Post #881

Трейдерлер мұндай жағдайда санкция салқынынан қорқып, Ресейден шығатын кез-келген мұнайды сатып алудан бас тарта бастайды. Ол қазақтікі ме, басқанікі ме, ешкім бас қатырғысы келмейді. Сол себептен, КТК құбыры біз үшін болашақ қауіп пен қатердің ошағы болып отыр. Инвесторлар, әсіресе Шеврон кетіп қала ма деп уайымдаймыз. Түркия өзі және Әзірбайжан арқылы Қазақстанға Еуропаға жаңа есік ашып бере алады. Түркия мен Әзірбайжан арасындағы Зангезур коридоры реттелсе, онда Әзірбайжан құрлық арқылы Еуропаға шыға алады, ал біз Каспий арқылы Әзірбайжанға шығамыз. Түркиямен танкерлік флот, контейнер таситын сухогруз кемелер, және ең бастысы – Каспий теңізінің табанымен Теңіз кенішінен Әзірбайжанға мұнай құбырын жүргізу перспективасы талқыланатыны анық. ✔️Қазақ-Түрік алыс-берісі 2021 жылы Қазақстан мен Түркия арасындағы тауар айналымы 4,1 миллиард доллар болды. Оның ішінде 3 миллиард доллары Қазақстанның Түркияға экспорты. 1,1 миллиард доллар – Түркияның бізге жөнелткен импорты. Түркиямен сауда байланысы Ресейге қарағанда бізге жағымды сальдо береді. Яғни, сатып алғанымыздан сатқанымыз көп. Соның арқасында оң төлем балансын жасап отырмыз. Оның үстіне, Түркия Қазақстанға тікелей инвестиция салып жүрген мемлекет, түрік кәсіпкерлері елімізде 5,5 миллиард доллардың инвестициялық жобаларын жүзеге асырып жатыр. Биыл Түркияның үлесі былтырғыдан да өседі. Мысалы, 2022 жылдың бірінші тоқсанында Қазақстан мен Түркия арасындағы тауар айналымы 1,5 миллиард долларға жетті. Осы қарқын сақталатын болса (үшінші тоқсанның статистикасын күтіп отырмыз) біз Түркиямен тауар айналымын осы жылы 5 миллиард доллардан асыруымыз мүмкін. ✔️Түркияға не сатамыз және не аламыз? Түркияға біз отын-энергетика секторының өнімдерін (мұнай, газ, көмір, мазут), металл, мал мен химия (фосфор, азот) және мал сатамыз. Ал Түркиядан арнайы техника, құрылғылар мен аппараттар, онымен бірге киім (куртка, аяқ киім, іш киім) мен текстиль (мата, орамал) алдырамыз. ✔️СICA немесе СВМДА. Біз бір-бірімізге сенеміз бе? Экономикалық картинаның саяси шешімдердің салдарынан не туындайтынын, не өзгеріп жататынын көріп жүрміз. Сондықтан экономикадан саясатты бөліп тастай алмайсыз. Ердоған келген екінші күні, яғни ертең Астанада Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары кеңесінің отырысы басталады. Түркия Президенті Режеп Тайып Ердоған ол отырысқа қатыспақ. Шыны керек, Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың CICA-ны (СВМДА) дәл осы уақытта қайта жаңғыртып, өткізіп жібергені, және оған барлық қатысушы мемлекеттердің басшылары келейін деп тұрғаны мықты дипломатиялық маневр болып отыр. Ия, нақты ештеңе шешілмес, бірақ бір-бірін көреді, сөйлеседі, іштегі тоңдары ери бастайды. Бізге де керегі сол. 🇷🇺Путин Ресей Президенті Владимир Владимирұлы. Ия, ол да Астанаға келе жатыр. Қасым-Жомарт Тоқаевтың шақыруымен Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары кеңесінің отырысына қатысады. Ресей – СВМДА мүшесі. Сондықтан Путиннің Астанаға келуі заңды. Көп сарапшылар, Путин мен Ердоғанның Астанадағы кездесуінен үлкен жаңалықтар күтіп отыр. Әңгіме, Украина туралы жүретіні сөзсіз. Түркия НАТО мүшесі болса да, Ердоғанның Еуропа мен АҚШ атынан сөйлеуге мандаты бар ма, ол жағы белгісіз. Украина Президенті Зеленский Путинмен ешқандай келіссөздер жүргізбейтінін тіпті ішкі заңмен бекітіп тастады. Сондықтан бұл кездесулерінен нәтиже шыға ма, оны ешкім нақты айта алмайды. Астананың міндеті қонақтарын қарсы алу, шәйларын құйып беру. Біз соны атқарсақ болды. Кез-келген түсініксіз жағдайда картаға қарау керек. Қазақстан географиялық жағынан Ресейге байланып отырғаны өтірік емес. Алып көршіні айналып өту өте қиын. Кейде қымбат, кейде тіпті мүмкін емес. «Ата-анаң жынды болса, байлап бақ» деген қазақ мақалы тура осы жағдайға дәл айтылған сияқты. Сондықтан, ия, қандай оспадар, тентек болса да, біз сабырмен жуасытуға тырысып жүрміз. Ресейдің көптеген шешімдерді эмоциямен қабылдайтынын байқадық. Сондықтан Ресеймен арада эмоционалды көпшік қойып отыру - жақсы жұмыс істейтін технология.