Post #265

Талапкерлердің білімі ақсап тұр ма? Жақында Қазақстанда ҰБТ қорытындысы шығарылды. Қатысушылар саны сегіз жыл ішіндегі, яғни жаңа форматта өткізіліп жатқан емтихан кезіндегі рекордты жаңартты – 181 мың, ақпарат отандық БАҚ деректерінен алынған. Елімізде ҰБТ 2004 жылдан бері бар екенін айта кетейік. 2017 жылы оны қайта қарастырып, екіге бөлінді: мектептердегі бітіру емтихандары және ҰБТ-ның өзі жоғары оқу орындарына түсу емтиханы ретінде болды. Негізгі тестілеу жылына бір рет, жазда өткізіледі. Оның қорытындысы бойынша білім беру грантын алуға арналған конкурсқа қатысуға болады. Енді әңгіме тақырыбына оралайық. Егер қатысушылар саны бойынша рекорд орнатылса, орташа балл бойынша олай болмады. 68 балды құрап тұр. Осылайша, 2023 жылы 73-ке дейін күрт өскеннен кейін, бұл көрсеткіш 2019-2022 жылдардағы төмен деңгейге түсіп кетті (орта есеппен 66). Айта кетейік, жалпы көріністе 2017 және 2018 жылдар ерекшеленеді. Екі жағдайда да орташа балл 80-нен жоғары болды. Сонымен қатар шекті балл жинай алмағандардың үлесі өте жоғары болды – 24% (жылдан жылға +7 п.т.). Яғни тестке қатысушылардың әрбір төртіншісі емтиханнан құлап қалды. Алайда бұдан да жаман болуы мүмкін еді. Антирекордтық көрсеткіш 2021 жылы болды – 40%. Сонда талапкерлердің білім сапасы нашарлаған ба? Иә, осындай тұжырым жасауға тура келеді және оның белгілі бір дәрежеде дұрыс болуы да мүмкін. Бірақ негізгі көрсеткіштердің динамикасына – орташа балл мен емтиханнан құлап қалғандардың үлесіне көптеген факторлар әсер ететінін ескеру керек. Ең бастысы, ҰБТ-ны өткізу тәсілін жетілдіруді жалғастыруда. 2021 жылдан бастап тест сұрақтарын түбегейлі қайта өңдеу басталды. Мұны Франция мен Финляндияның мамандары жасайды. Сонымен қатар 2024 жылы ҰБТ форматына кішкене өзгеріс енгізілді - сұрақтар саны (120) және максималды балл (140) өзгеріссіз қалды, бірақ пәндер арасында сұрақтардың бөлінуі өзгерді. Ал қосымша талапкерлер арасында танымал мамандықтар туралы ақпарат бере кетейік. ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша 2023 жылы студенттердің көбі педагогикалық бағыт бойынша қабылданған – 47 мың немесе жалпы санның 27%. Екінші орында инженерлік, өңдеу және құрылыс салалары болды – 30,3 мың (18%), үшінші орында – бизнес, басқару және құқық – 21,9 мың (13%). Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар да аз сұранысқа ие емес – 18,5 мың (11%). @DataHUB_KZ