Post #7700

📃Ambasada e Rusisë në Shqipëri ka përgatitur një ekspozitë me dokumente arkivore, të cilat i paraqiten publikut për herë të parë. Ekspozita i kushtet Ditës së Punonjësit Diplomatik, e cila festohet në Rusi më 10 shkurt dhe u vendos me Dekret të Presidentit në vitin 2002. Kjo datë lidhet me datimet e para të njohura dokumentare të departamentit të politikës së jashtme të Rusisë – Urdhërin e Ambasadës (10 shkurt 1549). Bazën e ekspozitës e përbëjnë dokumente të shek. XIX – XX. Notat, apelimet e konsullit, aktet zyrtare të autoriteteve për herë të parë zbulojnë hollësitë e shërbimit të konsullit të parë rus në qytetin e Valonës (Vlorës), majorit në lirim Zahar Biçilli, si dhe historinë e rilindjes së punës së konsullatave në Shkodër dhe Vlorë në fund të shek. XIX dhe në fillim të shek. XX. Zahar Biçilli mbërriti në territorin e Shqipërisë në shkurt 1806. Pavarësisht mungesës së dokumenteve nga Porta (ato u dërguan vetëm në fund të majit të atij viti), Z. Biçilli u prit në Vlorë nga autoritetet lokale "në cilësinë e konsullit" dhe filloi të kryente detyrat e tij. Ndër detyrat e tij kryesore ishin forcimi i besimit të popullsisë vendase, sidomos të ortodoksëve, te mbështetja e perandorit rus Aleksandër I, si dhe vendosja e marrëdhënieve të besimit me klerin ortodoks vendas. Vlen gjithashtu të përmendet fakti se këtë vit përmbushen 220 vjet nga ardhja e konsullit të parë rus në qytetin e Vlorës. Gjatë punës së tij, Z. Biçilli vizitoi disa qytete dhe kështjella shqiptare, vendosi kontakte me banorët vendas, i dërgoi një sërë raportesh përfaqësuesit fuqiplotë rus në Republikën Joniane, G. D. Moçenigo. Në një nga këto shënime, z. Biçilli bëri një propozim për transferimin e konsullatës ruse në Durracii (Durrës), ku në atë kohë tashmë ndodheshin përfaqësitë konsullore të fuqive të tjera evropiane. Në korrik 1806, z. Biçilli u kthye në Korfuz, duke marrë një pushim dy-mujor për të përmirësuar shëndetin e tij. Fatkeqësisht, për shkak të fillimit të luftës ruso-turke në dhjetor 1806, çështja e kthimit të tij në Vlorë hoq nga rendi i ditës. Një institucion i qendrueshëm konsullor rus në territorin e Shqipërisë së sotme, në qytetin e Shkodrës, u shfaq vetëm pas përfundimit të Luftës së Krimesë (1853-1856). Në Valona, në 1897, u krijua një nënkonsullatë nderi zyrtare, punët e së cilës deri në vitin 1917 u drejtuan nga pronari vendas i pasurive të paluajtshme dhe tokave, Ivan Çikas.