Post #69

Шунда мен ўзбек эканлигимни ва албатта, ўзбек тилини билишим кераклигини тушунганман. Шу тариқа, бошланғич синфларни Абдулла Авлоний номидаги 40-мактабда ўқиганман. Бу мактабнинг бошқа ўзбек мактабларидан фарқли тарафи шунда эдики, ўзбек тили бу ерда кирилл ёзуви билан параллел араб ёзувида ҳам ўқитилар эди. Ўзгача ёзув, умуман бошқа дунё. Бу ёзувни нимагадир гулларга ўхшатганман. Балки шунинг учун уни ўрганишда қийналмаганман. Энди китоблардаги чизмалар фақат нақш эмаслигини, уларнинг ҳар бири маъно англатишини тушуниб етдим. Бу менга бир дунё мароқ берган эди. Шунда мен янги ёзув ва тилларни ўрганиш қанчалик завқли эканлигини ҳис қилганман. Кейинчалик шарқшунослик соҳасини касб сифатида танлашимда ҳам бу омил таъсир қилган. Лекин аслида бошқа миллат вакилларидан ажралиб туришимизни 25 ёшимда биринчи марта хорижга чиққанимда ҳис қилганман. Аспирантуранинг иккинчи курсида ДААД стипендияси билан Германияда ўқиган эдим. Ўзбекойим: Қўрқмасдан бир йилга кетганмисиз? Дилноза: Ёшликда сиз қўрқмас экансиз, қизиқишингиз ҳамма нарсадан устун бўлар экан. Ўзбеклар ким? Ўзбекистон қаерда? Бир йил давомида халқимиз, маданиятимиз, давлатимиз хақида кўп саволлар берилган эди ва беихтиёр сиз бу саволларга жавоб қидиришни бошлар экансиз. Бошқаларга нималарни гапириб бериш мумкин, қандай маълумотлар уларга қизиқ, биз киммиз, деган саволлар сизни ўйлантириб қўяр экан. Ўзбекойим: Ўзбек миллатига хос яхши ва ёмон хислатлар? Дилноза: Саволни биринчи эшитганимда хаёлга келган жавоб, ўзбекларга хос яхши хислатдан бўлган катталарни ҳурмат қилиш одатимиз менга ёқади, лекин айни дамнинг ўзида ёшларни баъзида иззат қилишни билмаймиз. Масалан, иш жараёнида ёш мутахассисларни жиддий қабул қилмаслик ҳолатлари кўп кузатилади. Агар ёш мутахассис аёл киши бўлса вазият янада мураккаблашади. Негаки, жамиятимизда аёл кишининг карьера қилиши ҳар доим ҳам қўллаб қувватланмайди. Ҳаттоки, қиз боланинг, айниқса, хорижий давлатларда ўқишига тўсиқлар мавжуд. Бундай ҳолларда “қиз бола ўқиб, шаҳар олиб берармиди”, деган мақолни кўп қўллаймиз. Халқимизнниг бу хислати менга ёқмайди. Бу мақол эскириб, қўлламдан чиқиб кетишини истаган бўлардим.