Хабардың мазмұны
Әрбір оныншы жұмыс істейтін қазақстандық өз еңбегінің қауіпсіздігіне қатысты проблемаларға меңзейді Қазақстанның барлық жұмыспен қамтылған халқының 12%-ы немесе 1,1 млн-нан астам адам өз жұмыс орнында қолайсыз немесе қауіпті жағдайлар туралы мәлімдей алады. Олардың үштен екісі өз еңбек жағдайларын қолайсыз деп атайтындар, қалғандары, тиісінше, қауіпті жағдайлар туралы айтады. ҚР СЖРА ҰСБ жыл сайынғы зерттеуінің ІІІ тоқсанға қатысты деректерінен тиісті тұжырымдар жасалады. Бюро бағалауды іріктемелі сауалнама арқылы алады, содан кейін деректер халықтың жалпы санына таралады. Мұнда респонденттер – кәсіпорындар емес, қазақстандықтардың өздері екенін және олар өздерінің жеке, субъективті пікірлерін келтіретінін айта кету маңызды; ешқандай құжаттар қажет емес. Деректерге сүйенсек, ер адамдарда еңбек қауіпсіздігі жағдайы әйелдерге қарағанда әлдеқайда нашар. Қазақстандағы жұмыспен қамтылған 4,8 млн ер адамның әрбір бесіншісі дерлік немесе 18%-ы қолайсыз немесе қауіпті жағдайлар туралы мәлімдей алады; әйелдер жағдайында бұл үлес шамамен 4,5 млн жұмыспен қамтылғандардың 6%-на дейін төмендейді. Қазақстандықтарды еңбек жағдайымыз жақсы емес деп айтуға қандай себептер итермелейді? Мұнда бірнеше мысалдар келтірілген, тек респондент өзіне сәйкес келетін бірден бірнеше жауап нұсқаларын таңдай алғанын ескеріңіз: 👷🏼Көбінесе жұмысшылар ауыр физикалық жұмысты меңзейді. Мұндай түсініктемені қолайсыз/қауіпті жағдайлар туралы айтатындардың үштен бірі дерлік берді. Сонымен қатар себеп көбінесе көшеде жұмыс істеу керектігіне байланысты (проблемаларды атап өткендердің 18%-ы), ал жағдайға алаңдағандардың 15%-да еңбек тіпті өмірге қауіп төндіретін факторлармен байланысты. 😰Кейбір жағдайларда адамдар жүйке кернеуінің жоғарылауын атап өтеді – мұндай проблеманы еңбек қауіпсіздігіндегі проблемалар туралы пікір білдірген респонденттердің 17%-ы атап өтті. Әйелдер арасында бұл үлес ер адамдарға қарағанда әлдеқайда жоғары (тиісінше 29% және 13%). 🤯Қарқынды ақыл-ой қызметі, айтпақшы, қолайсыз жұмыс жағдайлары туралы айтуға мүмкіндік беретін себептердің бірі болып табылады. Оны жалпы өз жұмысының қауіптілігі туралы айтатындардың 9%-ы меңзей алады. Әйелдер үшін бұл көрсеткіш тағы да әлдеқайда жоғары – ер адамдардың 6%-ымен салыстырғанда 19%. 😵 Жалпы түсінік үшін: басқа себептермен қатар, түсінікті себептер (жұмыс орнындағы көтеріңкі шу немесе ауаның ластану деңгейі, қауіпті механизмдермен жұмыс істеу) және таптаурын емес себептер (еңбектің тым бірсарындылығы) болуы мүмкін. Жағдайдың елдің өңірлерінде қалай ерекшеленетіні туралы деректерді төмендегі суреттен таба аласыздар. Қорытындылай келе, динамикада өз еңбегінің жағдайына алаңдайтындардың үлесі онша өзгермейтінін айта кетеміз. Соңғы онжылдықта ол шамамен 10-13% аралығында болды. @DataHub_KZ