Post #130

🔹کرونا در کشاکش حقوق فردی و اجتماعی 🖌دکتر محمود عباسی رییس انجمن علمی حقوق پزشکی ایران و معاون حقوق بشر و امور بین الملل وزیر دادگستری 📝در سالی مشحون از بحران ها، مملو از فرازها و عاری از نشیب ها، جامعه ایرانی در معرض ابتلاهای طبیعی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی عدیده ای قرار گرفت. هجمه هایی که در اکثر موارد به ویژه با خباثت و خوشوقتی کاذبِ جریان اقتدارگرا و ایادی تفرقه افکن آنها در نظام بین الملل، توأم می شد؛ لیکن به رغم تنگناهای پیش آمده و ضعف های موجود، جامعه ایران، هر بار قامت خم نکرد و پیوسته به راه خود ادامه داد. اینک، چند روزی است که بحران کرونا در کشور ما، صدر اخبار و توجهات را به خود معطوف داشته است. چالشی بهداشتی که سایر عرصه ها را نیز به چالش کشیده و در حوزه های عدیده ای تأثیر گذار گردیده است. طیف های مختلف جامعه از توده های مردم تا خواص، رویکردها و واکنش های متفاوت و گاه ناهمگونی در قبال این پدیده نشان داده اند. پزشکان، روانشناسان، روانپزشکان، جامعه شناسان، فعالان رسانه، اقتصاد دانان، سیاستمداران و مدیران و نمایندگان و کنشگران جامعه، هر یک از موضع و نظر خود به این امر پرداخته اند. آراء و گمانه هایی بعضاً متناقض و متعارض و گاهی رفتارهایی واگرا که مدیریت یک بحران قابل کنترل را با صعوبت و دشواری و پیچیدگیِ مضاعفی مواجه می کند. در این میان نقش و تأثیر شگرف رسانه و فضای مجازی در هدایت و کنترل افکار عمومی را نمی توان نادیده انگاشت. گروهی با القای ترس و هراس افکنی، معضلی قابل کنترل را به سونامی وحشت مبدل ساخته و لباس ترس بر قامت جامعه پوشانده اند. برخی با بی توجهی و امیددهی کذایی، سیاست سرپوش نهی بر این بحران را پیشه گرفته اند؛ عده ای با تجویزات و افاضات غیرعلمی در قالب کارشناسان طب سنتی، روانشناسی و حتی پزشکی، درمانگری را ادعا می کنند؛ برخی عناصر سیاست زده نیز همچون همیشه، زبان طعن و توطئه گشوده، مشکلات و آفات را بهانه مطامع و خرده گیری ها و تصفیه حساب های سیاسی قرار داده اند. در مقابل، مردم هم گاه با وسواس و ترس بسیار با این پدیده برخورد می کنند به طوری که سلامت روان خود را به مخاطره انداخته و زندگی روزمره خود را با اختلال مواجه می نمایند و گاه بی مبالات به همه هشدارها و محدودیت ها، راه شمال و گشت و گذار را در پیش می گیرند و برنامه جامع کشور برای پیشگیری را با مشکل روبرو می سازند. در شرایط اورژانسیِ اقتصاد کنونی، بسیاری از مشاغل و کسب و کارها تحت تأثیر سوء قرار گرفته اند، برخی مرزهای زمینی و هوایی با دیگر کشورها بسته شده و صادرات کشور با معضلی مضاعف بر تحریم دست به گریبان است؛ اخلال در روند عادی زندگی و برگزاری برنامه های اجتماعی، پیامدهای شخصی، خانوادگی و سازمانی عدیده ای را به دنبال داشته است. در این میان گروهی منفعت طلبِ همیشه در کمین هم از فرصت، سوء استفاده کرده و با انبار نیازهای ضروری و افزایش قیمت آنها، به سودجویی پرداخته اند. در فضای مجازی، افرادی با دخالت در بحث های تخصصی به دنبال کنندگان خود مشاوره می دهند و برخی نیز رسالتِ ناپاکِ دامن زدن به شایعات را بر دوش می کشند. مقامات بلندپایه کشورهایی که پیشتر با اعمال تحریم های ناجوانمردانه علیه ایران کمبود اقلام دارویی را در کشور رقم زده اند، اینک در این شرایط حساس نمک بر زخم ملت می پاشند و شایعه پراکنی را در دستور کار خود قرار داده اند. متأسفانه کرونا، زوائد و عوارض و جوانب سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگیِ فراتر از انتظاری را در جامعه ما رونما کرده است که تلخی و ناخوشایندی آن را دوچندان می نماید. حال آنکه، این پدیده، به تنهایی یک چالش بهداشتی و پزشکی در مجموعه نظام سلامت کشور است که می تواند با درایت، هوشمندی و دقت نظر و همکاری کلیه دستگاه ها و عموم جامعه با کمترین هزینه به نحو احسن، مدیریت شود. تهدید اصلی در چنین فضایی ملتهب، در فاز حقوق فردی و اجتماعی رونما می شود. جایی که بافت های مختلف مردم با تأثیرپذیری از نظرات، القائات و امواج پرنوسان رسانه ها و موج سواری سودجویان و فرصت طلبان، و تا حدی متأثر از خلاءهای مدیریتی و کندی اقدامات فوری و هماهنگ دستگاه های مسئول، دچار مشکلات و پیامدهای مختلفی می شوند؛ ترس و وحشت، تردید و تزلزل، افزایش فشارها و انتظارات از دولت برای تداوم تعطیلی یا ایجاد فرنطینه، مشکلات بهداشتی و درمانی ناشی از هجوم به مراکز درمانی، تشدید مشکلات اقتصادی و معیشتی، برانگیخته شدن اختلافات حقوقی به واسطه نقض قراردادها در شرایط بحرانی، افزایش نرخ ارز و تورم، کمبود منابع و تجهیزات لازم بهداشتی و... عواقبی است که متناظراً حقوق افراد جامعه را در ساحت های گوناگون در معرض تضییع قرار می دهد. در این میان، رفتارهایی نیز که برخی از آنها مصداق جرم و نقض آشکار حقوق افراد می باشند ارتکاب می یابد. ایجاد رعب و وحشت، تبلیغات فریبنده، تهمت و افترا،