Post #1267

Қазақстанда ондаған ауыл жойылды. Соған қарағанда кейбірінде мүлде тұрғындар жоқ 2025 жыл қорытындысы бойынша ауылдық елді-мекендер саны 83 бірлікке қысқарып, 6,1 мың бірлікті құрады. Бұл туралы ҚР СЖРА ҰСБ-ның әкімшілік-аумақтық бірліктері жөніндегі деректерінде көрсетілген. Ауылдар санының азаю үрдісі кемінде соңғы 25 жыл бойы байқалып келеді. Соның ішінде соңғы үш жылда теріс динамика айтарлықтай үдей түскен. Егер 2020-2022 жылдары 46-ға азайса, 2023-2025 жылдары бұл көрсеткіш 199 бірлікке жеткен. Жалпы, қолжетімді бақылау кезеңінде ауыл саны 1,8 мың бірлікке азайған. 2025 жылғы қысқаруға негізінен бір-бірімен шектесетін үш солтүстік өңір себеп болды. Бұл жерде жалпы қысқарудың 80%-ын қамтамасыз еткен Солтүстік Қазақстан, Ақмола және Павлодар облыстары жайлы сөз болып отыр. adilet.zan.kz сайтында (ҚР НҚА ақпараттық-құқықтық жүйесі) жарияланған құжаттарға сәйкес, аталған кезеңде осы өңірлерде 68 ауыл таратылып, бір жаңа ауыл құрылған — Нұрлы (Астанамен шектесетін Ақмола облысының Целиноград ауданына қарайды). Көрсетілген мәліметтер ресми статистиканың егжей-тегжейлі деректері негізіндегі есептеулермен сәйкес келеді. 2021 жылғы соңғы халық санағы бойынша таратылған 68 ауылда 1,5 мың адам тіркелген, бұл 2009 жылғы санақпен салыстырғанда 4,4 есе аз. Солардың ішіндегі ең «тығыз қоныстанғаны» Ақмола облысындағы Красносельское ауылы болған — 74 адам. Ауылдардың басым бөлігінде, 68-дің 62-сінде, халық саны 50 адамнан аспаған. Сонымен қатар Павлодар облысындағы Малая Парамоновка ауылында мүлде тұрғын тіркелмеген. Ал Солтүстік Қазақстан облысындағы Мирное және Калиновка ауылдарында, тиісінше, бір және екі адам ғана тұрған. Ауылдарды таратудағы негізгі себеп халық санының аздығы деп пайымдауға болады. Заңға сәйкес, үш жыл қатарынан халық саны 50 адамға жетпейтін елді-мекендер таратылады. Тарату, әдетте, елді-мекенді есептік деректерден шығарып, оны жақын орналасқан ірі елді мекеннің құрамына қосу дегенді білдіреді. Сонымен бірге елді-мекеннің тағдыры туралы түпкілікті шешімді жергілікті билік тұрғындардың ашық жиналыста білдірген пікірін ескере отырып қабылдауы тиіс. Осылайша, ондаған ауылдың таратылуы елде заң талаптарына сәйкес таратылуға жататын, тұрғындары іс жүзінде қалмаған елді-мекендердің әлі де аз емес екенін көрсетеді. Жалпы, ауыл халқы санының қысқару үрдісінде негізгі рөлді көші-қон атқарады. Бұл тек аталып кеткен Солтүстік Қазақстан, Ақмола және Павлодар облыстарына ғана емес, елдің көптеген басқа аймақтарына да тән. 2025 жылдың қорытындысы бойынша ауыл халқының өсімі тек Алматы, Атырау және Маңғыстау облыстарында ғана тіркелген. @DataHub_KZ