Хабардың мазмұны
Халық табысының өсуін екінші тоқсанда инфляция "жеп қойды" III тоқсанның қорытындысы бойынша халықтың жан басына шаққандағы ақшалай табысы 324,6 мың тг құрады (айына 108,2 мың тг). Номиналды түрде бұл өткен жылдың осы тоқсанына қарағанда 8,5%-ға жоғары. Алайда тауарлар мен қызметтер бағасының өсуін ескергенде нақты табыс 3,4%-ға төмендегені байқалады. ҚР СЖРА ҰСБ-ның үй шаруашылықтарын іріктеп жүргізген сауалнамаларының негізінде DataHub жасаған есептеулерге сүйенсек, нақты көрсеткіштің бұдан да қатты төмендеуі соңғы рет 2016 жылдың III тоқсан қорытындысында тіркелген. Инфляцияны ескере отырып есептелген халық табысы жылдан жылға қатарынан екі тоқсан бойы төмендеп отыр (алдыңғы тоқсанда -2,4% болған). Екі тоқсанда да тауарлар мен қызметтер бағасының өсу қарқыны номиналды түрде табыс өсімінен жоғары болды. Жалпы алғанда, шамамен 14 жылдағы қолжетімді бақылаулар кезеңінде халықтың табысы номиналды түрде бірде-бір рет төмендеген емес. Соған сәйкес, осы уақыт аралығындағы нақты табыстың барлық төмендеу кезеңдері жоғары инфляция қарқынымен байланысты. Мұндай жағдайлар барлығы үш рет тіркелген, соның ішінде қазіргі кезең де бар. Бірінші кезең 2015 жылдың соңынан 2017 жылдың соңына дейін созылып, он тоқсанның тоғызына жуық уақытты қамтыды. Екінші жағдай қысқа мерзімді болды - 2022 жылдың IV тоқсанында, бағаның өсуін ескергенде, нақты табыс минус 1,9% болған. Салыстырмалы бағада халық табысы өңірлердің басым бөлігінде төмендеп барады - 20 өңірдің 16-сында. Оның ішінде жылдық көрсеткіш бойынша ең жоғары төмендеу Астанада (-8,9%), Ақтөбе облысында (-8,1%) және Алматыда (-7,6%) тіркелді. Сонымен қатар Астана табыс деңгейі бойынша барлық өңірлер арасында көш бастап тұр — III тоқсанда жан басына шаққандағы орташа көрсеткіш 509,4 мың теңге. Ал Алматы үшінші орында — 462,9 мың теңге. Бұл ретте табыстың нақты мәнде өсуі Жамбыл (+3,4%), Қостанай (+1,8%) және Ақмола (+0,4%) облыстарында байқалды. Айта кетерлігі, Жамбыл облысы табысы ең төмен өңірлердің бестігіне кіреді, оның көрсеткіші — 275,4 мың теңге. Ал өзгеріс тіркелмеген жалғыз өңір — Алматы облысы. Қорытындылай келе, бір маңызды жайтқа назар аударайық: халықтың ақшалай табысы тек еңбек қызметінен түсетін табыспен шектелмейді. Ұлттық статистика бюросының көрсеткішіне жәрдемақылар, зейнетақылар, шәкіртақылар, АӘК, туыстардан алынатын материалдық көмек, жеке мүліктен түсетін табыс және басқа да кірістер кіреді. Соған қарамастан, жалпы табыстың 75%-ын еңбек қызметінен түсетін кірістер құрайды. Сондай-ақ, ең соңғы көрсеткіш барлық табысты халықтың жалпы санына бөлу арқылы есептелетінін түсінген жөн. Сондықтан бұл есептеу нәтижелері әрбір жеке адамның нақты табыс жағдайын сипаттай алмайды. @DataHub_KZ