Хабардың мазмұны
Теңге долларға қатысты нығаюын жалғастыруда Бір айда, 1 қаңтардан 1 ақпанға дейін, доллардың ресми бағамы 0,9%-ға (4,51 тг) төмендеп, 505,53 теңгеден 501,02 теңгеге түсті. ҚР ҰБ деректеріне сәйкес, ұлттық валюта американдық валютаға қатысты қатарынан төртінші ай күшеюде. Дегенмен, қаңтардағы нығаюы алдыңғы үш аймен салыстырғанда әлдеқайда әлсіз көрінеді. Еске сала кетейік, желтоқсанның қорытындысы бойынша теңге долларға қатысты 1,4%-ға, ал қазан мен қараша айларында әрқайсысында 3,4%-ға қымбаттаған еді. Бұл ретте ұлттық валютаның нығаюы қыркүйектегі (-2%) және шілдедегі (-4,1%) айтарлықтай құлдыраулардан кейін орын алғаны назар аударарлық. Атап айтқанда, 2025 жылы шілдеде реттеуші валюта интервенцияларын бір рет қана жүргізген. 📉Қазіргі доллар бағамы - 501,02 теңге, бұл соңғы екі айға жуық уақыттағы ең төменгі деңгейге сәйкес келеді. Алайда қаңтар бойы бағам динамикасы бірқалыпты болған жоқ. Екі аптадан астам уақыт бойы, 6-нан 20-шы қаңтарға дейін, көрсеткіш 511 теңге маңында ауытқып тұрды, содан кейін ғана төмендеу басталды. Бұл үдеріс мұнай бағасының өсуі (қаңтардың соңында Brent маркалы мұнай баррелі $70 асты) және айдың екінші онкүндігіндегі деңгейлермен салыстырғанда доллар индексінің күрт төмендеуі аясында тіркелді. Қаңтарда доллардың теңгеге қатысты ресми бағамының динамикасына қатаң ақша-несие саясаты да ықпал етті деп пайымдауға болады: 23 қаңтарда ҚР ҰБ базалық мөлшерлемені бұрынғы тарихи жоғары деңгейде сақтау туралы шешім қабылдады — 18% мөлшерінде. Сонымен қатар қаңтарда Ұлттық банктің теңгені қолдауы алдыңғы үш аймен салыстырғанда әлдеқайда әлсіз болды — $1,04 млрд қарсы $1,46 млрд (қазан–желтоқсан айларындағы орташа деңгей). Соған қарамастан, ҚР ҰБ-ның валютаны таза сатуының қазіргі көлемін мардымсыз деу қиын — бұл көрсеткіш 2025 жылы алты ай бойы шамалас деңгейде сақталған. 🧮Айта кетейік, қаңтардағы ҚР ҰБ-ның валютаны таза сату көлемінің негізгі үлесін теңестіру тетігі құрады — 66% немесе орташа айлық бағам бойынша есептегенде $689,5 млн. Теңестіру тетігі отандық алтын өндірушілерден алтын сатып алу үшін алдын ала шығарылған теңге эмиссиясына балама көлемде валютаны сатуды көздейді. Өткен айда ҚР ҰБ 2026 жылдың I тоқсанында 2025 жылы басталған шығарылған эмиссия мен алынған өтімділік арасындағы алшақтықты қысқартуды жалғастыратынын хабарлаған болатын. Қаңтардағы таза сатудың қалған 34%-ы Ұлттық қордан республикалық бюджетке трансферттерді қамтамасыз ету үшін сатылған валютаға тиесілі болды — $350 млн, бұл соңғы үш жылдағы ең төменгі көрсеткіш. Үкіметтің бұрын жарияланған жоспарларына сәйкес, 2026 жылдан бастап республикалық бюджетке мақсатты трансферттер түспейді, тек кепілдендірілген трансферттер ғана қалады. Қаңтарда Ұлттық банк валюта интервенцияларын да, БЖЗҚ үшін валюта сатып алуды да жүргізген жоқ. Квазимемлекеттік сектордың валюталық түсімді сату көлемі $206 млн-ды құрады (айдан айға -34,6%). Еуро мен рубльге қатысты теңге әлсіреу көрсетіп отыр. Атап айтқанда, қаңтарда еуро ұлттық валютаға қатысты 0,6%-ға (3,83 тг) қымбаттап, 597,27 теңгеге жетті; ресей рублі — 3,9%-ға (0,25 тг) өсіп, 6,59 теңге болды. @DataHub_KZ