Post #3217

Global Peace Index bu davlatlarda tinchlikning qay darajada ekanligini ko‘rsatadi 📊 2025-yilgi statistika ham chiqibdi. Bunda 3 ta asosiy yo‘nalish va 23 ta ko‘rsatkich asosida tinchlik darajasi baholangan. Global Peace Index 2025 163 ta davlatni qamrab oladi. Umuman olganda o‘rtacha ko‘rsatkich 6 yildan beri yomonlashib kelmoqda. 🕊 74 ta davlatda tichlik holati yaxshilangan bo‘lsa, 87 tasida yomonlashgan. Eng tinch davlatlar Islandiya, Irlandiya, Avstriya, Yangi Zelandiya, Shveytsariya. Eng notinchlari esa Rossiya, Ukraina, Sudan, Kongo DR, Yaman. 🕊 Endi World Peace Index baholanadigan 3 ta yo‘nalish bu: 1. Societal Safety and Security – Jamiyat xavfsizligi va barqarorligi 2. Ongoing Domestic and International Conflict – Ichki va tashqi mojarolar 3. Militarisation – Davlat qanchalik harbiylashgan Bu yerda davlatlarning tinchligini baholashda ichki xavfsizlik, siyosiy barqarorlik, ichki zo‘ravonlik ahamiyati 60% ni tashkil qiladi. Tashqi tinchlik esa 40%. 🥉 Endi ichki va tashqi tinchlikni baholashda 23 ta ko‘rsatkich borligini aytgan edim. Ichki tinchlik ko‘rsatkichlari (60%): 1. Perceptions of criminality – aholi va ekspertlar nazarida jinoyatchilik darajasi. 2. Security officers and police rate – aholi soniga nisbatan politsiya/xavfsizlik xodimlari soni. 3. Homicide rate – qotilliklar soni (100 ming kishiga nisbatan). 4. Incarceration rate – qamoqxonadagi aholi ulushi. 5. Access to small arms – fuqarolar uchun qurol-yarog‘ga erkinlik darajasi. 6. Intensity of internal conflict – ichki qurolli mojarolar qanchalik kuchli. 7. Violent demonstrations – zo‘ravon namoyishlar va tartibsizliklar chastotasi. 8. Violent crime – zo‘ravon jinoyatlar (qurolli talonchilik, tajovuz va hokazo). 9. Political instability – hukumat barqarorligi, to‘satdan almashish xavfi. 10. Political terror scale – siyosiy repressiya, qiynoq, davlat tomonidan zo‘ravonlik darajasi. 11. Weapons imports – davlatning qurol importi. 12. Terrorism impact – terrorchilik hujumlari soni va oqibati. 13. Deaths from internal conflict – ichki mojarolarda halok bo‘lganlar. 14. Internal conflicts fought – davlat hududi ichida bo‘lib o‘tgan qurolli mojarolar soni va davomiyligi. Tashqi tinchlik ko‘rsatkichlari (40%): 15. Military expenditure (% of GDP) – YAIMga nisbatan harbiy xarajat. 16. Armed services personnel rate – aholi soniga nisbatan harbiy xizmatchilar soni. 17. UN peacekeeping funding – BMT tinchlikparvar missiyalariga ajratiladigan mablag‘. 18. Nuclear and heavy weapons capabilities – yadroviy va og‘ir qurol salohiyati. 19. Weapons exports – qurol eksporti. 20. Refugees and IDPs – o‘sha davlatdan chiqqan qochqinlar va ichki ko‘chirilganlarning ulushi. 21. Neighbouring countries relations – qo‘shni davlatlar bilan munosabatlar (tinchmi, keskinmi). 22. External conflicts fought – davlat o‘z hududidan tashqarida qaysi urushlarda qatnashyapti, soni va davomiyligi. 23. Deaths from external conflict – tashqi urushlarda halok bo‘lganlar soni. 5️⃣ Bu yerda har bitta ko‘rsatkich 5 ballik shkala asosida baholanadi va o‘rinlar aniqlanadi. 1-o‘rin eng tinch, 163-o‘rin eng notinch degani Mana bu yerda faylning to‘liq variantini yuklab olsangiz bo‘ladi @teacherazam