Хабардың мазмұны
Қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарын алу белсенділігі одан әрі арта түсті Желтоқсанда тұрғын үй жайын жақсартуға ниет білдірген БЖЗҚ салымшыларының арнайы шоттарына 69,5 млрд тг түскен. Қарашаға қарағанда көрсеткіш бірден 50%-ға артып тұр. Сонымен қатар орындалған өтініштер саны да жақсы қарқынмен өсті - 58%-ға, 89,7 мың бірлікке дейін. Басқа мақсатты төлемдер бойынша бұдан да көбірек өсім байқалды - емделу үшін. Мұндай мақсатта алынған қаражаттың жалпы сомасы өткен айға қарағанда 60%-ға, ал саны тіпті 75%-ға өскен. Сонда қазіргі көрсеткіш 32,9 млрд тг және 36,5 мың бірлікті құрап отыр. Бұл орайда, тұрғын үй жағдайын жақсартуға, бірінші кезекте, тұрғын үй құрылыс жинағын толықтыру жататынын түсінген жөн. Желтоқсанда аталған бағыт жалпы соманың 35%-ын және орындалған өтініштердің 41%-ын қамтамасыз етті. Соған қарамастан, тұрғын үй сатып алу мақсатында зейнетақы қаражаты сирек қолданылады - тек 7% жағдайда. Алайда бұл тиісті мақсатта алынатын қаражаттың жалпы сомасының 26%-ын құрайды. Емделу үшін алынған зейнетақы қаражаттарының ішінде басым бағыт стоматологиялық қызметтерді төлеу болып қалып тұр. Бұл мақсат бойынша орындалған өтініштердің барлығы дерлік, сәйкесінше, сомасы да осы бағытта болған. Атап айтарлығы, желтоқсанда қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарын алу бойынша онсыз да жоғары болып тұрған белсенділігін арттыруға әсер ететін айрықша оқиғалар болмады. Тек 2025 жылға арналған зейнетақы жинақтарының ең төменгі жеткіліктілік шегін бұрынғы деңгейінде қалдырды. Бірақ бұл жағдай, керісінше, бұрынғы белсенділікті арттыруға емес, азайтуға әкеліп соқтыруы мүмкін еді. Сонымен қатар қарашада жұмыс істейтін зейнеткерлерге бюджеттен төлемдер тоқтатылуы мүмкін екендігі жөнінде мәлімдеме жасалғанын ұмытпаған жөн. Ұсынылған мәлімдеме бойынша осындай жолмен үнемделген қаражат басқа азаматтарға зейнетке қалыптасқан мерзімнен бұрын шығуға мүмкіндік береді-міс (әрине, белгілі бір шарттарды сақтаған жағдайда). Алайда кейінірек, жұмыс істейтін зейнеткерлердің өз зейнетақы жинақтарын алу мүмкіндігі сол қалпында қалатыны және бұл бастама жақын арада жүзеге асырыла қоймайтыны жайлы түсініктемелер берілді. Десе де, мұндай мәлімдеме, кейінгі түсініктемелерге қарамастан, қазақстандықтарды біраз алаңдатқан сыңайлы. Жалпы алғанда, 2024 жылдың қорытындысы бойынша БЖЗҚ-дан тұрғын үй жағдайын жақсарту мен емделу үшін алынған қаражаттың жалпы сомасы 565,5 млрд тг құрап, 2023 жылмен салыстырғанда 2,1 есе көп болды. Мұндай үлкен айырмашылық салымшылар қаражаттарын тек 2024 жылдың соңында ғана емес, екінші жартыжылдық бойы алғандығынан қалыптасып тұр. Естеріңізге сала кетейік, дәл шілдеде зейнетақы жинақтарын алуды болашақта шектеу мәселесі бойынша қоғамдық талқылаулар басталған болатын. БЖЗҚ деректері, есептеулер ЖТС қоспағандағы сомалар бойынша @DataHub_KZ