Post #1199

🎢Теңге 2025 жылды АҚШ долларына қатысты айтарлықтай нығаюмен аяқтады Бір жылда, 2025 жылдың 1 қаңтарынан 2026 жылдың 1 қаңтарына дейін, американдық валютаның ресми бағамы 3,7%-ға (19,58 тг), 505,53 тг дейін төмендегені ҚРҰБ деректерінде көрсетілген. Мұндай жағдай соңғы рет 2023 жылдың қорытындысы бойынша байқалған. Салыстыру үшін: ол кезде Ұлттық қордан валютаның жоғары көлемде сатылуы және МБҚ нарығына бейрезиденттердің келуі аясында доллар жылдан жылға 1,7%-ға құнын түсірген еді. 💪☹️2025 жыл ұлттық валюта үшін қолайлы басталды — шамамен наурыздың ортасына дейін қарқынды түрде нығайып, жылдық ең жоғары деңгейіне жетті (1 доллар үшін 488,53 теңге). Алайда кейін кері үрдіс қалыптасты. Әсіресе, шілдеде бұл үрдіс қарқын алды, нәтижесінде аталған ай бойынша теңге долларға қатысты бірден 4,1%-ға, 540,78 тг дейін арзандады. Мұндай күрт әлсіреуді Ұлттық банк “инфрақұрылымдық және әлеуметтік жобаларды қоса алғанда, елеулі шығыстар” салдарынан ақша массасының өсуімен байланыстырды. Сол шілдеде бір жылда бір рет болатын валюталық интервенциялар жүргізіліп, олардың көлемі $125,6 млн болды. 🍿Келесі айларда ұлттық валютаның позициясы әлсірей берді. Ал қыркүйектің соңында теңге тарихи антирекордтарды жаңарта бастады. Алайда 3 қазанда, доллар бағамы психологиялық шек 550 тг жақындап қалғанда (нақтысында 549,15 тг), жағдай күрт өзгерді: теңгенің әлсіреуін нығаю алмастырды. Бұл үрдіс екі айға жуық, қазан мен қарашада, тұрақты сақталды. Осы кезең нәтижесі бойынша (1 қазаннан 1 желтоқсанға дейін) ұлттық валюта 6,7%-ға қымбаттаған. Ұлттық банк теңгенің нығаю себептерінің бірі ретінде “біршама қатаң ақша-несие саясатын жүргізуді”атады. Базалық мөлшерлеменің 18%-ға дейін көтерілуі нәтижесінде теңгелік құралдардың нақты кірістілігі артты, соның арқасында олар, соның ішінде бейрезиденттер үшін де, тартымды бола түсті. Желтоқсанның жеке нәтижесі де ұлттық валютаның нығаю болды, 1,4%-ға. Алайда ай ішіндегі динамика құбылмалы болды: алдымен өсу, кейін төмендеу, одан соң қайта өсу байқалды (ең жоғары шегінде доллар бағамы 522,38 тг дейін жетті). Бұл ауытқулардың бір себебі — Ұлттық банктің таза валюта сатылымдарының* қарашамен салыстырғанда11,9%-ға, $1,3 млрд дейін төмендеуі. Сонымен қатар соңғы үш айда бұл көрсеткіштің жоғары деңгейде сақталып отырғанын ескеру маңызды. Сонда қазан мен қарашада $1,5 млрд-тан, ал 2025 жылдың орташа айлық мәні $1,2 млрд болған еді. ☝️IV тоқсанда Ұлттық банктің таза валюта сатылымдарының жоғары деңгейі реттеушінің теңестіру тетігі аясында айналымға шығарылған өтімділік көлемі мен алынған өтімділік көлемі арасындағы алшақтықты жоюға ұмтылуымен байланысты. Теңестіру тетігі отандық алтын өндірушілерден алтын сатып алу үшін алдын ала шығарылған теңге эмиссиясына баламалы көлемде валютаны сатуды көздейді. Алайда 2025 жылдың басында алтын бағасының елеулі өсуі аясында өтімділікті алу эмиссиядан қалып қойды. Ұлттық банктің мәлімдемесіне қарағанда, бұл алшақтықты толық жою мүмкін болмаған — алынбаған өтімділікті 2026 жылдың I тоқсанында стерилизациялау жоспарланып отыр. “Болжамды эмиссияны бейтараптандыруды”ескере отырып, алдағы кезеңнің қорытындысы бойынша шетел валютасын сату көлемі 1,1 трлн теңге баламасында болуы тиіс. 🖇Желтоқсанда Ұлттық банк валюталық интервенциялар жүргізген жоқ, сондай-ақ БЖЗҚ үшін валюта сатып алынбады. Квазимемлекеттік сектордың валюталық түсімді сату көлемі $315 млн болып қалыптасты (айдан айға -19,2%). *Ұлттық қордан валютаны сату, валюталық интервенциялар және орташа айлық доллар бағамы бойынша теңгені стерилизациялау көлемінен БЖЗҚ үшін валютаны сатып алу көлемін шегеру арқылы есептеледі @DataHub_KZ