Хабардың мазмұны
Тұрғын үйге арналған зейнетақы алымдарының көрсеткіші ипотеканы өтеу бойынша шектеулерге байланысты күрт төмендеп кетті 2026 жылдың ақпанында тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында біржолғы зейнетақы төлемдерін алу бойынша 23,8 мыңға жуық өтінім орындалған. Бұл қаңтарға қарағанда бірден 38%-ға төмен, сондай-ақ 2024 жылдың мамырынан бергі, яғни зейнетақы қаражатын алудың ұзаққа созылған қарқыны әлі басталмаған кезден, ең төменгі көрсеткіш болып тұр. Ақшалай мәнде төмендеу аса көп емес, десе де, ол да айтарлықтай төмендеген - 28%-ға, 36,8 млрд тг дейін. Номиналды түрде бұдан сәл төмен көрсеткіш соңғы рет шамамен бір жыл бұрын, 2025 жылдың наурызында, болған еді. Алайда жалпы тұтыну инфляциясын ескергендегі салыстырмалы бағамен шартты есептеу бойынша мәндері шамалас - қазір бір-екі пайызға төмен. Мұндай динамикағатұрғын үй құрылыс жинақ жүйесіндегі ипотеканы өтеу үшін зейнетақы жинағындағы артық қаражатты пайдалану ережелерінің өзгеруісебеп болды. Жаңа талаптарға сәйкес, Отбасы банкіндегі несиесі бар клиенттер зейнетақы қаражатын тек негізгі қарызды өтеуге ғана пайдалана алады. Ал пайыздарын өз қаражаты есебінен төлеуі қажет. Жаңа схеманы техникалық тұрғыдан енгізу үшін банк қаңтардың соңынан бастап 2 наурызға дейін ипотекалық қарызды толық немесе ішінара өтеу үшінбіржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалану бойынша жаңа өтінімдерді қабылдауды уақытша тоқтатты. Тек 30 қаңтарға дейін берілген өтінімдер ғана өңделетінін айтып өтті. Тиісінше, мұндай шектеулер жағдайында тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесінде ипотеканы өтеу бойынша өтініштердің орындалуы іс жүзінде тоқтап қалды. Егер қаңтарда осы субмақсат бойынша 10,7 мың өтінім орындалса, өткен айда бар болғаны 10 өтінім ғана тіркелген (30 қаңтарға дейін берілген өтініштер негізінде болуы ықтимал). Сонымен қатар орындалған өтінімдер санының төмендеуі басқа санаттарда дабайқалады, соның ішінде тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесінен тыс ипотеканы өтеу субмақсаты бойынша да (алайда басқа банктерге жаңа талаптар әсер еткен жоқ). Дегенмен есептеулерденОтбасы банкіндегі несиелер бойынша төлемдерді алып тастағанда төмендеу қарқыны бірқалыптырақ болады: қаңтарға қарағанда өтінімдер саны 15%-ға, ал сомасы 17%-ға қысқарған. Осылайша наурыздатұрғын үй мақсатында зейнетақы жинағындағы артық қаражатты алу көрсеткіштері біршама қалпына келуі мүмкін, бірақ 2025 жылғы деңгейге жетуі екіталай. Себебі қаңтардан бастап ең төменгі жеткіліктілік шектерінің көтерілуі қаражатты алуға мүмкіндіктерді шектеді. Есептеулер БЖЗҚ деректері бойынша @DataHub_KZ