Post #695

🤌Мемлекеттік борыш: Қазақстан 2019 жылдан бастап кәдімгідей қарызға бата бастаған 2021 жылы мемлекеттік қарыз 2020 жылмен салыстырғанда 6,4%-ға өскен. Және қортындысында 21,97 триллион теңгені құраған. Қазақстанды барынша қарызға кіргізген мекеме - Үкімет болып отыр. Ортақ қарыздың ішінен Үкіметтің үлесі 85,2 пайызды құрады. Ал Ұлттық Банк керісінше қарыз алу көлемін азайтқан. Оның үлесі 9,6% айналасында болды. Қалған 5,2% борыш әкімдіктерге тиесілі. Біз алатын қарыздың жылдық өсу қарқыны жалпы ішкі өнімнің өсуі көрсеткішінен де артып кеткен. Мысалы, 2010-2021 жылдары мемлекеттік борыштың орташа жылдық өсу қарқыны 21,6%-ды, ал номиналды ЖІӨ өсуі – 14,03%-ды құрады. Ұлттық Банк 2021 жылдың қортындысы бойынша жасаған Қаржылық тұрақтылық бойынша Есепте "Мұндай үрдістің ұзақ уақыт сақталуы келешекте қарыз алу құнының ұлғаюына, нарықтық қайта бағалауға және теңгедегі активтердің төмен тартымдылығына әкеледі. Мұндай сценарий кезінде қаржылық тұрақтылық тәуекелдері артады" - деп жазады. Осының бәрі неге әкеліп соқты? Жыл сайын қарызды қайтаруға жұмсалатын шығындарымыз көбейіп барады. 2021 жылы қарызды қайтаруға мемлекет 977,7 миллиард теңге жұмсаған. Мысалы, 2020 жылы осы мақсатқа 762,1 миллиард теңге кеткен болатын. Сонда бір жылда қарызды қайтаруға кететін ақша 215 миллиард теңгеге өскен. Ал егер 2015 жылы қарызды қайтаруға 458,1 млрд теңге жұмсағанымызды ұмытпасақ, сонда 4 жылдың ішінде қарызды жабуға кететін шығын 2,1 есе артқан. Бұдан біз үкіметтік жоспарлау жүйесінің тым ауыр, сыртқы жағдайларға тез бейімделе алмай отырғанын көреміз. Кейде, Үкімет қарыз керек болмаса да, әу баста құжаттар бекітіліп, қол қойылғандықтан ғана сол қарызды алып жатады. Артынан процентін қосып, кері қайтаруға мәжбүр. https://t.me/dalainside