Post #1879

Uyqu haqida 1. Germaniyada bolalarni juda erta yotqizishadi, bizda esa onalar avvaliga kulishadi, keyin esa o‘ylab qolishadi. Soat 18:45 da ularda allaqachon uxlashga tayyorgarlik boshlanadi, va bola baqirmaydi, onasiga yopishib olmaydi, “ikkinchi nafas”ni ham olmaydi. Bir tanish nemis aytdi: «soatdan yettidan keyin bola o‘ziga, oila esa o‘ziga tegishli bo‘lishi kerak». Bizning ayollar bunga hissiy reaksiya qilishadi, chunki bizda bola o‘zi holdan toyib yiqilguncha kutish odat bo‘lgan. 2. Nemislar orasida “yugurib-yugurib charchasin, tezroq uxlab qoladi” degan tushuncha yo‘q. Ular bilishadi: haddan tashqari charchash uyquni sayoz va bezovta qiladi. Bizning onalar ko‘p ajablanadi: «nega u tun soat birgacha ag‘darilib yotadi?». Nemis ona esa xotirjam tushuntiradi: bolaning asab tizimi lampa kabi “qizib ketadi”. Agar uni uyg‘onish cho‘qqisiga yetmasdan yotqizilsa, deyarli darrov uxlab qoladi. 3. Yevropalik ota-onalar o‘zlarini haqiqatan asraydi. Ular uchun kechki vaqt — “uxlatish uchun jang” emas, balki juftlik vaqti. Soat 20:00 dan boshlab uy tinchib qoladi, va ayollar ikkiyigacha telefonda o‘tirishmaydi, chunki miyaning ishlashi to‘xtagan bo‘ladi. Bizning onalar esa bu vaqtda ertaga bo‘tqa pishiradi, uy tozalaydi, kattasining darslarini tekshiradi va asta-sekin holdan toyadi. Farq shundaki: u yerda charchab kuygan ona — oilaga xavf, bizda esa — me’yor deb hisoblanadi. 4. Berlinlik bir shifokor aytgan: «bola uxlayotganda dunyo xavfsiz ekanini his qilishi kerak». Shu sabab ular uyda shovqin, yorug‘lik, gap-so‘zlarni minimal darajada bo‘lishini ta’minlashadi. Bizda esa kechalar ko‘proq tartibsiz: televizor ishlaydi, kimdir keladi, kimdir ketadi, ona esa shu harakatlar fonida bolani uxlatishga urinadi. Ammo bolalar psixikasi shovqinni “sergak bo‘l” degan signal sifatida qabul qiladi.Agar shunday farqni o‘z uyida ko‘rsang — kechki xaosing aslida me’yor emas, balki voz kechsa bo‘ladigan odat ekanini tan olishga tayyormisan? @selfdeprules