Хабардың мазмұны
Қазақстанда стоматология саласы өзін қалай сезінеді? Жақында біз жыл қорытындысы бойынша стоматологтардың табысының 1,5 есеге, 209,9 млрд теңгеге дейін өсуі туралы айттық. Секіріс көп жағдайда күтілді – бұл көрсеткіш 2023 жылды санамағанда соңғы 4 жылда көтеріліп келеді. Табыстың күрт өсуі емделуге зейнетақы шешіп алу төңірегінде болып жатқан оқиғалар аясында байқалады (стоматологтардың қызметтері олардың көлемінің 99%-ын құрайды). 2021 жылы қазақстандықтарға жеткіліктілік шектерін ескере отырып, жинақтаудың бір бөлігін шешіп алуға алғаш рет рұқсат етілді, ал бір жылдан кейін - аталған шектер көтерілді. 2024 жылы қолма-қол ақшаға айналдыру мәселесін шешу үшін емделуге ақшаны шешіп алуды шектеу қажеттілігі белсенді талқыланды. Алайда әңгіме одан әрі жалғасқан жоқ. Алайда, шектеулерді қабылдау мәселесі ашық күйінде қалып отыр – желтоқсан айында тиісті НҚА кезекті рет жария талқылауға шығарылды. Егер бұл орын алса, қазақстандықтар емделуге дейін және емделу кезіндегі рентген-суреттерді ұсынуға міндетті болады. Қолма-қол ақшаға айналдырудың көлемін бағалауға мүмкіндік беретін деректер жоқ. Бірақ қолжетімді көрсеткіштер бойынша зейнетақы алуға рұқсат күшіне енген сәттен бастап стоматология саласындағы жағдайдың қалай өзгергенін бақылауға болады. Сонымен, кірістерден бөлек, басқа да көрсеткіштерді қарастырайық. 🦷Инвестициялар. Ресми статистика қазақстандықтарға зейнетақы алу қолжетімді болғаннан бері стоматология саласына салыстырмалы түрде жоғары инвестицияларды тіркейді. Егер 2019 және 2020 жылдары көлемдер 1,5 млрд теңге төңірегінде болса, 2021 жылы бірден 3,2 млрд теңгеге дейін секірді, ал 2023 жылы 5,9 млрд теңгеге жетті. 2024 жылғы нақтыланған деректер әлі жарияланған жоқ. Жалпы, 4 жыл ішінде, 2020 жылдан 2023 жылға дейін, инфляцияны есепке алмағанда, көрсеткіш 4,1 есеге, есепке алғанда – 3 есеге өсті. Шығындардың негізгі бөлігі дәстүрлі түрде жабдықты сатып алумен байланысты (45%-дан 89%-ға дейін). Маңызды: берілген көлемдерге ЖК үлесі кірмейді. Ал олар, айта кетейік, стоматология саласында кеңінен ұсынылған. 🦷Стоматологиялық жабдықтың таза импорты (экспортты шегергендегі импорт). 2021 жылы ж/ж күрт секіріс орын алды, плюс 53%. Осыдан кейін бұл көрсеткіш, 2023 жылды қоспағанда, қос таңбалы қарқынмен өсе берді. Осылайша, 2024 жылы ол кем дегенде 6 жылдағы рекордтық көрсеткішке жетті – $19,3 млн. 🦷Қызметкерлердің орташа жылдық тізімдік саны. 2021 жылдың қорытындысы бойынша ресми жұмыспен қамтылғандар саны 2020 жылдағыдай +6%-ға өсті. Алайда 2022 және 2023 жылдың қорытындысы бойынша көрсеткіштің өсу қарқыны жоғары болды, тиісінше +14% және +9%. 2024 жылғы деректер тағы да ұсынылған жоқ. Салыстыру үшін: 2019 жылы 3% деңгейінде өсім тіркелді. Егер абсолютті шамалар туралы айтатын болсақ, 2023 жылдың қорытындысы бойынша көрсеткіш 17,1 мың адамды құрады. Алайда, бұл мән ЖК деректерін ескермейтінін есте ұстаған жөн. 🦷Тіркелген кәсіпорындар саны. 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша статистикалық бизнес-тіркелімде қызмет бейіні стоматологиялық болып табылатын 5,9 мың субъект есепке алынды (2024 жылғы 1 қаңтарға +12%). Бұл көрсеткіш кем дегенде соңғы 6 жылда тұрақты өсуде. Оның үстіне олардың соңғы 4-інің өсу қарқыны (2021 жылдан 2024 жылға дейін) салыстырмалы түрде жоғары болып көрінеді – 9%-дан 18%-ға дейін. Салыстырыңыз: бұған дейін екі жыл қатарынан 7% болды. Айта кетейік, барлық стоматологиялық кәсіпорындардың жартысы ЖК болып табылады. ☝️2021 жылдан бастап стоматология саласы бұрынғыға қарағанда қарқынды дамып келе жатқаны анық. Бұл саланың дамуында зейнетақыны шешіп алу маңызды рөл атқарады деп болжауға болады және олардың кейбіреулері қолма-қол ақшаға айналдыру схемалары арқылы жүзеге асырылады ма, жоқ па екені маңызды емес. Алайда мұның бәрі қалыптасқан мәселені шешудің қажеті жоқ дегенді білдірмейді. ҚР СЖРА ҰСБ деректері @DataHub_KZ