Post #1286

🍸Алкоголь мен темекі бір айда кем дегенде 15 жылдағы ең жоғары қарқынмен қымбаттады Ақпанда «Алкогольді ішімдіктер және темекі өнімдері» категориясы бойынша баға ҚР бойынша орта есеппен қаңтарға қарағанда 4,1%-ға өскен - бұл осы тауарлар тобы үшін кем дегенде 2011 жылдан бері ең айқын айлық өсім болып отыр. Бұл орайда тек алкогольді ішімдіктердің өзі айлық мәнде 3,8%-ға қымбаттады, бұл да кем дегенде аталған кезеңдегі ең елеулі айлық өсім. Ерекше назар аудартатыны - шарап: қаңтармен салыстырғанда бірден 6,2%-ға қымбаттап, бұл да кем дегенде 2011 жылдан бері кез келген ай үшін рекорд болып отыр. Ал шампан мен шымырлы шарапта баға өсімі аз болса, «Жүзім шарабы» кең категориясында бірден +7,3% өсім тіркелген. Шараптан бөлек, айқын өсімді сыра көрсетіп отыр: қаңтарға қарағанда +3,6%, соңғы рет мұндай айтарлықтай серпіліс 2022 жылдың наурызында тіркелген, десе де, бір жыл бұрын да шамалас мән болған. «Спирттік ішімдіктер» категориясы +2,6% өсім көрсетіп, бұл - 2022 жылдың сәуірінен бергі ең үлкен өсім. Бұл топқа арақ пен коньяк кіреді: арақ бағасы 1,2%-ға ғана қымбаттаса, ал коньяк бойынша екімәнді көрсеткішке қымбаттаған: айдан айға 13,7%-ға, бұрын бұған шамалас деңгей де байқалмаған. Темекі өнімдеріне келсек, қаңтарға қарағанда 4,3%-ға қымбаттаған, бұл - 2019 жылдың шілдесінен бергі ең жоғарғы көрсеткіш. Жалпы алғанда, бұл категорияға бағаның әлсін-әлсін өзгеруі тән. Топ құрамында шылым бар (өсім 4,7%, 2019 жылдың шілдесінде де осындай көрсеткіш болған) және соңғы жылдары темекі стиктері қосылған (өсім - 2,6%, статистика тек 2026 жылдан бері жүргізіледі). 👀Баға серпілісіне не әсер етіп жатыр? Жалпы факторлардан бөлек, салық реформасы, өндіріс пен жеткізу кезеңдеріндегі баға өсуі, импорттың валюталық курстан қымбаттау мүмкіндігі сияқты факторлар, сондай-ақ, биылдан бастап алкоголь мен темекі өнімдеріне акциз мөлшерлемесі артқаны еске салуға болады. Мысалы, шарап бойынша литріне 35 теңгеден 38 теңгеге дейін өсім болса, коньяк үшін өсім айтарлықтай: бұрын 100% спирт литріне 1000 теңгедік жеке мөлшерлеме болса, қазір коньяк өткір күшті алкогольмен бірге жалпы категорияға кіріп, мөлшерлеме 2805 теңгеге жетті. Сонымен қатар сәндік тауарларға арналған арнайы салық тәртібі енгізілді: атап айтқанда, бағасы 500 мың теңгеден жоғары әр литр алкоголь үшін 10% төлеу қажет. Мұндай қымбат өнімдер біздің нарықта кең таралмағанымен, баға міндетті түрде өсуі тиіс еді. Жалпы, жаңа акциздер қаңтардан бастап күшіне енді, бірақ олардың әсері кейін сезілуі мүмкін - мысалы, қаңтарда бұрын алынған қорлар сатылды деп қарастырған жағдайда. Жеке айта кететін тағы бір фактор - міндетті цифрлық таңбалау. Бұл шешім сыраға қатысты қабылданды, сондықтан өндірушіден қосымша шығын талап етілді әрі сала есептері бойынша айтарлықтай талап. Алғашында талап тек кейбір өнімге (кегтер мен бөтелкелерде ақпанның басынан) қатысты болуы керек деп жоспарланған, бірақ ақпанның соңында Сауда министрлігі алғашқы нәтижелер туралы есеп беріп, таңбалауды енгізу мерзімін түзету жобасын ұсынды. Бөтелке категориясында 2026 жылдың қыркүйегі деп жоспарланып отыр. Сонымен қатар сол аталып өткен ақпанда жалпы алкоголь өнімдерін маркалау мүмкіндігі туралы жаңалықтар жарияланды. Бұл сценарий болашақта іске асуы мүмкін деп, депутаттардың алкоголь сатуын қатаңдату ұсыныстарын талқылай отырып, үкімет те атап өткен болатын. ҚР СЖРА ҰСБ деректері @DataHub_KZ