبست. دکتر ارفعی، دانش‌آموخته دانشکده ادبیات دانشگاه تهران و شاگرد بزرگانی چون ابراهیم پورداوود، بدیع‌الزمان فروزان‌فر، محمد معین و پرویز ناتل خانلری بود. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته زبان‌های بابلی و ایلامی در دانشگاه‌های پنسیلوانیا و شیکاگو به پایان برد و پس از بازگشت به ایران، منشأ خدمات سترگی شد که از آن جمله می‌توان به خواندن منشور کورش بزرگ و گل‌نبشته‌های تخت جمشید و نیز راه‌اندازی تالار کتیبه‌های موزه ملی ایران اشاره کرد. این گفت‌وگو در شهریورماه ۱۳۹۴ در فرهنگستان هنر ایران ضبط شده است. 1️⃣زندگی و کارنامه علمی دکتر عبدالمجید ارفعی 2️⃣گل‌نبشته‌های تخت‌جمشید، بخش اول 3️⃣گل‌نبشته‌های تخت‌جمشید، بخش دوم 🔺تلگرام و اینستاگرام ناف تهرون @nafetehroon

🖤 دکتر عبدالمجید ارفعی، استاد برجسته زبان‌های باستانی و کتیبه‌خوان صاحب‌نام در ۸۶ سالگی درگذشت. از این استاد فقید، آثار ارزشمندی در زمینه زبان‌های باستانی و کتیبه‌ها و ترجمه‌هایی گرانسنگ به یادگار مانده است. انجمن حقوق‌شناسی که افتخار میزبانی این استاد نامدار…

🖤 دکتر عبدالمجید ارفعی، استاد برجسته زبان‌های باستانی و کتیبه‌خوان صاحب‌نام در ۸۶ سالگی درگذشت. از این استاد فقید، آثار ارزشمندی در زمینه زبان‌های باستانی و کتیبه‌ها و ترجمه‌هایی گرانسنگ به یادگار مانده است. انجمن حقوق‌شناسی که افتخار میزبانی این استاد نامدار را در چند جلسه داشته، فقدان ایشان را تسلیت می‌گوید. #انجمن_حقوق_شناسی @iranianlls

📚علوم سیاسی و سوگند سقراطی ضرورت تعهد اخلاقی در علوم سیاسی ✏️حسین بشیریه ♦️می‌توان به شیوه پدیدارشناسان استدلال کرد که «امور واقع» درپرتو علایق انسان معنی و تعین پیدا می‌کند. به سخن دیگر عرصه آگاهی با عرصه وجود درآمیخته است. موضوع اصلی شناخت ما تجربه‌های ما از «امور واقع» است. اشیای بیرونی یا در خود متعلق شناخت و آگاهی ما نیستند. جهان تنها در ذهن پدیدارمی‌شود. ذهن با برخورداری از مقولات لازم برای شناخت، جهان رامی‌شناسد و یا به سخن بهتر، شناخت جهان را ممکن می‌سازد. به‌این معنی جهان و ذهن یکی هستند. عینیت غرق ذهنیت است. چنان‌که پدیدارشناسان می‌گویند، نگرش طبیعی یا طبیعت‌انگار که در سده‌های اخیر در همه حوزه‌های علمی مستولی شده است، جهان و تاریخ و جامعه و هر مجموعه‌ای از داده‌ها را بیرونی و خطی و متصلب تصور می‌کند. از دیدگاه طبیعت‌گرایانه، آن واقعیت‌های طبیعی در ذهن ما بازتاب می‌یابند و شناخته می‌شوند؛ ذهن ما تنها عرصه کارپذیری است که معنی را بدون خدشه و دخل و تصرف بازتاب می‌دهد. جهان واقعیات خط مستمر متصلب بیرونی و ممتدی است که هیچ نیرویی، چون نیروی ذهنیت ما در آن انحنا و انعطافی به وجود نمی‌آورد. اما برعکس از دیدگاه‌ پدیدارشناسی جهان واقع منفصل از ذهن نیست، بلکه به واسطه ذهن همچون افق انحنا می‌یابد. در هر نقطه‌ای که قرار بگیریم، افق معانی دیگری پدیدار می‌شود. ذهن در مرکزیت شناخت، انحنایی در افق «امور واقع» ایجاد می‌کند. از منظر نگرش طبیعی باید یک نوع انسان خارجی و عینی با هویتی معین وجود داشته باشد، اما از چشم‌انداز پدیدارشناسی چنین نوع انسانی وجود ندارد، بلکه در پرتو نیروی ذهنیت ما، به عنوان‌های گوناگون پدیدار می‌شود؛ گاه چون موجودی خودخواه و متجاوز، گاه چون موجودی نوع‌دوست و خیرخواه؛ گاه چون موجودی انفرادی و گاه چون موجودی اجتماعی. پس در پدیدارشناسی ما با امور واقع و عینی و خارجی نمی‌توانیم سروکار داشته باشیم و چنین اموری اصلا نمی‌توانند وجود مستقلی داشته باشند. ♦️مراد از اشاره به پدیدارشناسی این است که همچنان که به طورکلی «امور واقع» در پرتو ذهنیت معنی و سامان و تعین خاصی می‌یابند، به همین شیوه، در سطح بازتاب، عرصه و گستره علوم و دانش‌ها نیز با مداخله ذهنیت معنا و و وحدت و تمرکزی می‌یابد. آنچه امروزه گستره علوم سیاسی خوانده می‌شود، توده پراکنده و ازهم‌گسیخته و بی‌معنایی از حوزه‌ها، مطالعات وموضوعات است که معطوف به هیچ‌گونه ذهنیت و دغدغه‌ای نیست. در مقابل، ذهنیت و دیدگاه‌ها و اعتقادات ما تنها عامل ایجاد وحدت و مرکزیت می‌شود. علوم سیاسی امروز همچون دانه‌های پراکنده تسبیحِ بریده‌ای است و در نتیجه‌ شأن و منزلت و رسالت عالم سیاسی روشن نیست. علم سیاست در اصل رسالتی چون رشته پزشکی داشت که در نتیجه تهاجم علوم اثباتی و طبیعت‌گرا از دست رفت. بدین‌سان همچنان که در پزشکی بر طبق سوگند بقراطی تعهدی اخلاقی به تشخیص درست بیماری‌ها و درمان آن‌ها و بازگرداندن سلامت به بیمار وجود دارد و کل حوزه‌های مطالعات مربوطه در نهایت معطوف به این هدف است، در علوم سیاسی نیز تکیه بر تعهد اخلاقی مشابهی می‌تواند وحدت و رسالت آن را اعاده کند. اگر تعهد اخلاقی پزشکان درباره تامین سلامت بعد فردی دارد، چنین تعهدی نزد سیاست‌گران بعدی جمعی و اجتماعی پیدا می‌کند. اگر پزشک سوگند یاد می‌کند که تنها به تندرستی مردم نظر داشته باشد و از هر غرض دیگری بپرهیزد، عالم سیاست و سیاست‌گر نیز در سطح جمعی تعهد اخلاقی مشابهی پیدا می‌کند. 🔹متن کامل این یادداشت را می‌توانید در شماره ۲۱ سیاست‌نامه مطالعه کنید. 🦉@goftemaann

✳️ نکات مهم «اصول‌نامه جزایی محاکم» (آیین دادرسی کیفری) جدید طالبان را که در ۱۴ دی سال جاری صادر شده، به نقل از ترجمه انگلیسی آن با هم بخوانیم: (توضیح اینکه این فرمان هنوز در «جریده رسمی افغانستان» منتشر نشده، اما دستور اجرای آن به محاکم داده شده است. پس از انتشار، متن کامل‌تری تهیه و تقدیم خواهد شد.) بند هشتم ماده ۲، پیروان مکتب فقهی حنفی را مسلمان معرفی کرده و پیروان سایر مذاهب و باورهایی را که با «اهل سنت و جماعت» متفاوت یا مخالف‌اند، «مبتدع» یا «بدعت‌گذار» توصیف می‌کند. طبق بند یازدهم ماده ۲، «باغی» کسی است که «در صدد گسترش فساد است و ضرر عمومی دارد و جز با کشتن اصلاح نمی‌شود». بند چهاردهم ماده ۲ تصریح می‌کند که در جرایم «حدود و دیات»، تنها به «خود جرم» توجه می‌شود و نه به «شخصیت مرتکب». بند پنجم ماده ۴ درباره تفاوت میان «حد» و «تعزیر» تصریح می‌کند که «اجرای مجازات حد توسط امام انجام می‌شود» و «اجرای مجازات تعزیر می‌تواند توسط شوهر و ارباب صورت گیرد» طبق بند ششم ماده ۴، هر مسلمان «هرگاه گناهکاری را در حال ارتکاب گناه مشاهده کند، مجاز است برای مجازات او اقدام نماید». ماده ۹ عملاً جامعه را به چهار طبقه تقسیم می‌کند: «علما»، «اشراف»، «طبقه متوسط» و «طبقه پایین». بر اساس این ماده، در صورت ارتکاب یک جرم واحد، نوع و شدت مجازات نه بر مبنای ماهیت جرم، بلکه بر اساس جایگاه اجتماعی مرتکب تعیین می‌شود. برای مثال، اگر جرم توسط یک عالم دینی ارتکاب یابد، تنها مستوجب نصیحت است؛ اگر توسط فردی از طبقه اشراف انجام شود، به احضار به محکمه و نصیحت منتهی می‌شود. اما اگر همان جرم توسط افراد طبقه «متوسط» ارتکاب یابد، به حبس محکوم می‌شوند؛ و اگر توسط افراد طبقه «پایین» انجام شود، علاوه بر حبس، به مجازات بدنی نیز محکوم می‌گردند. در ماده ۱۳، دستور تخریب «مکان‌های فساد» داده شده است. طبق ماده ۱۴، به‌منظور تأمین «مصلحت عمومی»، کشتن مجرمان ـ از جمله افرادی که «از باورهای باطل مخالف اسلام دفاع می‌کنند» یا دیگران را به چنین باورهایی دعوت می‌نمایند و به‌عنوان مبتدع و مفسد توصیف می‌شوند ـ با اجازه «امام» مجاز است. ذکر واژه «غلام» (برده) در چندین بخش، عملاً برده‌داری را مشروعیت بخشیده است. چنان‌که در ماده ۱۵ آمده است: «در مورد هر جرمی که برای آن حد تعیین نشده باشد، تعزیر حکم می‌شود، خواه مجرم آزاد باشد یا غلام…». بند دوم ماده ۱۷، «تمسخر» و «استهزا» نسبت به احکام اسلامی را قابل مجازات دانسته و برای مرتکبان، دو سال حبس تعیین کرده است. در ماده ۱۸ و سایر مواد، مجازات شلاق به‌صورت گسترده و بدون تعیین حدود روشن، پیش‌بینی شده است. در ماده ۱۹، اگر شخصی «عمل مباح» (یعنی فعل مجاز یا خنثی) انجام دهد که از سوی رهبر طالبان ممنوع اعلام شده باشد، یا نسبت به «امور مباح» انتقاد یا اعتراض کند، مجرم شناخته شده و مستحق مجازات است. طبق بند دوم ماده ۲۳ «کسانی که به رهبران طالبان توهین کنند» به ۲۰ ضربه شلاق و شش ماه حبس محکوم می‌شوند. ماده ۲۴ - اگر شخصی شاهد یا مطلع از نشست‌ها و فعالیت‌های «براندازانه» مخالفان «رژیم» باشد، اما شخصاً علیه آنان اقدامی نکند یا موضوع را به ادارات مربوط طالبان اطلاع ندهد، مجرم شناخته می‌شود و قاضی می‌تواند «شاهد» یا «فرد مطلع» را به دو سال حبس محکوم کند. طبق ماده ۲۶، پیروان مکتب حنفی مجاز به ترک اعتقاد خود نیستند و در صورت اثبات این امر نزد قاضی، به دو سال حبس محکوم خواهند شد. ماده ۳۰ صرفاً برخی اشکال مشخص خشونت فیزیکی علیه کودکان توسط معلمان را ممنوع کرده است؛ به‌طور خاص مواردی که منجر به «شکستگی استخوان»، «پارگی پوست» یا «کبودی بدن» شود. ماده ۳۲ - تنها در صورتی که شوهر با چوب زن را مورد ضرب و شتم قرار دهد و این عمل منجر به آسیب شدید، مانند «زخم یا کبودی بدن» شود، و زن بتواند آن را نزد قاضی اثبات کند، به پانزده روز حبس محکوم خواهد شد. ماده ۳۴ - اگر زنی بدون اجازه شوهرش به‌طور مکرر به خانه پدر یا سایر بستگان خود برود و علی‌رغم درخواست شوهر برای بازگشت، به منزل بازنگردد، آن زن و هر یک از اعضای خانواده یا بستگانش که مانع بازگشت او به خانه شوهر شده باشند، مجرم شناخته شده و به سه ماه حبس محکوم خواهند شد. در ماده ۴۰، هر شخصی که در «مجلس فساد» حضور داشته باشد شریک در عمل «فساد» تلقی شده و قابل مجازات دانسته می‌شود. ماده ۴۸ - پدر می‌تواند پسر ۱۰ ساله خود را در صورتی که کودک برخلاف مصلحت خود رفتار کند ـ مانند ترک نماز و امور مشابه ـ تنبیه کند. ماده ۵۹ - جرم‌انگاری «رقصیدن» و «تماشای آن». ☑️ در این اصول‌نامه، حق دسترسی به وکیل مدافع، و حق جبران خسارت پیش‌بینی نشده است. سعید کمالی nezamat.ir @nezamat_ir

روایت یکی از هولناک‌ترین جنایت‌های قرن در ایران ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ جنایت بانک کشاورزی، سال ۱۳۶۸ 👇👇👇 گفتگوی محمد جعفری با احمد بشیریه، قاضی بازنشسته دیوان عالی کشور و دادستان وقت همدان 📺 تلویزیون همشهری https://hamshahri.ir/video/c591df72-d305-45f3-83a7-902eef29fb31 #موسسه_مطالعاتی_بشیریه @bashiriyehins

انسان چگونه رشد می کند؟ مراحل رشد اخلاقی دکتر فربد فدائی لارنس کولبرگ می‌گوید: اخلاقیات در انسان یک امر ذاتی و سرشتی نیست، بلکه جنبه اکتسابی دارد و طی مراحلی شکل می‌گیرد که از نظر کیفی با یکدیگر متفاوت هستند. رشد اخلاق وابسته به رشد دستگاه عصبی و تعامل‌های اجتماعی است. نارسایی دستگاه عصبی موجب نقص در رشد اخلاقی و تثبیت آن در مراحل اولیه می‌شود. کمبود ارتباط‌های اجتماعی نیز سبب ناتوانی در رشد اخلاقی می‌گردد. اینک توصیف این مراحل: https://www.ettelaat.com/news/137515/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C

🟢 ترامپ: ما یک احمق داشتیم [بایدن] که رای نیاورد ولی رئیس جمهور شد؛ اون رئیس جمهور نبود! ☑️ در آمریکا مسئله «آزادی بیان» خیلی گسترده‌تر از اغلب کشورهاست و چیزی به عنوان «جرم توهین، فحاشی، تحقیر، تمسخر و ناسزا به اشخاص» وجود ندارد؛ و این باعث می‌شود توهین‌های تند سیاسی معمولاً جرم کیفری محسوب نشود. متمم اول قانون اساسی آمریکا، این آزادی را تضمین می‌کند: کنگره در خصوص ایجاد مذهب، یا منع پیروی آزادانه از آن، یا محدود ساختن آزادی بیان، یا مطبوعات، یا حق مردم برای برپایی اجتماعات آرام، و دادخواهی از حکومت برای جبران خسارت، هیچ قانونی وضع نمی‌کند. دیوان عالی بارها تاکید کرده است آزادی بیان باید تا حد ممکن محافظت شود، حتی اگر شامل سخنان آزاردهنده و شوکه‌کننده باشد. بنابراین اگر یک شخص سیاسی به شخص سیاسی دیگری بگوید «دروغگو - فاسد - احمق - خطرناک - دلقک» و امثال اینها، اصولاً «بیان محافظت‌شده» (protected speech) تلقی می‌شود. تنها جایی که ممکن است مشکل حقوقی ایجاد شود، «افترا» (Defamation) است. یعنی بیان ادعای factual (واقعیت قابل اثبات) که دروغ باشد و به شهرت فرد آسیب بزند. اما طبق رویه دیوان عالی، و قاعده بسیار سخت‌گیرانه Actual Malice، یک سیاستمدار باید در شکایت افترا ثابت کند آن گفته دروغ بوده و گوینده می‌دانسته دروغ است، یا با بی‌توجهی عمدی به حقیقت، گفته شده است. مشهور است که در منطق حقوقی آمریکا، دموکراسی بدون توهین سیاسی ممکن نیست. یکی از پشتوانه‌های آن، رای دیوان عالی است که مقرر می‌نماید: «بحث سیاسی باید «unfettered, robust, and wide-open» تند، بدون تعارف، و کاملا آزاد باشد». به همین دلیل در آمریکا، تبلیغات منفی انتخاباتی، تمسخر و کاریکاتور سیاسی، و حتی سخنان زننده سیاسی هم اصولا ممنوع نیست. 🔹نویسنده: سعید کمالی nezamat.ir @nezamat_ir

مرکز تحقیقات و کرسی حقوق، بشر صلح و دموکراسی یونسکو دانشگاه شهید بهشتی به مناسبت ۲۱ فوریه روز جهانی زبان مادری برگزار میکند: «جایگاه زبان مادری در حقوق بین الملل» سخنرانان: دکتر سیدمحمدمهدی سیدناصری: پژوهشگر حقوق کودک و زبان مادری دکتر ندا کردونی: پژوهشگر حقوق اقلیت ها و مدرس دانشگاه دکتر شیوا بازرگان: پژوهشگر حقوق اقلیت ها و مدرس دانشگاه دبیر علمی: دکتر احمد کاظمی رئیس کارگروه حقوق اقلیت های کرسی حقوق بشر دانشگاه شهید بهشتی شنبه 2 اسفند ۱۴۰۴ ساعت 11