Post #919

Алматыдағы теңсіздік бойынша ресми көрсеткіштер соңғы жеті жылдағы ең жақсы нәтижені көрсетті 2025 жылдың I тоқсанында қаладағы тұрғындардың ең ауқатты 10%-ның жиынтық табысы ең аз қамтылған 10%-ның жиынтық табысынан 5,7 есе көп болды. Яғни, жалпақ тілмен айтқанда, біріншісінің табысы екіншісінен алғаш рет жоғарырақ болып тұр. 🛒Алайда бұл жерде "табыс" деп нені меңзеп тұрғанын түсіну керек. Бұл орайда тұтынуға кеткен қаражат туралы сөз болып отыр: бұл ақпараттар респонденттерден үй шаруашылықтарын ауқымды зерттеу аясында жиналады. Жалпы айтқанда, адамның қанша табыс табатыны оның қаншалықты көп жұмсай алатыны арқылы бағаланады. Қарапайым логика: егер сен көп жұмсасаң, демек, соған мүмкіндігің бар. Тиісінше, "кедейлер" тобына ақшалай тұрғыда басқаларынан ең аз тұтынатындар, ал "байлар" тобына, керісінше, ең көп тұтынатындар жатады. Осы екі топтың арасындағы 5,7 есе айырмашылық үлкен болып көрінеді, бірақ статистикада қор коэффициенті деп аталатын бұл айырмашылық Алматыда 2017 жылдың IV тоқсанынан бергі ең төменгі деңгейде болып тұр. Расында, бұл көрсеткіш бұған дейін де 6 еселік психологиялық межеден төмен түскен кездер болған, бірақ дәл қазір "кедейлер" мен "байлар" арасындағы алшақтық бұрын-соңды болмаған ең аз деңгейге жетті. ❗️Сонымен қатар теңсіздікті өлшейтін тағы бір көрсеткіш те, Джини коэффициенті, төмендеді. Бұл жолы 10%-дық топтар бойынша есептегенде ол 0,279 болды, бұл да аталған кезеңдегі ең төменгі мән болып тұр. Бұл сан нені білдіреді? Неғұрлым төмен болса, соғұрлым жақсы: коэффициент 0 мен 1 арасында болуы мүмкін. Егер 0 болса, табыстың анағұрлым теңдей бөлінгенін білдіреді, ал 1 табыстың біркелкі емес бөлінгенін біодіреді (барлық табыс бір топқа тиесілі). Демек, көрсеткіш неғұрлым кіші болса, табыстың нақты бөлінуі тең дәрежеге соғұрлым жақын деген сөз. 📉Салыстыра кетсек: бір жыл бұрын, 2024 жылдың I тоқсанында, Алматыда Джини коэффициенті еліміз бойынша ең жоғары көрсеткіштердің бірі болса (0,311), қор коэффициенті ең жоғары көрсеткіш (6,84) болды. Қазіргі таңда бірінші көрсеткіш бойынша қала рейтингтің ортасында, ал екіншісі бойынша төртінші орында. Өткен жылмен салыстырғанда не өзгерді? Қолжетімді деректерге сүйенсек, биыл ең кедей 10% топтың жағдайы номиналды түрде сәл жақсарған, ал ең бай 10% топтың жағдайы керісінше сияқты. Жан басына шаққанда, яғни үй шаруашылығна емес, кез келген жастағы бір адамға шаққанда, 2025 жылдың қаңтар-наурыз айларында бірінші топтың орташа айлық табысы 47,5 мың тг құрады (номиналды түрде жылдан жылға +8%, бірақ инфляция 9,4% құрады), ал екіншісінікі 306,8 мың тг болды (тіпті номиналды түрде де -7%). Сонымен қатар ең ауқатты алматылықтардың қазіргі шығындары екі жыл бұрынғы аталған кезеңдегі деңгейімен, 2023 жылдың қаңтар-наурыз айлары, шамалас болып тұр. Ал сол уақыттан бері инфляция 20% шамасында өскен еді. Сонда 2025 жылдың басында ең ауқатты алматылықтар салыстырмалы түрде үнемшіл болғаны ма? 🤔 ҚР СЖРА ҰСБ деректері @DataHub_KZ