Post #1460

⚡️Мемлекет ипотеканы кешіре бастауы мүмкін бе?.. «Мүмкін...» дейді экономист Расұл Рысмамбетов. Бұған аздан соң ораламыз, әзір алыстағы 🇺🇸 Америкаға сапар шегіп қайтайық. АҚШ-та тұрғындармен тілдесіп, қоғамның аңысын аңдып отыратын әйгілі Gallup институты бар. Сол институт биыл ел ішінде «Федералды резерв жүйесіне (ФРЖ) және оның төрағасына қаншалықты сенесіз?» деген сауалнама жүргізді. 2001- 2023 жылдың аралығында біздіңше Ұлттық банкті басқарған менеджерлерге баға берілді. Әр жылдары ФРЖ-ға жетекшілік еткен Гринспен, Бернанке, Йеллен және Пауелдің «сенім рейтингі» жасалды. Америкалықтар инфляция төмендеген, жұмыссыздық азайған, бизнесті кредиттеу көбейген Клинтон-Гринспен дәуіріндегі 90–шы жылдарды сағынатынын айтқан. АҚШ-та ФРЖ саясаты мен халықтың әл-ауқаты тығыз байланысты. Ал бізде мұндай сауалнама жүргізіле ме? Бір жарым жылға жуық Ұлттық банкті басқарған Ғалымжан Пірматов не бітірді? Оның "сенім рейтингі" қандай? Оның шешімдері халықтың көңіл-күйі мен әмиянына қалай әсер етті? «Пірматовтың ауысуы логикаға сияды. Оның тұсында банктер тұтыну кредиттерін таратумен айналысып кетті. Бизнесті кредиттеу біржолата тоқтап қалды. Былайша айтқанда, банктер халықтың үстінен күн көрді. Ескі Қазақстанның бірен-саран белсендісі зейнетақы шотындағы ақшаны баспанаға бағыттау дейтін идеяны ойлап тапты. Нарықтағы үй бағасы құтырып шыға келеді. Ұсыныс сұранысқа сай болмады. Құрылыс компанияларының тойымсыз, тамақсау басшылары әкім-қаралардың ұртын майлап, құрылысқа қажетті учаскілерді ондап, жүздеп сатып алды. Үйдің іргесін көтермей жатып, саудаға шығарды. Араға алыптасарлар енді. Үй бағасы жалынан сипатпайтын жағдайға жетті», - дейді осы тұста экономист Расұл Рысмамбетов. Ай сайын 250-500 мың теңгенің ипотекасын өтеу азап. Қалтасы таяздана бастаған халық қайтеді, тұтыну кредитіне жүгіреді. Несиенің қамыты мойныңа бір киілді екен, қайтып құтылуың екіталай. «Банктер осы күнге дейін елді кредиттің соңына салып қойған «ескі Қазақстанмен» ауыз жаласып жұмыс істеді. Қазақтар «кругом» қарыз. Үйіндегі үтік пен қолындағы телефонға дейін өзінікі емес...», - дейді Расұл мырза. Қарызданып, қауғаланып күн кешетін сіз бен біз үшін бұл жаңалық емес. Пірматовтың неліктен кеткенін айттық. Сүлейменов неге келді? DALA INSIDE-тың анықтағанындай Тоқаев бизнесті несиелеуден басын ала қашатын банк басшыларын бір үстелге жинаған. Әлгілер: «Бизнесті кредиттеудің тәуекелі көп...», - деген аргумент айтқан. Сөйтіп кәсіп ашқысы бар, алайда айналымға қажетті ақшасы жоқ сіз бен біз секілді қарапайым қазақтың тауын шыққан. «Бұдан былай бизнес кредитке жари бастайды. Сүлейменов екінші деңгейлі банктерді корпоративтік несиелеуді ұлғайтуға үгіттейді», - дейді Рысмамбетов. ❗️ Мемлекет ипотеканы кешіре бастауы мүмкін бе? «Мүмкін» дейді экономист. "Құрылыс девелоперлері үй бағасын түсіру керектігін түсіне бастады. Дегенмен, бұл сценарийдің жүзеге асуы күмәнді. Екінші амалы бар. «Билік ипотеканы кешіру керек» деген лоббисттік топтар құрыла бастайды. Бұған көпбалалы отбасылар кандидат ретінде ілігеді. Артынша барлық категорияны қамтуы мүмкін. Неге? Сұранысты қалпына келмесе, құрылыс магнаттары банкрот болады...», - дейді Рысмамбетов. DALA INSIDE тәуелсіз болып қалуы үшін арнамызды қолдауды сұраймыз 👉https://lmv.kz/c/SQPC2x2c Бізге тіркеліп алыңыз 👉https://t.me/dalainside