about media in kazakh

Контент жасауға грант алу туралы инфосессия өтеді Контент шығаруға грант беретін «Шағын және ірі грант — 2025» байқауы туралы инфосессияға қатысушыларды тіркеп жатырмыз. Ертең өтетін инфосессияда өтімді әрі мықты өтініш жазу, команда жинау, аудитория таңдау және жобаны гендер сезімталдығы тұрғысынан қалай тексеруге болатынын айтамыз. Сондай-ақ, грант байқауы туралы кез келген сұрағыңызды қоюға болады. 🕓 Сіздерді 9 қазан, Астана уақытымен сағат 16:00-де басталатын инфосессияда күтеміз. Кездесу Zoom-да өтеді. Сондықтан тіркелу қажет ⬇️⬇️⬇️ https://internews.zoom.us/meeting/register/tZckdOGorzouGNFsK8ZqTp_5PVkdbLruMXmB 📌 ЕСКЕРЕТІН БІР ЖАЙТ: Инфосессияның видеосын сақтаймыз, бірақ тіркелген қатысушыларға ғана жібере аламыз. Видео ашық платформаларда жарияланбайды, сондықтан тіркеле қойсаңыз екен, сессия басталғанда тіркеу жабылады. ⏳ Ал грант байқауына өтініштер 2024 жылғы 27 қазан, жексенбі, Астана уақытымен сағат 23:59-ға дейін қабылданады. *** Арнамызға жазылсаңыз екен ➡️https://t.me/internewskz

Мені көптеген жақсы адаммен таныстырып, кәсіби салада жетілуіме көп мүмкіндік берген ұйымдардың бірі — Internews. Телеграмда өз арнасын ашқан екен. Тіркеліп қойыңыздар. Бүгін контент жасауға арналған гранттар байқауы бойынша онлайн инфосессия өткізеді екен, оған қатысуды ұмытпаңыздар 🙌

Біздің биліктің сүйікті тақырыптарының бірі - ақпараттық және идеологиялық қауіпсіздік. Бұларды қамтамасыз ету жолында шенеуніктер мен депутаттар түрлі шектеулер ойлап тапқанды жақсы көреді, ал мемлекет миллиардтап ақша жұмсайды. Интернетті бұғаттау және "шет елдік" БАҚ-қа қатысты көрсетілетін қысымды да осындай сыртқы қауіптерден сақтанумен түсіндіреді. Соңғы күндері Орта Азия елдеріндегі медиа тұтынуға қатысты зерттеулерді қарап отырмын. Қазақстандық азаматтардың аймақтағы басқа елдерге қарағанда ақпараттық сауаты жоғарырақ және пропагандаға қарсы иммунитеті күштірек екені байқалады. Сонымен қатар бізде кез келген ақпарат көзіне, әсіресе дәстүрлі БАҚ-қа деген сенімсіздік басым боп көрінді. Зерттеулерді талдай келе түсінгенім, біздің адамдарда дереккөздер таңдау мүмкіндігі әлдеқайда кең, себебі медиа кеңістігіміздің әралуандығы салыстырмалы түрде жоғары. Мысалы, сенімді саяси ақпарат көзі ретінде қазақстандықтар көптеген жергілікті тәуелсіз блогерлер мен журналистерімізді атайды, ал Қырғызстан мен Өзбекстанда мұндай адамдар жоқтың қасы. Айтайын дегенім, ақпараттық қауіпсіздігіміз шектеулер арқылы емес, альтернатив ақпарат көздерінің көп болуының арқасында қамтамасыз етіледі. Яғни сыртқы елдердің пропагандасы (мысалы, Ресей тарапынан) күшті болса, оған мемлекет қарсы пропаганда арқылы төтеп бере алмайды, оған шамасы жетпейді. Онымен күрестің ең тиімді жолы - түрлі тәуелсіз авторлық контенттің көп болуы, олардың еркін бәсекелестікке түсуі, осылайша идеялық және жанрлық тұрғыда плюралистік медиа кеңістіктің қалыптасуы. Сонда әр тараптарды тыңдай келе, адамдар сыни ойлау дағдысын дамытады, шынайы ақпаратты пропагандадан ажыратуды үйренеді. Осы орайда тәуелсіз журналист Думан Мұхамедкәрімді әділетсіз соттап жатқан билік өкілдері өз елдеріне қастандық жасап жатқандығын түсінер ме екен. Егер біз шынымен де ақпараттық соғыс жағдайында өмір сүріп жатқан болсақ, онда осындай жекелеген авторларға қысым көрсету - бұл ақпараттық иммунитетті қолдан жою, және елімізді ресейлік пропагандаға жығып беру деген сөз.

Ко второй годовщине войны в Украине мы готовим несколько публикаций про влияние войны на страны Центральной Азии. И один из докладов будет посвящен анализу общественного восприятия этой войны в Казахстане, Кыргызстане и Узбекистане. Эти дни как раз активно читаю результаты фокус-групп и пишу свою часть. Забегая вперед скажу, что данные очень интересные, но в то же время печальные. Вся та дичь, которая льется из российских пропагандистских каналов, к сожалению, принимается на веру и ретранслируется многими гражданами наших стран. Например, люди на полном серьезе рассуждают про биолаборатории и изымание американцами органов погибших солдат, а также вслед за путиным повторяют про историческое право России на территории Украины. И это не только про старшее поколение, но и вполне молодых людей, которые выросли уже в период независимости. На этом фоне притеснения в отношении свободы слова в нашем регионе выглядит как абсолютное безрассудство. Закрыв или ограничив работу таких медиа как Азаттық, Kloop, наши власти не только сокращают доступ к альтернативной информации, но и сдают наше инфополе российским пропагандистским медиа. Вот это и есть настоящий подрыв национальной безопасности, я считаю.

Бірнеше күн бұрын Қазақ әдебиеті газеті Сайлау Төлеуовтың «Шайтанның торы» дейтін әңгімесін жариялады. Бұл шығарманы бір топ жазушы мен журналист жоғары бағалап (ал Жетісу облысының Прокуратурасы, соты, полиция басқармасы демеуші болған көрінеді), Кемел Тоқаев атындағы VI детектив шығармалар байқауында 3-орынға лайық көріп, авторына 500 мың теңге табыстапты. Сол шығарма "Қазақ әдебиеті" газетіне жариялана салысымен адам құқына бей-жай қарамайтын жандардың сынына ұшырады. Бұрынғы саясаткер Қуандық Бишімбаевтың қылмысынан кейін мұндай шығарманы оқу, шынында да, кринж нәрсе. Осы жағдаятқа қатысты медиа сарапшысы, зиялы тұлға Бэлла Орынбетова ханымның мына пікірі өте маңызды деп ойлаймын. Ол былай дейді: Бірнеше күн бойы Қазақ әдебиеті сайтында жарияланған «Шайтанның торы» әңгімесіне әдебиетшілер қауымы сын айтқанына қуанып қалдым. Әдетте адам құқы, феминизм тақырыбынан гөрі тіл, дін мен діл төңірегінде ғана көргендіктен шығар. «Шайтан торы» сияқты мизогин, сексистік идеяны насихаттап, әйелге қатысты зорлық-зомбылықты ақтап алатын шығармалардың қауіпі неде екенін айта кетсек. Теледидар, әлеуметтік желі, кинотеатрда көрсетілетін ортаңқол сериал, кинода онсыз да әйелдің эмоционал, «шектеулі санасына» қатысты стереотиптерді одан әрі күшейтіп жатыр. Мұндай стереотиптер гендерлік теңдік ауылын одан әрі алыстата түседі, әйелге қатысты зорлық-зомбылықты, дискриминацияны қалыпты жағдайға айналдырады, әлеуметтік алауыздықты тудырады. Мұндай контентті жасаушылармен қоса осындай дүниені өз платформасында, медиасында жариялайтындарға да жауапкершілік болуы керек. Мұндайда «редакция автор көзқарасын бөліспеуі мүмкін» деген ескертпенің еш мәні жоқ. Өз сайтында, газетінде, телеарнасында надандықты насихаттап отырған редакторға да сұрақ қойылуы керек деген ойдамын. Әншейінде журналистердің, әлеуметтік желідегі белсенділердің әр жазбасының сөзіне шүйгіліп (бірнеше жыл бұрын Әлнұр Ильяшевтің қылмыстық жауапкершілікке тартылуына оның постындағы сұрағы себеп болған жоқ па еді? Қазір қамауда отырған суретші Дәурен Макиннің айыпқа тартылуына оның жарияланбаған жеке көзқарасы болған жоқ па?) отыратын мемлекеттік органдар, атап айтқанда Мәдениет және ақпарат министрлігі де мұндай контентке қатысты өз позициясын білдіруі қажет. Құдай біледі жоғарыда аталған әңгіме де отбасылық құндылықты насихаттау тармағы бойынша мемтапсырыс тізіміне енген шығар. Жалпы кез келген БАҚтың өз редакция саясаты болуға тиіс. Бұл құжатта олардың ұстанымдары, принциптері мен құндылығы айқын жазылады. «Қазақ әдебиеті» газетінде мұндай құжат, этикалық кодексі бар ма жоқ па білмеймін. Бар болса,газет редакторы Дәурен Қуаттан жариялауын сұраймын.

Медиа шындықты қалай қалыптастырады? Мына екі оқиғаның бір-бірінен айырмашылығы жоқ. Бірақ біреуіне — теракт, біреуіне — mass shooting деп ат қойыпты BBC

https://youtu.be/4QYrAqrpshw?si=kbDRT3fQqxTxpfty

😬На 196,5 млн тенге будут продвигать бренд Алматы для туристов. Деньги потратят на рекламу и статьи в соцсетях и СМИ (расценки прилагаются 👆🏻). Согласно договору поставщик до конца года должен опубликовать 195 позитивных статей в 20 крупных СМИ Казахстана на 116,9 млн тенге, разместить 50 материалов в популярных пабликах на 30 млн тенге, провести 10 брифингов для журналистов и блогеров на 10 млн тенге. 🤔 Должны ли мы продвигать бренд Алматы? Безусловно. Но вот что нас настораживает: стоимость одной хвалебной статьи обойдется акимату в 632 046 тенге, независимо от того, в каком издании она будет опубликована (хотя прайс на рекламу в разных СМИ очень разный). В теории подрядчик может заплатить за одну статью 200 тысяч тенге, а от акимата получит за нее в три раза больше. И это не все👇🏻 Читатели информационных порталов не узнают, за какую конкретно статью заплатил акимат — Бюро по туризму Алматы запретило делать на рекламных материалах пометки «PR» или «На правах рекламы». Что, кстати, нарушает новый закон об онлайн-рекламе.

"...Медиа «жеке көзқарастардың» қалыптасуында маңызды ықпалға ие. Ноэль-Нойманның пікірінше медианың күші – қоғамдағы көзқарас атмосферасын көрсетуінде жатыр. Өз ойларының медиада да ұсынылып жатқанын көрген адамдар, бұл көзқарастарын айтуға ынталанады. Ноэль-Нойман индивидтің жеке және қоғамдық алаңдағы айту/сөйлеу/әңгімелесу актісіне қатысуы немесе қатыспауына ерекше мән береді. Оның пікірінше, азшылықтағы адамдардың үнсіз қалуы олардың қоғамдағы көзге түсуін азайтады. Сондықтан да үнсіздік өз-өзін қайтадан өндіретін спиралға айналады", — деді Молдияр Ергебеков. Демек, медиа қоғамның үнсіз қалмауына елеулі үлес қоса отырып, үнсіздік спиралінің күшін әлсірете алады. Осы тұста «Не үшін жазасың?» деген сауал туындайды. Мұның төрт нұсқадан тұратын жауабы бар екен: - Өзің үшін жазасың. - Патриархал тілден басқа тілдің бар екенін көрсету үшін жазасың. - Үні өшкендердің немесе өшуге жақындардың үні болу үшін жазасың. - Үнсіз қалмау үшін жазасың. (Ұстазым Молдияр ағайдың "Әйелдер жайлы жазу" дәрісінен үзінді) толығырақ: https://newreporter.org/kz/2023/08/06/media-ajelder-zhajynda-qalaj-zhazuy-kerek-mediasarapshy-moldiyar-ergebekov-ysyngan-nysqaulyq/?fbclid=IwAR3kbUHbxhop3eJjkniI3ndt30CFjHs6Gj_wEASxjb1gDE8wwke3YbV3q9E)

РБК: Google понизил в поисковой выдаче СМИ на кириллице в Казахстане – Занижают кириллический контент и другие сервисы – Например, YouTube, Twitter и другие популярные сервисы – Речь также про их поисковые выдачи в Казахстане – Прежде всего из-за этого страдают медийные сайты – Google не ввел точечные запреты для СМИ из России – Он просто ограничил весь кириллический контент – Решение в том числе затронуло СМИ из Казахстана – Поэтому для части изданий трафик снизился в 3-5 раз @ftsec

Латын әліпбиіне көшуге бір себеп:

ақпаратты әдемі ұсыныпты 🍦🍦🍦