Хабардың мазмұны
Қазақстандық төлем карталары шетелде жиі қолданысқа енуде Қаңтар-қыркүйек айларында елден тыс жерлерде отандық эмитенттердің карталары бойынша 200 млн-ға жуық операция жүргізілді. Өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда өсім әсерлі — +20,1%. Бақыланып отырған қарқындар шынымен де елеулі. Бірақ бір жыл бұрын одан да көп болды, +38,3%. Ал 2023 жылы қарастырылып отырған кезең тіпті ж/ж 75,4% өсіммен аяқталды. Айта кетейік, дәл сол 2023 жылы көрсеткіш екі таңбалы қарқынмен дәйекті түрде өсе бастады (2022 жылдың тоғыз айының нәтижесі — +5,1%). Операциялар жүргізілген жалпы сома теңгелік баламада 3,7 трлн теңгені құрады. Номиналды түрде бұл 2024 жылғы қаңтар-қыркүйек деңгейінен 28,6% жоғары. Екі көрсеткіштің — сандық және ақшалай көрсеткіштердің динамикасын негізінен қолма-қол ақшасыз транзакциялар анықтайтынын түсіну маңызды, бұл барлық операциялардың 98%-ын (196,1 млн бірлік) және жалпы соманың 91%-ын (3,3 трлн теңге) құрайды. Өз кезегінде қолма-қол ақшаны шешіп алу бойынша жеке алынған транзакциялар жалпы трендке ілеспейді. Тоғыз айдың қорытындысы бойынша мұндай операциялардың саны 8,3%-ға, 3,9 млн бірлікке дейін қысқарды. Алайда теңгемен есептелген жалпы сома инфляцияға түзетусіз тіпті аздап өсті — 1,7%-ға, 323,5 млрд теңгеге дейін. Нәтижесінде транзакцияның орташа мөлшері 83,9 мың теңгені құрады, номиналды өсімі ж/ж 11%. Жалпы, қолма-қол ақшаны шешіп алу операцияларының саны төмендеп бара жатқанын айтуға болады. Қалай болғанда да, бұл үрдіс көрсеткіштің айлық динамикасында байқалады — қыркүйектің нәтижесі 2023 жылдың сәуірінен бергі 30 айдағы ең әлсіз болып шықты. Қазақстандық карталар бойынша қолма-қол ақшасыз он транзакцияның жетеуі шетелде онлайн (интернет, ұялы телефон) жүзеге асырылатынын айта кетейік. Теңгемен есептеген кезде осындай бір транзакцияның орташа сомасы бір жыл бұрынғы 12,3 мың теңгеге қарағанда 13,6 мың теңгеге тең. ҚР Ұлттық Банкінің деректері @DataHub_KZ