🔤Сиз фолий кислотани нотўғри ичасиз ёки умуман ичмай хато қиласиз!
1️⃣Бу витаминни умуман ичмайдиган аёлларни боласи асаб тизимини жиддий нуқсони билан туғилиши эҳтимоли анча юқорироқ бўлади.
2️⃣Фолийни ҳомиладорликдан камида 3 ой олдин бошлаш керак ва биринчи 12 ҳафтасида ҳам ичиш зарур.
3️⃣Кўпчилик жуда катта дозада ичади. Бу эса тескари эффектга, яъни ҳомила миясининг ривожини секинлашишига олиб келиши мумкин. Ундан ташқари инсулинга резистентлик, яъни қандли диабетга моилликни ҳавфи ошади.
Ўзбекистонда кўпинча фолий препаратлари 1, 4, 5 миллиграм дозада бўлади. Эслатиб ўтаман 1 миллиграм 1000 микрограмга тенг. Айнан шу дозалар тепада айтилган ножуя таъсирларга эга.
Тавсия эътилган кунлик доза эса 400 микрограмм, бу 0.4 миллиграм дегани. Демак 1 миллиграмлик таблеткани ярмини ичишингиз керак.
🔤Пайдо бўлиши мумкин саволларга жавоблар:
Пренатал витамин комплексларни ичсангиз, таркибига эътибор беринг, кўпинча фолий бўлади. Ва бу ҳолатда алоҳида фолий ичманг!
Фолий кислотани ҳомиладор бўлгунча кўп ойлаб ичиб юриш зарарсиз.
Асаб тизимининг нуқсонларини олдини олиш учун 12-ҳафтадан кейин фолий кислотани ичишдан маъно йўқ, нуқсонлар фақат шу давргача пайдо бўлади.
Баъзи ҳолатларда каттароқ доза керак бўлиши мумкин, лекин уни шифокор белгилайди. Мисол учун, сизда ёки эрингизда орқа мияни жиддий туғма нуқсонлари бўлса, аввалги ҳомилангиз шундай нуқсон билан туғилган бўлса, сизда диабет бўлса ёки ВИЧга қарши, тутқаноққа қарши препаратларни қабул қилсангиз.
⚡️Ҳозир изоҳларда бошланади!
"Мен ичмаганман, болам соппа-соғку!", "Шу катта дозада ичган эканман, лекин ҳеч нима қилмаган-ку!".
Ичмаса ёки кўп ичса кафолат билан 100% одамда муаммо бўлади дегани эмас. Агар 1000 та фолий ичмаган аёл билан 1000 ичган аёлни солиштирса, биринчи гуруҳдагиларда муаммо кўпроқ учрайди. Гап шу ҳақида.
Манбаалар:
bit.ly/3PxD1wh
bit.ly/3RhSNNc
bit.ly/3sTLgK4
#obsgyn
💵Торч инфекцияларни даволаш яхшигина бизнес бўлиб қолди!
🔬Кўпинча текширувда герпес ва цитомегаловирусга қарши иммуноглобулин G аниқланади ва "Инфекциянг бор" деб Протефлазид, Биофлазид, Циклоферон каби бефойда препаратлар билан обдон даволашади.
🌎 Кўп давлатларда бу иккита инфекцияга умуман текширишмайди. Чунки деярли 70% одамда герпес, 80-90% одамда цитомегаловирус бор ва уларни даволаб йўқ қилиб бўлмайди.
Рақамлари баланд, шу титрини пасайтириш керак экан дейишингиз мумкин. Лекин, биринчидан бу вирусни миқдори эмас, организмни унга қарши ишлаб чиқарган антитаналарини кўрсаткичи, иккинчидан, титрни пасайтириш керак деган кўрсатма нормал тиббиётда йўқ.
❗️Аслида, фақатгина аввал касал бўлмаган аёл ҳомиладорлик даврида торч инфекцияни юқтириб олса бу ҳомила учун ҳавфли бўлиши мумкин. У ҳам 100% эмас. Ўткир инфекция бўлганини иммуноглобулин М кўрсатади.
☝️Герпесни фақат иккинчи, яъни жинсий тури ҳавфли ва у асосан туғруқ пайти жинсий аъзоларда тошмалар бўлса, юқиши мумкин.
💊 Ҳомиладор аёлда ўткир генитал герпес ёки сурункалисини тошмалари кузатилса, болага юқмаслиги учун 36-ҳафтадан туғруққача ацикловир ёки валцикловир берилади.
🙅🏻♂️ Цитомегаловирусни эса даволаш керак эмас ва аслида давоси ҳам йўқ. Шунинг учун шифокорингиз даволашга уринса, бошқа мутахассисни қидиринг.
Манбаалар:
bit.ly/3XEtEx9
bit.ly/3O7v1BD
bit.ly/3rePAmv
#obsgyn
❗️Сизни "бачадон тонусда" деб бекорга даволашган! Ҳозир тушунтириб бераман.
🥩 Бачадон - бу мушакдан иборат аъзо, тўғрими? Мушак нима учун керак? Қисқариб ниманидир ҳаракатга келтириш ёки ушлаб туриш учун.
💪 Оёқларингиз, белингиздаги мушаклар тонусда бўлмаса, ўрнингиздан тура олмайсиз. Тўғри ичак сфинктери тонусда бўлмаса, аҳлатингизни тута олмайсиз, сийдик йўлларидаги сфинктер тонусда бўлмаса, сийдик томиб ётиши керак.
☝️ Бачадон мушаклари ҳам шундай, ўз шаклини ва болани ушлаб туриш учун. Яъни бачадон тонусда бўлиши шарт!
✍️ Лекин ГИПЕРТОНУС деган тушунча бор. Гипертонус жуда кам учрайди ва фақат туғруқ пайтида деса ҳам бўлади. Гипертонус бу норма эмас ва қандайдир чораларни кўришга тўғри келиши мумкин.
☝️Ҳақиқий гипертонус жуда кучли оғриқлар билан кузатилади. Оёғингизда росмана томир тортишиши (аслида мушак спазми) ҳеч бўлганми? Оғриқ шунчалик кучли бўлади-ки, ҳатто бир оз буксангиз ёки ҳолатини ўзгартирсангиз чидаб бўлмас даражада кучайиб кетади.
Гипертонус билан уйда бўлмайсиз, ишонинг. Шифохонада жиддий кузатувда бўласиз, шифокорлар атрофингизда ҳавотир билан югуриб юришади.
Фойдали бўлдими? Ҳа 👍, йўқ 👎.
🩺Doctor Ziyod | #obsgyn
🤰🏻⚡️ҲОМИЛААТРОФИ СУВИНИНГ ХИРАЛАШИШИ
▫️Биринчи ва иккинчи триместрда 4% ҳомиладорларда кузатилади ва кўпинча ҳомилдорлик бошида ҳосил бўлган қон кетишининг оқибати ҳисобланади.
▫️Учинчи триметрда (27-ҳафтадан ёки 6 ойликдан) 80% аёлларда УЗИда сувлар хиралиги аниқланади (лекин ваҳлироқ ҳам бўлиши мумкин). Яъни бу нормал ҳолат! Хираликни сабаби - сузиб юрган тери ҳужайралари ва тери ёғи. Яъни ҳомиланинг доимий янгиланиб турган терисидан ўлик ҳужайралар ажралиб атрофидаги сувга тушади. Баъзида (5% ҳолатда) ахлат ҳам аралашган бўлиши мумкин.
❗️Авваллари бу ҳолатни инфекция, гипоксия (кислород етишмаслиши) ва бошқа патологиялар билан боғлашган. Замонавий шифокорлар эса, УЗИда амниотик суюқликнинг сифати эмас, фақат миқдори аҳамиятли эканини билишади.
🔤Ҳоссалари эса фақат кўз билан кўриб баҳоланади. Яъни туғруқ пайтида ёки маҳсус амниоцентез, ёки амниоскопия деб номланган текширувларда. Агар сув яшил бўлса, демак бола туғруқдан аввал ахлат чиқариб юборган ва шуни ҳисобига туғилганидан кейин ўпкада пневмония каби муаммолар пайдо бўлиши мумкин. Лекин буни ҳомиладорлик пайти олдини олиб ёки даволаб бўлмайди! Ахлат аниқланган ҳолларни кўпида эса бола соғлом туғилади ва касаллик ривожланмайди.
⚡️Қайтараман! УЗИда хиралик аниқланса у даволаниши керак эмас!
Қўшимча маслаҳат: Уйда сув кетиб қолса, уни рангига эътибор беринг. Агар яшил, пушти ёки қонли бўлса, буни туғруқхонадаги шифокорга албатта айтинг.
Манбалар: 1, 2, 3
Қизиқ бўлдими? 🔥 босинг ва ҳомиладорларга жўнатинг.
👇Ҳали обуна бўлмасангиз, каналга кўшилинг, тиббий ҳатолардан ўзингизни асрайсиз.
🩺Doctor Ziyod | #obsgyn
🔤Ҳомила атрофи суви (амниотик суюқлик) - бачадон бўшлиғини тўлдириб турувчи ва ҳомилани қамраб олувчи сувга ўхшаш суюқлик (расмда ҳаво ранг). Бу шунчаки зарбаларни юмшатувчи амортизатор суюқлик эмас. Таркибида озуқавий моддалар, гормонлар, инфекцияларга қарши антитаналар ва бошқа турли моддалар сақланади. Амниотик суюқлик (АС) доимий алмашиб туради.
🔤АСнинг вазифалари:
- амортизатор ва ташқи зарбалардан ҳимоя
- ҳомила ҳаракатларига ёрдам беради
- мушак ва суякларининг ривожланишига кўмаклашади
- киндикни сиқилиб қолишидан ҳимоя қилади
- ошқозон-ичак ва нафас олиш тизими ривожланишига ёрдам беради (бола сувни ютиб ютинишни ва нафас йўлларига тортиб нафасни машқ қилади)
- ҳомила ҳароратини назорат қилади
💦 Ҳомиладорликнинг биринчи ярмида АС асосан сувдан иборат бўлса, 20-ҳафтадан кейин кўпроқ болани сийдигидан иборат бўлади.
Кечроқ АС хиралиги ҳақида гаплашамиз. Унгача ҳомиладор дугоналарингизни каналга таклиф қилинг.
🩺Doctor Ziyod | #obsgyn
🔤СУРРОГАТ ОНАЛИК
Бу термин остида кўнгилли аёл (ёки пул учун) ҳомилани ўзида ўстириб, туғиб бериши назарда тутилади. Бундай аёлларни расмий тилда "Гестацион курьер" деб ҳам аташади.
Фарзанд кўрмоқчи аёлда бунга тиббий қарши кўрсатма бўлса (ҳомиладорлик соғлиғи/ҳаёти учун ҳавфли) ёки бўйдоқ эркак фарзандли бўлишни истаса суррогат онанинг ҳизматидан фойдаланиши мумкин. Мисол учун Россиялик ҳонанда Филипп Киркоров шу йўл билан ота бўлган (хотини йўқ) ва болаларни туғиб берган аёл сир сақланади (буни келишув ҳужжатларда белгилаш мумкин). Яна бир жинсли жуфтлар ҳам бу ҳизматдан фойдаланиши мумкин (эркак+эркак ёки аёл+аёл).
Суррогат оналикда кўпинча сперматозоид ва тухум хужайра ота-она бўлмоқчи жуфтдан олинади, чатиштириб суррогат онани бачадонига экилади. Худди ЭКОни ўзгинаси.
Баъзида, она бўлмоқчи аёлдан тухум хужайраларини олиб бўлмаса ёки тухум хужайралари шакилланмаса (мисол учун туғруқ ёшидан ўтиб бўлган), суррогат онанинг ўзи тухум донори (берувчи) бўлиши мумкин.
Тарихда ҳам бундан фойдаланилган. Лекин у пайтлар кўпроқ бепушт аёлнинг эри бошқа, фарзанд туғиб беришга рози бўлган аёл билан оддий жинсий алоқа орқали ҳомиладорликка эришилган ва оғизаки келишувга кўра бола бепушт жуфтга топширилган.
Ҳозир, технологиялар жинсий алоқага кирмасликни таминлай олгани учун, суррогат оналик экстракорпорал (танадан ташқари) уруғлантириш йўли билан бажарилади.
Кўпинча бу юридик тасдиқланган хужжат асосида қилинади. Туғиб берган аёл кейинчалик болага даъво қилмаслига учун.
Бизга яқин давлатлардан суррогат оналик (шу жумладан ҳақ эвазига) Қозоғистон, Россия, Украина ва Грузияда руҳсат этилган.
🩺Doctor Ziyod | #obsgyn
🤰🏻Ҳомиладор бўлиш учун оптимал ёшни биласизми?
Бу учун 2та фактор учрашиши керак - жисмоний етуклик ва кўп миқдорда туҳум ҳужайралари мавжудлиги.
Шундан келиб чиқадиган бўлсак, бу ёш тахминан 18-31 ёш оралиғида. Айнан шу ёшда ҳомиладор бўлиш ва соғлом фарзанд кўриш эҳтимоли максимал даражада.
🩺Doctor Ziyod | #obsgyn
🍼Аёллар чақалоғини эмизмаслиги, смесь билан боқиши жуда кўпайиб кетди.
Туғруқхонада биринчи кун сут камдек туюлса, "бола оч қолади" деб смесь беришади. Бу катта хато.
❗️Эслаб қолинг, сут келишига асосий туртки - бу чақалоқ кўкракни эмиши. Қанча кўп эмса, шунча тез келади ва шунча кўп келади.
Смесь ёки соска берсангиз, табий жараённи бузасиз. Бола кўкракни камроқ олади ва натижада сут яхши келмайди.
Чақалоқ йиғласа ҳам, чидаб, кўкрак беришда давом этинг.
Биринчи 2-4 кун оғиз сути келади. Уни ҳажми кам, лекин озуқавий моддаларга шунчали бойки, ҳар эмганида 1 чой қошиқ чиқса ҳам, болага етарли бўлади.
🔪Кесарево бўлган аёллар ҳам биринчи соатларданоқ боласини кўкрагига олиб, эмизиши керак. Бу ҳақида шифокорингиз билан олдиндан келишиб олинг.
Буни иложи бўлмаса, чақалоқни қўлингизга олгунча ҳар 2-3 соатда сутни соғиб туринг.
☝️Унутманг, онасини эмган бола анча соғлом бўлади.
Қўшимча:
Қандайдир жиддий муаммо бўлса, неонатолог шифокор ўзи тушунтириб, смесь таклиф қилади.
Кўп ҳолатларда шифокорлар иш билан жуда банд бўлиб, аёлларга эмизиш қоидаларини тушунтиришга вақти бўлмайди (чақалоқлар сони кескин ортяпти, шифокорларни сони ўша-ўша). Шуни ортидан оналар вақтида, тўғри ва етарлича эмизмайди ва муаммоларни олдини олиш учун смесь беришга тўғри келади.
❗️Билиб олинг:
Янги туғилган чақалоқ ҳар соатда эмиши нормал ҳолат, кейинчалиқ сут кўпайиб, ораси қисқаради. Агар ораси узоқ бўлса, ҳар 3 соатда ўзингиз таклиф қилинг, ҳаттоки уйғотиб.
Кун давомида эмганини ҳеч бўлмаса учтасида кетма-кет 6 та сўриш ҳаракатини қилса, бола учун бу етарли.
Табиатан ҳаммаси мукаммал яратилган. Нормал жараённи бузмасангиз, шуни ўзи етарли!
Манбаалар:
bit.ly/45Dcumf
bit.ly/45eJYI8
#pediatrics#obsgyn
ОНА СУТИНИ КЎПАЙТИРИШ ЙЎЛЛАРИ
Аввалроқ ҳам бу маълумотни берган эдим. Энди видео кўринишида.
Манбаалар:
bit.ly/3sc23rx
bit.ly/47uJzCT
bit.ly/3KILiKS
#pediatrics#obsgyn