Post #2626

"QIRIMTATARLARNIÑ ÖZ ADI: TARİH VE ŞİMDİKİ DEVİR" İLMİY-AMELİY KONFERENTSİYASINIÑ QARARI İyül 1 künü Aqmescit şeerinde Ş. Marcani adına Tarih institutı Qırım ilmiy merkezi ve oña informatsion destek köstergen "Golos Krıma new", "Yañı dünya" gazetaları ve "Yıldız" mecmuası "Qırımtatarlarnıñ öz adı: tarih ve şimdiki devir" ilmiy-ameliy konferentsiyasını keçirdiler. Belli ki, endi çoq yıldan berli halqnıñ adı (öz adı) mevzusında munaqaşalar alıp barıla ve bu tedbir buña bir seslenüv sıfatında teşkil olundı em de o mezkür meselege bağışlanğan ilk ilmiy-ameliy konferentsiya oldı. Bundan evel işbu mevzu "tögerek masa"larda, seminarlarda ve matbuatta olğan tartışuvlar şeklinde baqıla edi. Konferentsiyada tarih, filologiya, politologiya, felsefe, halqara uquq, jurnalistika kibi saalarnı temsil etken yigirmiden ziyade mütehassıs iştirak etti. Olar em qırımtatarlarnıñ adı (öz adı) meselesini, em de halqnıñ adını deñiştirmekniñ tarafdarı olğanlarnıñ delillerini muzakere ettiler. Konferentsiyanıñ iştirakçileri tedbirde yapılğan maruzarnı diñlegen soñ, olarnı er taraflama muzakere eterek ve mezkür maruza ve munaqaşalarda ketirilgen cemi tarihiy, etnogenetik, filologik, medeniy, siyasiy, uquqiy delillerni esapqa alaraq, şöyle qararğa keldiler: 1. Başqa halqlarda olğanı kibi, bizim halqnıñ da "qırımtatar" degen öz adı uzun tarihiy devir devamında, çoqtan-çoqcoğrafik, etnik, siyasiy, medeniy ve genetik amiller tesirinde şekillenip keldi ve halqnıñ milliy şuurında pekindi. Bu ad Qırımda eñ çoq sayılı tamır halqqa ait nesillerniñ genetik hatırasınıñ qısqa şekilli ifadesi ve belgisi, milliy kimlik remzi olmaqnen birge bütün bir halqnıñ etrafındaki içtimaiy ayniyette bulunğan bütün diger subyektlernen munasebetlerde halqnıñ medeniy "sıması" olaraq hızmet ete. 2. Halqnıñ "qırımtatar" degen adı kimniñdir öz başına ıdırınuvlarınıñ ya da şimdiki qırımtatarlarnıñ ecdatlarına tıştan tesir etüvniñ aqibeti degil de, bir mintaqada asırlar devamında birlikte yaşamaqnıñ, etnik toplumlar arasında, ayrı ferdler arasında qurulğan özara bağlantılarnıñ, er kes qabul etken ve er kes tanığan müşterek printsiplerniñ, ahlâqve qadriyetlerniñ, medeniyet, til, ömür tarzınıñ neticesidir. 3. Güya ki halqnıñ öz adını deñiştirmek zarurlığı hususında qırımtatarlarğa, halqara cemaatçılıqqa, ayrı ilim erbaplarına, qırımtatar asıllı olmağan cemaatçılıq vekillerine taqıştırılayatqan munaqaşanıñ iç de keregi yoq. Tarihiy, ilmiy, içtimaiy-medeniy negizi olmağan "qırımlı", "qırımlar", "krımtsı" kibi sahte uydurma etnonimler – propagandadır, em bu propaganda qırımtatar halqınıñ temelli menfaatlarını kerçekten qayğıruvğa esaslanmağan. Al-azırda bu teşviqatnıñ tayini tam belli olmasa da, açıq-aydın körüne ki, onıñ maqsadı – milliy birligimizni sarsıtmaq, bütünlikli bir organizm olıp kelgen qırımtatar halqını nasıldır antagonistik parçalarğa bölip taşlamaq ve ahır-aqibet qırımtatarlarnı etnos olaraq yoq etmektir. 4. Albu ki, "qırımtatar", "qırımtatar halqı", "qırımtatar milleti" degen adlar qırımtatarlarnıñ milliy menfaatları noqtai-nazarından em qırımtatarlarnıñ özleri arasında, em tış alemnen munasebetlerinde yekâne doğru kelişikli adlardır. 5. XX asır devamında halqnıñ ömürinde yüz bergen facialı vaqialarğa baqmadan, qırımtatarlarnıñ birleşüv ve milliy kimligini pekitüv ceryanları şimdi de devam etmekte. 6. Konferentsiyanıñ iştirakçileri mezkür ilmiy tedbirniñ materiallarınen keniş dairedeki insanlar tanışa bilmeleri içün bu materiallarnı qırımtatar, rus, ukrain, türk, ingliz, mümkün olsa daa başqa tillerde derc ettirmek, şu cümleden kütleviy informatsiya vastalarında ve İnternette yayınlamaq,qırımtatarlarnıñ tarihı, medeniyeti, tili ve milliy kimligi aqqında bilgilerni yaydıruv boyunca sistemli iş yapmaq zarurlığınen razılar. Konferentsiya iştirakçileri: 1. Abdujemilev Refat – filologiya ilimleri namzeti. 2. Abdulvapov Nariman – filologiya ilimleri namzeti. 3. Abduramanova Şefika – Qırımtatar medeniy-tarihiy miras müzeyiniñ usulcısı (Aqmescit). 4. Abibullayeva Elmira – TC İA Ş. Marcaniy adına tarih institutı (Qazan) Qırım ilmiy merkeziniñ küçük ilmiy hadimi. 5.