«افق ایران»| مصطفی نجفی

‏🔻مذاکرات میان‌ ایران و آمریکا آنچنان با عدم قطعیت، سوظن و اختلاف همراه است که تا امضای توافق نمی‌توان از نزدیک بودن توافق سخن گفت. ‏طرح ۱۴ بندی در حال رفت و برگشت است. آخرین اصلاح را ایران روی آن انجام داده و برای طرف آمریکایی ارسال کرده است. ‏مانور رسانه‌های امریکایی روی نزدیک بودن توافق و توییت ترامپ نشان می‌دهد که آن‌ها اصلاح خود را روی اصلاح ایران انجام‌ داده و به زودی ارسال می‌کنند یا احتمالا آن را ارسال کرده‌اند. موضع ترامپ و اخبار امروز جهت فشار فزاینده به ایران برای پذیرش متن است! ‏اگرچه دیدگاه طرفین درباره برخی موضوعات به یکدیگر نزدیک شده اما فعلا هیچ توافقی وجود ندارد و اختلافات مهمی پابرجاست. 🔗لینک عضویت در افق ایران https://t.me/+WZGudJ8zSxAxMDhk‏

‏🔻سفر عباس عراقچی به چین پیش از سفر ترامپ به پکن و شی‌جین‌پینگ‌ اهمیت زیادی دارد. ضروری است وزیر خارجه به همان‌ اندازه که در حال تلاش برای پیشبرد ابتکارات مذاکراتی با آمریکا برای پایان دادن به جنگ است، با ابتکار جدیدی به ویژه در رابطه با تنگه هرمز و آینده روابط دو کشور به چین سفر کند. ‏بدون شک ترامپ قصد دارد در سفر خود به چین به سیاست این کشور در قبال ایران به ویژه در رابطه با تنگه هرمز شکل دهد. تحرکاتی که برای تدوین پیش‌نویس قطعنامه جدید در شورای امنیت علیه ایران در رابطه با تنگه شکل گرفته نیز در همین راستا است. ‏انفعال و فقدان ابتکار از الان تا زمان سفر ترامپ به چین می‌تواند خطرناک باشد. 🔗لینک عضویت در افق ایران https://t.me/+WZGudJ8zSxAxMDhk‏

‏🔻چرا امارات هدف قرار گرفت؟ ‏پس از پایان آتش‌بس، علی‌رغم تلاش اکثر کشورها برای پایان دادن به جنگ، حاکمان امارات به ویژه در ابوظبی و دبی، مسیر دیگری را انتخاب کردند و رویکرد خصمانه‌ای را علیه ایران در پیش گرفتند که بی سابقه بوده است. ‏از لابی گسترده و تحریک…

‏🔻چرا امارات هدف قرار گرفت؟ ‏پس از پایان آتش‌بس، علی‌رغم تلاش اکثر کشورها برای پایان دادن به جنگ، حاکمان امارات به ویژه در ابوظبی و دبی، مسیر دیگری را انتخاب کردند و رویکرد خصمانه‌ای را علیه ایران در پیش گرفتند که بی سابقه بوده است. ‏از لابی گسترده و تحریک آمریکا و اسرائیل برای حمله به ایران، آزار و اذیت ایرانی‌ها در امارات و مصادره اموال آن‌‌ها، مسدود کردن دارایی‌های ایران، افزایش تحرکات نظامی-امنیتی اسرائیل در امارات به ویژه برای جمع‌آوری اطلاعات، میزبانی از تحرکات لجستیکی-عملیاتی جدید آمریکا پس از آتش‌بس، تحرکات جدید برای به چالش کشیدن معادله نفتی و … از جمله دلایل مهم حمله به امارات بوده است. ‏ایران پس از جنگ هشدارهای بی‌سابقه‌ای را به این بازیگر کوچک اما رویاپرداز داده است که بخشی از این هشدار نیز رودرو و بدون تعارف و ملاحظه مخابره شده است. در هر درگیری جدیدی، ابوظبی و دبی ضربات سخت و جبران‌ناپذیری متحمل می‌شوند. 🔗لینک عضویت در افق ایران https://t.me/+WZGudJ8zSxAxMDhk‏

‏💠مذاکرات ابعاد پیدا و پنهانی دارد؛ ابعاد پیدا آن‌چیزی است که در رسانه‌ها متناسب با اهداف و ملاحظات طرفین درز پیدا می‌کند و ابعاد پنهان آن‌چیزی است که فاش نمی‌شود و دو طرف بر روی عدم افشا آن تا زمان مشخصی توافق دارند. گاهی اوقات هم یکی از طرفین هیچ تمایلی…

‏💠مذاکرات ابعاد پیدا و پنهانی دارد؛ ابعاد پیدا آن‌چیزی است که در رسانه‌ها متناسب با اهداف و ملاحظات طرفین درز پیدا می‌کند و ابعاد پنهان آن‌چیزی است که فاش نمی‌شود و دو طرف بر روی عدم افشا آن تا زمان مشخصی توافق دارند. گاهی اوقات هم یکی از طرفین هیچ تمایلی برای افشای بخشی از ابعاد پنهان در هیچ زمانی ندارد و طرف دیگر عامدانه بخشی یا همه‌ آن را منتشر می‌کند! ‏انتشار جزئیات طرح‌های مذاکراتی را باید در این چارچوب ارزیابی کرد؛ ابعاد پیدا و کمی پنهان مذاکرات جاری! ‏ضمن اینکه مذاکرات لزوما معطوف و متمرکز بر طرح‌های مذاکراتی نیست! 🔗لینک عضویت در افق ایران https://t.me/+WZGudJ8zSxAxMDhk‏

‏🔻ترامپ قصد داشته با محاصره، قفل مذاکره را باز کند؛ اما احتمالا در روزهای آینده اقدام نظامی مکملی را با هدف عقب راندن ایران و امتیازگیری حداکثری در دیپلماسی انجام دهد. از آن سو، ایران نیز احتمالا دست به اقدامات جدیدی برای به چالش کشاندن محاصره و شوک تازه با بازار انرژی جهانی خواهد زد. ‏خطا است اگر تصور شود کارزار نظامی آمریکا صرفا در چارچوب محاصره دریایی فعلی ادامه یابد. پیوست نظامی در کنار فشار و محاصره اقتصادی ادامه‌ خواهد داشت. 🔗لینک عضویت در افق ایران https://t.me/+WZGudJ8zSxAxMDhk‏

‏🔻سفر عباس عراقچی به مسکو و دیدار او‌ با پوتین و بلافاصله، تماس تلفنی پوتین با ترامپ و در ادامه تماس تلفنی نتانیاهو با ترامپ، نشان می‌دهد بار دیگر تقلا برای جلوگیری از جنگ یا ازسرگیری آن به اوج رسیده است. ‏در این‌ میان، جهش سریع و ادامه‌دار قیمت نفت، نشانه مهمی برای ادامه بحران و جنگ است. تهران می‌خواهد «قفل محاصره» را بشکند و واشنگتن «قفل تسلیم» را! نتانیاهو هم در پی شکستن قفل «فروپاشی ایران» است. ‏به همین جهت، علی‌رغم تلاش‌های بی‌سروصدای میانجی‌ها، از دیدگاه طرفین، تشدید تنش با ازسرگیری جنگ شاید بتواند این قفل‌ها را باز کند! 🔗لینک عضویت در افق ایران https://t.me/+WZGudJ8zSxAxMDhk‏

‏🔻نباید انتظارات عجیب از نتایج جنگ داشت؛ همانطورکه نباید از دیپلماسی انتظار شق‌القمر و دستیابی به اهدافی فراتر از ظرفیت‌ها داشت. ‏تا اینجا نیز نیروهای مسلح ایران‌ در برابر دو قدرت اتمی کار بزرگی کرده‌اند و مانع از تحقق اهداف آن‌ها در ایران شده‌اند. اما این نباید به معنای اصرار بر ادامه جنگ باشد؛ هرچند نباید ذره‌ای در دفاع از میهن‌مان عقب بنشینیم و شک کنیم. ‏افزایش غیرواقع‌بینانه‌ انتظارات چه در جنگ چه در دیپلماسی، ممکن است وضعیت را بغرنج کند و کشور را در وضعیت دشواری قرار دهد. 🔗لینک عضویت در افق ایران https://t.me/+WZGudJ8zSxAxMDhk‏

درباره طرح سه‌مرحله‌ای طرحی که تحت عنوان طرح سه مرحله‌ای برای پایان دادن به جنگ و رسیدن به توافق مطرح شده، ابتکار تازه‌ای است که در اوج بدبینی، امید به مذاکرات را بسیار محدود و کم، زنده نگه داشته است؛ اما چند ابهام و ایراد مهم‌ دارد: ۱. این طرح اگر فرضا شانس موفقیت و رسیدن به توافق را هم داشته باشد، وضعیت تعلیق و نه جنگ و نه صلح فعلی را تا رسیدن به یک توافق کامل ادامه خواهد داد؛ وضعیتی که شاید چندان مطلوب ایران نباشد و فشارهای داخلی را تشدید می‌کند. البته بستگی به این دارد که توافق در مرحله اول چگونه و با چه کیفیتی حاصل شود! ۲. در مرحله اول(پایان دادن دائمی یا پایدار به جنگ) ‌‌و مرحله دوم(مدیریت تنگه هرمز و محاصره دریایی)‌ طرح، شاید بتوان به توافقاتی دست یافت، اما احتمالا در مرحله سوم یعنی موضوع هسته‌ای به مانند اکنون همه چیز قفل خواهد شد و به دوره پیش از جنگ برمی‌گردیم که در این شرایط اگر توافقی حاصل نشود به مرحله کنونی یعنی جنگ و آمادگی برای جنگ خواهیم رسید! ۳. حتی در رابطه با توافق بر سر مراحل اول و دوم نیز تردید‌های جدی وجود دارد. اظهارات امروز مارکو روبیو که گفته مدیریت و‌ کنترل ایران بر تنگه را تحمل نمی‌کنیم در همین راستا قابل تحلیل است. ۴. در طرح مرحله به مرحله، جزئیات هر مرحله و توافق روی آن‌ها مهم است؛ اما به نظر نمی‌رسد واشنگتن علاقه‌ای به‌ توافق روی جزئیات داشته باشد. همانطورکه پیش از این نوشتم آمریکا توافقی می‌خواهد که جامع، کلی و سیاسی باشد. ارزیابی من این است که توافق مرحله‌ای، جزئی و فنی مورد نظر ترامپ و تیم‌ او نیست. ۵. قاعدتا اگر شانسی برای توافق مرحله‌ای وجود داشته باشد احتمالا در چارچوب یک توافق اصولی اعلام خواهد شد و مذاکرات پیرامون هر مرحله آغاز می‌شود. با این حال و به فرض موافقت طرفین با آن، ممکن است مراحل موردنظر ایران و امریکا برای شروع تا خاتمه متفاوت از یکدیگر باشد؛ برای مثال ایران پایان جنگ را مرحله اول در نظر بگیرد و امریکا مذاکرات هسته‌ای! به ویژه اینکه از نظر آمریکایی‌ها حفظ فشار نظامی بر ایران برای کسب امتیازات حداکثری هسته‌ای ضروری است( در چارچوب راهبرد صلح از طریق قدرت). در واقع، آمریکا فشار نظامی را تا رسیدن با اهداف سیاسی خود حفظ خواهد کرد و بعید است این فشار نظامی را در همان گام نخست بردارد! ۶. در طرح مرحله‌ای، احتمالا ما به ازای باز کردن تنگه هرمز رفع محاصره دریایی خواهد بود و تنگه ما به ازای دیگری ندارد؛ هرچند علی‌رغم باز شدن، نحوه مدیریت و کنترل تنگه‌ احتمالا متفاوت از پیش از جنگ خواهد بود. ۷. ارزیابی من این است که طرح توافق مرحله‌ای نیز به نتیجه نخواهد رسید. اگر هم برسد در مرحله دوم یا ابتدا مرحله سوم به بن‌بست می‌رسد. ترامپ به دنبال مسیری است که بگوید موضوع ایران را برای همیشه حل و فصل کردم! چه با جنگ چه با توافق و چه با تضعیف کامل! ۸. قطعا ادامه جنگ به نفع کشور نیست و از هر طرحی در هر زمان و مرحله‌ای از سوی دستگاه دیپلماسی در چارچوب سه اصل عزت، حکمت و مصلحت باید حمایت کرد. مذاکره آنگونه که عده‌ای می‌پندارند به معنای تسلیم نیست و به همین جهت در هر مرحله از شرایط کنونی باید ابتکاری برای پیشبرد مسیر دیپلماسی و خاتمه جنگ وجود داشته باشد. ناکامی یک ابتکار نباید به معنای ناکامی کامل و تعطیلی دیپلماسی باشد! 🔗لینک عضویت در افق ایران https://t.me/+WZGudJ8zSxAxMDhk‏

‏🔻علی آقای لاریجانی یا به قول خودش «بنده خدا»، یکی از عاقل‌ترین، باوقارترین و فداکارترین سیاست‌ورزان تاریخ معاصر ایران بود. علی‌رغم همه جفاهایی که به او شد فداکاری و از خودگذشتگی بزرگی کرد. ‏علاوه بر فداکاری، وفادار هم بود! وفاداری او پیش از جنگ بر همه آن‌هایی که به‌ او سوظن داشتند عیان شد! شاید بعدها درباره آن انتخاب وفادارانه و تاریخی او پیش از جنگ صحبت شود! ‏او برای ایران از خودش گذشت و با خون خود و فرزندش در تاریخ ایران ماندگار شد. ‏روحشان شاد ‏پی‌نوشت: دیروز یکی از دوستان گفت پیش از جنگ و در خلال مذاکرات به خاطر این توییت از تو دلخور شده بود اما معتقد نبود باید صدایی را خفه کرد. https://x.com/mostafa_najafii/status/2022668396437852617?s=46 ‏⁦ ‏هرچند بعد از آن تاکید کرد که مذاکره‌کنندکان علنا باید درباره رفع تحریم موضع‌گیری کنند! ‏ ⁧ #شهید_لاریجانی ⁩ 🔗لینک عضویت در افق ایران https://t.me/+WZGudJ8zSxAxMDhk‏

‏🔻پیامی که امروز آمریکایی‌ها می‌دهند کاملا متفاوت از پیام دیروز است. حرفی که‌ به میانجی می‌زنند با حرفی که در میز مذاکره می زنند از اساس متفاوت است؛ تاجایی‌که میانجی‌ها را هم کلافه کرده‌اند؛ به گونه‌ای که پس از بمباران میز مذاکره، منجر به یادداشت وزیر خارجه عمان و انتقاد علنی از آن‌ها شد. ‏در اسلام‌آباد ۱ هم چنین اتفاقی رخ داده بود. غیر از طرف ایرانی که‌اعتمادی ندارد، میانجی‌ها هم با ترس و لرز و بیم و‌ امید پیام‌ها را منتقل می‌کنند! ‏لذا فعلا فضایی برای خوشبینی وجود ندارد! 🔗لینک عضویت در افق ایران https://t.me/+WZGudJ8zSxAxMDhk‏