Post #113

“OPEN BYUDJET QULLIGI” haqida: 1. Konstitutsiya va qonunlarga ko‘ra, davlat aholidan soliq yig‘adi va evaziga ularni ichimlik suvi, yo‘l, elektr energiyasi va xavfsizlik bilan ta’minlashga majbur. Bu - davlatning xalq oldidagi birlamchi majburiyati. "Open Byudjet" bu majburiyatni "imtiyoz"ga aylantirdi. Hukumat odamlarga: "Sening yo‘ling yo‘qligi mening aybim emas, sening yetarlicha ovoz to‘play olmaganingni natijasi" degan g‘oyani singdirmoqda. Bu - davlatning o‘z funksional majburiyatlarini bajara olmayotganini xalqning zimmasiga yuklash orqali yashirishdir. 2. "Oshlik o‘yinlari" (Hunger Games) effekti. Resurslar (pul) ataylab kam ajratiladi. Bu odamlar o‘rtasida sun’iy raqobatni keltirib chiqaradi. Bir mahalla ikkinchi mahalla bilan "jang" qiladi. Qo‘shni qo‘shni bilan ovoz uchun talashadi. Bu tizim jamiyatni birlashtirmaydi, aksincha, "manfaatlar to‘qnashuvi" orqali parchalaydi. Odamlar o‘z muammolarining haqiqiy sababchisi bo‘lgan yuqori tizimga emas, balki ko‘p ovoz to‘plab yuborgan qo‘shni mahallaga nafrat qila boshlaydi. Bu - klassik "bo‘lib tashla va hukmronlik qil" usulidir. 3. Ijtimoiy korrupsiya va "Ovoz bozori" Tizim odamlarni g‘ayriaxloqiy yo‘llarga majburlaydi. Bir litr yog‘, besh ming so‘m pul yoki gazli ichimlik evaziga ovoz yig‘ish - bu jamiyatning ma’naviy degradatsiyasiga xizmat qiladi. O‘qituvchilar, shifokorlar va boshqa byudjet tashkiloti xodimlari yana o‘sha "majburiy mehnat"ning yangicha shakli - "majburiy ovoz yig‘ish"ga jalb qilinadi. Bu avtoritar rejimning jamiyatni o‘z irodasiga bo‘ysundirish va odamlarni kichik manfaatlar quliga aylantirish instrumentidir. 4. Statistik Legitimlik (Xalqaro imidj) Avtoritar davlatlar uchun G‘arb moliya tashkilotlaridan kredit olish juda muhim. Jahon banki yoki XVJ (IMF) pul berayotganda "demokratiya va shaffoflik" talab qiladi. "Ochiq Byudjet" - bu g‘arbga ko‘rsatish uchun tayyorlangan "demokratiya vitrinasi"dir. Hukumat: "Mana, bizda xalq hamma narsani hal qilyapti, millionlab odamlar ovoz beryapti" deb maqtanadi. Aslida esa bu - qaror qabul qilish jarayonida xalq ishtirok etayotganining soxta ko‘rinishidir. 5. Byudjetdagi "Uvoqlar" va "Katta piroglar" Raqamlarga e’tibor bersak, "Ochiq Byudjet"ga ajratilayotgan mablag‘ umumiy davlat budjetining juda kichik (ko‘pincha 5 foizdan ham kam) qismini tashkil qiladi. Katta va milliard dollarlik davlat loyihalari (shahar markazlaridagi qimmatbaho qurilishlar, "City"lar, ma’muriy binolar) hali ham yopiq eshiklar ortida, hech qanday ovozsiz taqsimlanadi. Xalqqa esa faqat "uvoqlar" (maktab tomiga shifer, qishloqqa bitta transformator) tashlanadi va uni ham "talashib olinglar" deyiladi. Bu - xalqni haqiqiy katta pullar qayerga ketayotganidan chalg‘itish uchun qilingan vizual dekoratsiya. 6. "Ochiq Byudjet" - bu tizim uchun xavfsizlik klapani. Odamlardagi ichki bosim (yo‘lsizlik, suvsizlik, chiroqsizlikdan to‘yganlik) portlab ketmasligi uchun ularga bitta o‘yinchoq - "ovoz yig‘ish o‘yini" berilgan. Bu o‘yin odamlarni charchatadi, bir-biriga qarshi qo‘yadi va eng muhimi - hukumatga noqulay savollar berishdan chalg‘itadi. 7. Soliq to‘lovchidan "Gado" yasash Bu tizimning eng katta ma’naviy zarbasi - odamlarning psixologiyasini o‘zgartirishidir. Normal davlatda odamlar: "Men soliq to‘ladim, yo‘limni qurib berishga majbursan!" deb talab qiladi. "Ochiq Byudjet"da esa fuqaro: "Iltimos, menga ovoz bering, yo‘limizni ta’mirlab berishsin" deb yalinadi. Hukumat fuqaroni "haq talab qiluvchi"dan "shafqat tilovchi"ga aylantirdi. Siz o‘z pulingizga qurilishi kerak bo‘lgan narsa uchun tilanchilik qilyapsiz. Bu - jamiyatning siyosiy irodasini sindirish va uni kamsitishning eng oliy formasi. "Ochiq Byudjet" - bu xalqni "ma’muriy ovunchoq" bilan band qilib qo‘yishdir. Odamlar internetda bir-biri bilan "urushayotgan", SMS to‘playotgan, guruhlarda bir-birini haqorat qilayotgan bir paytda: Davlatning katta mablag‘lari (milliardlab dollar) qayerga ketayotgani haqida hech kim savol bermaydi. Siyosiy islohotlar, erkin saylovlar va korrupsiya haqidagi haqiqiy muammolar ikkinchi darajaga tushib qoladi.