Post #262

Алматы облысында 112 қала бар деп есептелді Жоқ, сіз ештеңе жіберіп алған жоқсыз. Ресми түрде олардың саны - 4, жыл басынан бері бұл жерде тек бір жаңа қала пайда болды – Алатау. Әңгіме болып жатқан 112 қала деп бағалауы БҰҰ 2020 жылы бекіткен DEGURBA урбанизация деңгейін анықтау халықаралық тәсілін қолданумен байланысты. Кеше бұл есептеулермен ҚР СЖРА ҰСБ бөлісті. Әдістің мәні неде? Жергілікті жердің картасына тор қойылады, ондағы ұяшықтардың әрқайсысының өлшемі 1 шаршы км болады. Содан кейін әрбір ұяшықтағы халық саны есептеледі. Белгілі бір тор көзде қанша адам болғанына байланысты жердің түрі анықталады. Қалалар (тығыз қоныстанған аудандар) – бұл халқы 1500 адамнан асатын ұяшықтар. Қалалар мен қала маңындағы аудандар (орташа тығыздықтағы аудандар) – халқы 300-ден 1500 адамға дейінгі ұяшықтар. Ауылдар (аз қоныстанған аудандар) – халқы 300 адамға дейінгі ұяшықтар. Сонымен Алматы облысында жалпы елді мекендер саны 396-ға тең. Олардың ішінде ресми статистика 4-ін қалалық, 392-ін ауылдық деп жіктейді. Классификация принципі қарапайым: егер елді мекенде 10 мыңнан астам адам тұрса, бұл - қала, ал егер ондай адам болмаса – ауыл немесе ауылдық елді мекен. Алайда DEGURBA нәтижелеріне сәйкес, сол 396 елді мекеннің 112-сі қалалық, 284-і ауылдық болып табылады. Өз кезегінде 112 қаланың ішінде 16-сы ірі (халық тығыздылығы жоғары), 96-сы орташа және шағын қалалар. Альтернативті тәсілді қолданудың нәтижесінде урбанизация деңгейі (қалалық халықтың жалпы халық санымен арақатынасы) Алматы облысында бірнеше есе өсіп, 16,3%-дан 75,8%-ға дейін жеткені таңғалуға тұрарлық па?! Ескерту: DEGURBA әдісі бойынша есептеулер жүргізу кезінде 2022 жылдың басындағы халық саны туралы деректер, сондай-ақ 2022 жылғы "Ғарыш Сапары" АҚ геокеңістіктік деректері пайдаланылды. @DataHUB_KZ