Post #1227

🏆🤔Оқушы орындарын енгізу әдеттен тыс жоғары деңгейге жетті 2025 жылдың қорытындысы бойынша ж/ж өсімі 5,2 есе 221,6 мың оқушы орны* пайдалануға берілді. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес аталған сан 1980 жылдан бергі бақылау тарихындағы максимумға сәйкес келеді. Масштабты түсіну үшін: тәуелсіздік кезеңінде оқушы орындарын енгізу тіпті жүз мыңдық шекті деңгейден асып түспеген болатын, 1992-2024 жылдардың орташа мәні 31,6 мың бірлікке тең. Сонымен қатар, 1988 жылы тіркелген алдыңғы рекорд (120,8 мың бірлік) қазіргіден айтарлықтай төмен. Ел бойынша оқушы орындарының біркелкі бөлінбеуі айқын көрінеді. Жиынтық енгізудің 61%-ы үш мегаполиске, Түркістан және Алматы облыстарына тиесілі. Барлық бес өңір, ресми құжаттарға сәйкес, ең тапшы аймақтардың қатарына кіреді. 🏫2025 жылы тапсырылған жалпы білім беретін мектептердің саны 234-ті құрады — бұл да қолжетімді бақылау тарихындағы ең жоғары көрсеткіш. Мұнда кез келген объект пайдалануға қабылдау актісін алғаннан кейін енгізілген болып саналатынын түсіндіре кету маңызды. Бұл ретте басынан бастап салынған және қайта жаңартылған объектілерді есепке алу тәсілдері әртүрлі. Бірінші жағдайда статистикаға объектінің өзі де, оның жобалық қуаты да енеді; екіншісінде — тек қуаттың өсуі. Демек, енгізілген мектептердің орташа сыйымдылығын есептеу мүмкін емес. Назар аударарлық жайт: байқалып отырған бумда мемлекет басты рөл атқарды. Оның есебінен 202,1 мың оқушы орны (жалпы санының 91%-ы) және 199 мектеп (85%) енгізілді. Екі аномальды мән де оқушы орындарының тапшылығын жоюға бағытталған "Жайлы мектеп" ұлттық жобасын іске асыру мерзімінің аяқталуымен бір мезгілде бекітіледі. 🥴Жобаның басталуы ресми түрде 2023 жылдың басында жоспарланған болатын. Бастапқыда үш жыл ішінде жалпы құны 2,6 трлн теңгені құрайтын 400 мың жаңа оқушы орны тапсырылады деп болжанған болатын. Алайда, іс жүзінде жоба бірден қиындықтарға тап болды, олар уақыт өте келе көбейе түсті. Қиындықтардың қатарында бюрократия, сыбайлас жемқорлық, әкімдіктердің сылбырлығы, мердігерлер тарапынан алаяқтық аталды. Сайып келгенде, «Жайлы мектеп» ұлттық жобасының нысаналы индикаторлары түбегейлі қайта қаралды. Жоспарланған оқушы орындарының саны 230,2 мыңға дейін, қаржыландыру көлемі — 1,5 трлн теңгеге дейін төмендеді. ☹️Алайда, өзгерістер енгізілгенін ескерсек те, мемлекеттік аудиторлардың ақпараты бойынша жекелей алынған 2024 жылға арналған жоспарға (129,7 мың орны бар 111 мектепті пайдалануға беру) қол жеткізілмеді. 2024 жылы барлығы 105 мектеп салынды (жалпы жобалық қуаты 127 мың орын), оның тек 13-і ғана пайдалануға берілді. Бұл ретте пайдалануға қабылдау актісін алмаған көптеген жаңа оқу орындарында заңға қайшы оқу процесі ұйымдастырылды. Осының бәріне сүйене отырып, 2025 жылы жаңа мектептерден басқа, 2024 жылы қабылдау актісін алуға үлгермеген жайлы мектептер жаппай енгізілді деп болжауға болады. Ай сайынғы деректер мұны растайды: 2025 жылдың он айының мәндері бұрынғы бақылаулар аясында айтарлықтай жоғары көрінеді. *Мұнда және бұдан әрі мәтін бойынша бір ауысымда оқыту кезінде @DataHub_KZ