Post #1067

📉 Теңге қыркүйек айында долларға қатысты айтарлықтай арзандады 1 қазанға ҚР ҰБ есептеген доллардың құны 549,06 теңгені құрады. Бұл бір ай бұрынғы күнмен салыстырғанда 2%-ға немесе 10,52 теңгеге артық, сондай-ақ барлық бақыланған кезеңдегі максимум. Ұлттық валютаның қыркүйектегі әлсіреуі ауқымы бойынша 2025 жылы екінші орында. Теңге аяқталған тоғыз айдың бесеуінде долларға позициясын жоғалтуда. Бұл ретте оның құнының ең қатты төмендеуі шілде айының нәтижелері бойынша, доллар бірден 4,1%-ға (21,14 теңге) қымбаттаған кезде байқалды. Айырбас бағамының күрт өзгеруін монетарлық билік ол кезде «инфрақұрылымдық және әлеуметтік жобаларды қоса алғанда, айтарлықтай шығындарға» байланысты ақша массасының өсуімен байланыстырды, дегенмен бастапқыда оған алғышарттар көрінбеді (қолайлы сыртқы фон, ішкі факторлардың маусымдық сипаты). Нәтижесінде, күтілгендей, валюталық интервенциялар жүргізілді. Тамыз айында теңге тіпті долларға қатысты аздап нығайды. Алайда қыркүйек айы біртіндеп әлсіреуден басталды және ол айдың аяғында күрт жеделдей түсті. Мұндай динамика жаңа тарихи антирекордтарға әкелді. Ұлттық Банк жариялайтын валюта нарығының ай сайынғы шолуында теңгенің қыркүйектегі әлсіреуінің себептері туралы тікелей түсіндірмелер жоқ. Дегенмен онда «алтын бағасының өсуі аясында айналандыру шеңберіндегі өтімділікті алу көлемі теңге эмиссиясының көлемінен артта қалып отыр» деп хабарланды. Айта кету керек, айналандыру механизмін Ұлттық Банк 2025 жылдың қаңтарынан бастап қолданады. Теорияда ол алтынды отандық өндірушілерден сатып алу үшін алдын ала жүзеге асырылатын теңге эмиссиясының баламасында валютаны сатуды көздейді. Алайда жоғарыда келтірілген дәйексөзге сүйенсек, іс жүзінде көлем теңдігі болмауы мүмкін: өтімділік теңгені басып шығарғаннан аз "тәркіленді". Бұған қоса бұл жағдай тек қыркүйек айында ғана қалыптаспаған секілді. Қалай болғанда да, IV тоқсанда Ұлттық Банк "жыл басынан бері жинақталған алынбаған өтімділікті ескере отырып" 1,4 трлн теңгені, яғни айына орта есеппен 467 млрд теңгені стерилдеуді жоспарлап отыр. Бұл қаңтар-тамыздың орташа деңгейінен 90%-ға артық (245 млрд теңге). Сонымен қатар, қыркүйек айында таза валюталық сату арқылы Ұлттық Банк тамызбен салыстырғанда теңгеге біршама елеулі қолдау көрсетті — тиісінше $1,04 млрд және $0,96 млрд. Бұл ретте өткен айда валюталық интервенциялар, сондай-ақ БЖЗҚ-да валюталық сатып алулар жүргізілмеді. Айтпақшы, квазимемлекеттік сектор валюта сатылымын аздап арттырды – тамыздағы $366 миллионнан қыркүйектегі $378 миллионға дейін. Айта кетейік теңге антирекордтары еуроға қатысты да жаңартуда. Еуропалық валюта бағамы 1 қазанда максимумға – 644,87 теңгеге жетті, бұл бір ай бұрынғыға қарағанда 2,6%-ға (16,56 теңге) артық. Ал рубльге қатысты теңге ұзақ уақыт әлсірегеннен кейін екінші ай қатарынан нығаюда, бұл жолы – 0,6%-ға (0,04 теңге), 1 қазанда 6,66 теңгеге дейін. Естеріңізге сала кетейік, теңге/рубль және теңге/еуроның ресми бағамдары доллар бағамын ескере отырып, кросс-курстар арқылы есептеледі. @DataHub_KZ