Post #3164

ДИН МОҲИЯТИ ҲАҚИДА Одамларнинг диний маърифатли бўлиши жамият учун катта неъмат. Бундай муҳитда ўзаро тушуниш, бағрикенглик ва ҳурмат каби қадриятлар жонланади. Инсонлар бир-бири билан мулоқотда хушмуомилали, кенг фикрлайдиган ва масъулиятли бўлса, жамият маънавий жиҳатдан барқарор ва соғлом ривожланади. Дин инсонни покликка, адолатга, сабр-тоқатга чорлайди. У одамларни интеллектини сўндириш учун келмаган, балки уларни тарбиялаш, чуқурлаштириш учун берилган. Бироқ дин моҳиятини англамай туриб, унинг асосий манбаларидан кейин пайдо бўлган турли оқимлар, ақидалар ва ҳаракатларга кўр-кўрона эргашиш фикр юритиш маданиятига нисбатан хиёнатдир. Бу ҳолат инсоннинг ўз ақли, виждони ва жавобгарлигини четга суришига олиб келади. Дин номи билан хаспўшланаётган ҳар қандай оқим ва ақида илоҳий ғояни инсон манфаати йўлида бузишга хизмат қилдиради. Айниқса, радикализм жамият учун оғир иллат. У динни муросасизлик қуролига айлантиради, инсонларни “биз” ва “улар” деб ажратади, нафрат ва зўравонликни оқлашга уринади. Турли мазҳаб ва оқимлар ўртасидаги сунъий зиддиятлар эса бир динга ишонадиган одамларни бир-бирига душман қилиб қўяди. Динни моҳиятини англаш керак, шундагина, у инсонни масъулиятли, бағрикенг ва онгли қилади. Шунинг учун ҳар қандай ғоя, айниқса диний ғоя, танқидий фикр, билим ва виждон тарозисида баҳоланиши керак. Радикал оқимлар эса қатъий равишда рад этилиши, жамият эса соғлом ақл, маърифат ва ўзаро ҳурмат асосида ривожланиши лозим. Ўткиржон Шомақсудов Исломшунос олим, “ДИН ВА ЖАМИЯТ” илмий амалий журнали муҳаррири https://t.me/daydi2021