محتوای پست
🔸📌آزمون همزمان تلاش برای رفع تحریم و توانمندسازی داخلی در برابر جنگ اقتصادی 🔹روی کار آمدن دولت چهاردهم و تمام رویدادهایی که در یک سال و چند ماه بر این دولت گذشت، یکی از متفاوتترین دورههای چهار دهه اخیر بود و دولتمردان چهاردهم بیش و پیش از آنکه فرصتی برای تثبیت ایده و رویکرد خود بیابند، به اجبار در سیلی از چالشهای متنوع قرار گرفتند و به ضرورت به هریک واکنش نشان دادند. 🔹یکی از مهمترین وعدههای انتخاباتی رئیسجمهور به مردم وعده کاستن از بار تحریمهای اقتصادی و تثبیت حداقلی از معیشت برای مردم بود. وعدهای که با هدف تحقق آن «سیدعباس عراقچی» از دیپلماتهای نامآشنای این حوزه به عنوان وزیر امور خارجه انتخاب شد. تحریم و تبعات آن برای دیپلماتی که از سال ۱۳۹۲ تاکنون به صورت مستقیم با این واقعیت روبرو بوده و برای رفع آن مسیر برجام را پیموده است، ملموستر از هر شخص و گروهی بود و از این نظر دستگاه دیپلماسی دولت چهاردهم از همان ابتدا تمام توان خود را ابتدا برای رفع و سپس خنثیسازی تحریمها متمرکز ساختند. 🔹واقعیات در میدان را اما زیادهخواهیهای ناتمام غرب به ویژه از زمان آغاز ریاستجمهوری «دونالد ترامپ» تغییراتی محسوسی داد، با این همه تیم دیپلماسی ایران با هدف اصلی، نهایی و منطقی رفع تحریم، ۵ بار با فرستاده ویژه آمریکا به مذاکره نشستند. بمباران تهران از سوی رژیم صهیونیستی و آمریکا این روند دیپلماتیک را مسدود ساخت. 🔹دسترسی به تاسیسات مختل شد اما موضوع رفع تحریم و برداشتن این سنگینی از دوش اقتصاد ایران، سبب شد که دستگاه سیاست خارجی ایران در ایستگاه هایی مانند قاهره و نیویورک بار دیگر به دیپلماسی فرصت دهند اما باز هم تاکید طرف مقابل بر خواستههای زیادهخواهانهای چون غنیسازی صفر یا بُرد موشکهای ایران، تلاش برای رفع تحریم را ناکام گذاشت، فعال شدن اهرمهای فشاری چون اسنپبک هم تهران را به این قطعیت رساند که در مقطع کنونی حسننیت به کار رفته در رفتار و عملکردش از سوی غرب مورد استقبال نیست و به نظر میرسد خواستهها هر لحظه بیشتر خواهد شد. 🔹ماهیت پیچیده تحریمهای وضع شده از سوی غرب و به ویژه آمریکا علیه ایران و به تبع آن روند بسیار کند هرگونه رفع احتمالی این تحریمها از یک سو و بدعهدیهای تکراری در قبال تعهدات داده شده در گذشته، سبب شد که موضوع خنثیسازی تحریمها از همان سالهای نخست وضع تحریم، در دستور کار مسئولان ایران قرار گیرد. در این سیاست بنیان مقابله با تحریم نه در واگذاری همه کارت ها به مذاکره بلکه در ارتباط با تقویت ظرفیتهای داخلی و منطقهای بنا نهاده و تصمیم بر آن شد که ایران از هر راه ممکن و معقول از فشار این تحریمها بکاهد. بخشی از این سیاست در ایجاد، تثبیت و گسترش روابط با همسایگان و کشورهای منطقه نمود یافت. حضور در پیمان های منطقه ای و غیرغربی هم بخش دیگری از سیاست تهران برای خنثیسازی بار تحریمها بوده و در نهایت گسترش روابط با قدرتهای مستقلی چون چین و روسیه و هند مسیر دیگری برای کاهش تاثیرات تحریم بوده و بر اساس آمار موجود سیاستی به نسبت منطقی و البته ثمربخش بوده است. 🔹خنثیسازی تحریم در داخل مرزهای ایران هم بخش دیگری از این سیاست و البته مهمترین آنهاست که دولت چهاردهم از همان ابتدای آغاز به کار، تاکید ویژهای بر آن داشته است. ایدههایی چون دیپلماسی استانی و پیگیری ویژه آن از سوی وزیر امور خارجه از مهمترین گامهای اجرایی این سیاست در استانهای کشور به ویژه شهرهای مرزی است؛ جایی که عراقچی معتقد است تحریمهای آمریکا نمیتواند بر تعاملات مرزی شهرهای همسایه ایران تاثیرگذاری محسوسی داشته باشد. 🔹دستکم دو دهه است که نخستین اولویت و هدف وزارتهای امور خارجه در دولتهای روی کار آمده موضوع رفع تحریمهاست و در کنار آن خنثیسازی تحریمها در داخل هم به عنوان پلنB و دقیقا برای چنین دورانی تدوین شده است؛ دورانی که غرب جز به ضعف ایران به خواسته دیگری راضی نیست و تنندان به این خواسته نباید به معنای ایستادن در حاشیه و انتظار منفعلانه تعبیر شود؛ به ویژه زمانی که زنجیرهای بسته به پای اقتصاد نحیف ایران؛ فقط تحریمهای آمریکا نیست و شماری از آن ساخت داخل است و میتوان آنها را از داخل گشود. 🔹در توصیف آنچه این روزها دستگاه دیپلماسی با آن روبروست؛ این بخش از سخنان عراقچی قابل تامل است: «وزارت امور خارجه در تمام این سالها، حتی در پیچیدهترین و پرتنشترین مقاطع، از این مأموریت اساسی غافل نبوده است. اما باید با صداقت گفت که رفع تحریمها تنها از مسیر یک مذاکره واقعی، عادلانه و شرافتمندانه ممکن است؛ مذاکرهای مبتنی بر احترام متقابل و منافع دوطرفه، نه بر اساس زور، تهدید و زیادهخواهی». لینک گزارش 🔸@s_a_araghchi