Post #298

УРУШ УРУШ (war, война) – давлатлар, халқлар ёки муайян гуруҳлар ўртасидаги қуролли кураш. Ўрта асрларда ҳукмрон бўлган халқаро ҳуқуқий доктринага кўра, “адолатли уруш” ҳар қандай давлатнинг ажралмас ҳуқуқи ҳисобланган. 20-асрнинг бошига қадар давлат ўзининг ташқи сиёсий мақсадларига эришишда ҳар қандай зарурий чора ва воситалар, жумладан, урушдан фойдаланиш (мурожаат қилиш) ҳуқуқига эга бўлган. Миллатлар Лигаси Статути (1919) қоидалари урушни чеклашга ҳаракат қилган. Бриан-Келлог пакти (1928) урушга мурожаат қилишни қонунга хилоф деб белгилаб қўйди. Шартнома томонлари унинг қоидаларида “халқаро низоларни ҳал этишда урушга мурожаат қилишни қоралашларини ҳамда ўзаро алоқаларда урушдан миллий сиёсатнинг қуроли сифатида фойдаланишдан воз кечишларини” мустаҳкамлаб қўйдилар. БМТ Низомида “уруш” ибораси фақатгина унинг муқаддимасида келтирилади. Низом аъзо давлатлардан ўзаро алоқаларда “куч ишлатиш ёки куч билан таҳдид қилишдан” тийилишларини белгилаб қўйди. Мутахассисларнинг фикрича, 1949 йилги Женева конвенциялари уруш ва қуролли конфликтлар тушунчаларининг ривожланиши (тарихи)да “бурилиш нуқтаси” бўлди (Шиндлер). Эълон қилинган ҳар қандай уруш ҳолатларига ёки ҳар қандай халқаро характерга эга бўлган қуролли конфликтларга нисбатан конвенция қоидаларининг қўлланиши белгилаб қўйилди. 👉🏻@uz_sfa