Post #594

🇰🇿Ресейсіз қазақ болашағы. Ол мүмкін бе? Ресей КТК жүйесі арқылы шантажға көше бастағандықтан, және ол ел экономикасына кәдімгідей шығындар (DALA инсайд есебінше 1 айда 600-650 млн доллар) келтіріп жатқандықтан елдегі экономикалық институттар мен мұнай саласының сарапшылары Қазақстан үшін балама маршруттардың перспективасын саралай бастады. Сонымен, КТК құбырын немен алмастырамыз? 1. Өзен-Атырау-Самара. Бұл магистральдық мұнай құбыры. Ол Өзен кен орнынан Атырау мұнай өңдеу зауытына дейін тартылып, одан кейін Самара бағытында «Транснефть» мұнай құбыры жүйесіне қосылды. Одан әрі Ресей аумағы арқылы Балтық теңізіндегі ресейлік теңіз порттарымен байланысады. «Атырау-Самара» мұнай құбырының негізгі проблемасы – бұл бағыттың өткізу қабілеті жылына небәрі 17,5 миллион тонна. Сонымен қатар, бұл ретте жоғары сапалы қазақстандық CPC Blend мұнайы ресейлік Urals-пен араласып, Brent-ке қарағанда анағұрлым жеңілдікпен сатылады. Және бұл Ресейге тәуелділіктен құтқармайды. Минусы осы. 2. «Қазақстан-Қытай құбыры» Атасу – Алашанькоу. Бұл мұнай құбырының жалпы қуаты жылына шамамен 20 миллион тонна мұнайды құрайды. Алайда, бұл бағыт Өзен-Атырау-Самара мұнай құбырындағыдай КТК мұнайын тасымалдау мәселесін жартылай ғана шешеді. 3. Баку-Тбилиси-Джейхан (БТД). Аталған мұнай құбыры үш елдің – Әзірбайжан, Грузия және Түркияның аумағы арқылы өтеді. Өткізу қабілеті жылына шамамен 50 миллион тонна мұнайды құрайды. Бұл мұнай құбыры Каспий мұнайын Жерорта теңізінің жағалауында орналасқан Түркияның Джейхан портына жеткізеді. Ресейді айналып өтетін және АҚШ пен Ұлыбританияның тікелей қатысуымен іске асқан бірінші бағыт. БТД басқа бағыттармен салыстырғанда КТК мұнайы үшін балама бола алады. Бірақ проблемалары бар: • Қазақстан мен Әзірбайжан арасында транзитке қатысты келісімдердің жоқтығы; • Ақтау портының жылдық қуаты тек 12 млн. тонна мұнайды құрайды. Оны 20 млн тоннаға дейін арттыру үшін порт инфрақұрылымын (айлақтар, тереңдету, толқын суытқыштар және т.б.) жабдықтауға елеулі күрделі қаржы қажет. 4. Иран бағыты. Ол да Ақтау портына байланысты. Демек тура осы қуатқа қатысты проблемалар алдыдан шығады. Иран арқылы балама – танкерлерді пайдаланып, КТК мұнайын Каспий теңізі арқылы тасымалдау, содан кейін оны әлемдік нарықтарға шығару. Ақтаудан бөлек, иран мұнайына эмбаргоның бар екенін ұмытпау керек. Басты проблема мынада. 2021 жылы КТК 53-54 млн тонна мұнай өткізген. Ол көлемді алмастыру мүмкін болмай тұр. Метаматикалық жағынан есептесек, КТК-дан бас тартқанда шамамен 23 миллион тонна мұнайды БТД арқылы, 5 миллион тоннаға жуық мұнайды Өзен-Атырау-Самара арқылы, Атасу-Алашанькоу бағыты арқылы 9 млн тонна мұнайды, ал қалған 17 миллион тонна мұнайды Иран жерімен экспорттауға болады. Бірақ бұл математика ғана. https://t.me/dalainside