Post #1218

Доллармен жүргізілетін биржадан тыс сауда үш ай бойы қалыптан тыс деңгейде сақталып келеді 💲2025 жылдың желтоқсанында қазақстандық банктер USD/KZT мәмілелері аясында 38,3 млрд доллар сатып алды - мәмілелердің орташа бағамы бойынша қайта есептегенде бұл 19,5 трлн тг тең. Сату көлемдері де өте жақын болды - $37,8 млрд немесе 19,2 трлн тг. Бұл деректер Ұлттық банк мәліметтерінен алынған. Аталған екі көрсеткіш те (сатып алу да, сату да) кемінде 2015 жылдың басынан бергі кез келген ай үшін рекордтық деңгей болып отыр. Қарашамен салыстырғандағы өсім, шыны керек, салыстырмалы түрде қалыпты: сатып алулар бойынша шамамен 15%, сатулар бойынша 12%. Алайда маңыздысы, өткен айдағы көрсеткіштердің өзі, қазан айындағы деңгейлер сияқты, алдыңғы кезеңдердің қалыпты мәндерімен салыстырғанда ерекше жоғары көрінеді. Мысалы, 2025 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында орташа айлық сатып алу көлемі - $7,8 млрд, сату көлемі - $7,9 млрд; 2024 жыл бойы сәйкесінше $8,8 және $8,5 деңгейінде болды, ал одан да ертерек кезеңдердің көрсеткіштерін де осы шамалармен салыстыруға болады. Соған сәйкес, 2025 жылдың желтоқсанындағы көрсеткіштер соңғы уақыттағы «қалыпты» мәндерден бірнеше есе жоғары болып шықты, шамамен төрт-бес есе. Операциялардың қазіргің көлемі мұндай жоғары деңгейге резидент емес банктермен жүргізілген сауда-саттықтың есебінен жетіп отыр. Нақты айтқанда, желтоқсанда шетелдік ұйымдардан сатып алу көлемі $32,8 млрд, сату көлемі $32,3 млрд құрады. Бұл мәндер соңғы үш ай бойы жоғары деңгейде сақталып келеді, соның ішінде желтоқсан көрсеткіштері ең жоғары деңгейде болды. 💶Бұған қоса, қыркүйек айынан бері еуро/теңге бойынша сауда көлемдерінің де жоғары деңгейде сақталып отырғанын атап өткен жөн: сатып алу мен сату көлемдері €3 млрд-тан төмен түспейді, бұл жерде сауда-саттық дерлік толығымен резиденттер арасында жүреді. Толық түсіну үшін айта кетейік: әдетте бір айдағы көрсеткіштер тіпті жүздеген емес, ондаған миллион еуромен өлшенеді, ал €1 млрд деңгейіне тек бірнеше рет қана жеткен. 🌐Сонымен бірге €1 млрд-тан асқаносындай барлық эпизодтар 2024 жылдың екінші жартысынан бастап тіркеле бастады. Алғашқы мұндай серпіліс теңге-юань жұбы бойынша саудадағы ерекше көрсеткіштермен қатар жүрді. Сол кезде бұл өзгерістерге ресейлік БАҚ назар аударып, сұхбатқа тартылған сарапшылар екі жағдай да РФ компанияларының белсенділігімен байланысты болуы мүмкін деп болжаған. Еуро жағдайында себеп ретінде Мәскеу биржасына қарсы енгізілген санкциялар, ал юань бойынша ресейлік компаниялардың Қытаймен есеп айырысу тетіктерінің өзгеруі аталды. 🇨🇳Теңге-юань жұбы бойынша биржадан тыс нарықтағы саудасы содан бері, шын мәнінде, айтарлықтай өсімді тек бір рет көрсетті(2024 жылдың қарашасында). Алайда тағы бір жайтты ескеру керек: Bloomberg дереккөздері 2024 жылдың күзінде қазақстандық банктердің шетелдік клиенттерінің мүддесі үшін юаньмен жасалған мәмілелер теңге емес басқа валюталарда да жүргізілуі мүмкін екенін айтқан, сондықтан олар статистикада көрінбеуі ықтимал. 🇷🇺Сонымен қатар 2024 жылдың екінші жартысынан бастапрубль-теңге жұбы бойынша биржадан тыс сауда көлемдері де айтарлықтай жоғары деңгейде тұрақты түрде сақталып келеді, кей кездері жаңа серпілістермен толықты. Айтпақшы, KASE-дегі рубльмен биржалық саудада да шамамен осындай көрініс байқалады. Ал юань бойынша биржалық саудада өткен жылдың жазынан бері көлемдердің тұрақты өсіп келе жатқаны көзге түседі. @DataHub_KZ