Post #313

💪💰Қазақстанда мемлекеттік сатып алуларда рекордтық сома үнемделді. Алайда, үнемдеу – шартты. 2024 жылдың I жартыжылдығының қорытындысы бойынша мемлекеттік сатып алулар көлемі 5,45 трлн теңгені құрады. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 23%-ға көп. Осы уақытта шартты үнемдеу бойынша келісімшарттар көлемі өте үлкен мөлшерде өсті – 5,7 есе, 2,65 трлн теңгеге жетті. Мұндай мөлшердегі үнемдеу қаңтар-маусым айларында болмағандығы ҚР Қаржы министрлігінің статистикасынан көрініп тұр. Шартты үнемдеу дегеніміз не? ✔️Барлығы өте қарапайым. Бұл мемлекеттік сатып алуларға жоспарланған сома мен нақты жұмсалған сома арасындағы айырмашылықты білдіреді. Әдетте, шартты үнемдеу жеткізушілер арасындағы бәсекелестік нәтижесінде пайда болады. Осылайша, I жартыжылдығында үнемделген соманың 66%-ы конкурстық әдіспен өткізілген сатып алуларға – 1,76 трлн теңгеге келді. Басқа түрдегі бәсекелі сатып алулар (аукцион, бағалық ұсыныстар сұрау, электронды дүкен арқылы) қосымша 14%-ды немесе 0,36 трлн теңгені құрады. Сәйкесінше, қалған 20% бір көзден сатып алу арқылы қамтамасыз етілді – 0,54 трлн теңге. Бұл жағдайда шартты үнемдеу сатып алу шарттарының өзгеруімен, мысалы, жұмыс көлемінің азаюымен байланысты болуы мүмкін. Сондықтан алты есеге жуық өсу қайдан пайда болды? Нақты жауабын білмейміз. Бірақ шартты үнемдеудің негізгі бөлігі конкурстық әдіспен өткізілген сатып алулардан қалыптасқанын ескерсек, күрт өсуге себеп демпинг болуы мүмкін. Демпингтің мәні – бағаны өзіндік құн деңгейінен төмен түсіру мүмкіндігі тек конкурсқа қатысатын жеткізушілерде ғана болады. Әрине, шектеулер де бар. Мысалы, жобалау және құрылыс мәселелерінде демпингке жол берілмейді. Содан не пайда? Қайтадан бюджетке қайтарылатын рекордтық шартты үнемдеу жақсы көрінеді. Ақша бюджетке қайта оралады, оның кіріс бөлігінің орындалуы тым жақсы емес. Бірақ шартты үнемдеу шартты деп аталуының себебі бар: оның көмегімен үнемделген қаражат әрі қарай жұмсалуы мүмкін. Дегенмен, бұл бюджетті нақтылауды қажет етеді. 😢 Екінші жағынан, егер шартты үнемдеудің күрт өсуі шынымен де демпингпен байланысты болса, оптимизм үшін себептер одан да аз болады. Мұндай бағалық стратегия тауарлар, жұмыстар мен қызметтердің төмен сапасына және тіпті мүлде орындалмауына қауіп төндіреді. Айтпақшы, 2025 жылы жаңа мемлекеттік сатып алу туралы заң күшіне енгенде, конкурстарда ең төмен баға ұсыныс бергендер емес, ең сенімді репутацияға ие болғандар жеңіске жетеді. @DataHub_KZ