Post #972

Көлік құралдарының VIN-кодын қолдан жасау фактілерінің тіркелуі күрт өсті Қаңтар-шілде аралығында көлік құралдарының сәйкестендіру нөмірін қолдан жасап, осындай көлікті өткізуге қатысты 681 құқық бұзушылық тіркелді. ҚР БП ҚСжАЕК деректеріне сүйенсек, бір жыл ішінде көрсеткіш екі есе артқан. Кем дегенде алты жыл ішінде алғаш рет жеті ай қорытындысы бойынша VIN-кодты қолдан жасау фактілері осындай елеулі деңгейге жетіп отыр. Алайда 2023 жылдың қаңтар-шілде айлары аралығында да осы көрсеткішпен шамалас жоғары деңгейде болған еді- 640 бірлік. Ол кезде шетелдік нөмірі бар көліктерді заңдастыру науқаны жүргізілген еді. Тағы бір қызықты дерек - жыл басынан бері тіркелген фактілердің 62%-ы тек шілде айына тиесілі, яғни 422 жағдай. Бұл 2024 жылдың дәл осы айымен салыстырғанда 4,3 есе көп. Барлық жағдайды толық түсіну үшін соңғы бес жылдың шілде айындағы орташа көрсеткішті айта кетсек - 55 бірлік. Сонымен қатар назар аударарлық жайт: шілдеде тіркелген 422 құқық бұзушылықтың тек 36-сы ғана сол айда жасалған. Бұл дегеніміз, көбіне құқық бұзушылар оқиға орнында ұсталмаған, яғни VIN-кодты қолдан жасау тек белгілі бір уақыт өткен соң анықталған деген сөз. Тәжірибе көрсетіп отырғандай, мұндай істер бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру мерзімдері жиі тоқтатылып жатады, себебі күдіктінің кім екенін анықтау мүмкін болмайды. Нақтырақ айтқанда, қаңтар-шілде аралығында мұндай жағдайлар әрбір үшінші істе кездескен. Ал сотқа VIN-кодты қолдан жасауға қатысты бар болғаны алты қылмыстық іс ғана жолданған (бұл көрсеткіш жылдан жылға аса қатты өзгермейді), олар екі адамға қатысты қозғалған. Осы істер бойынша келтірілген материалдық шығын көлемі 29,5 млн теңге құраған. Сонымен бірге маңызды әдіснамалық ерекшелікті атап өткен жөн. Егер қылмыстық іс белгілі бір негіздер бойынша тоқтатылса, сәйкесінше құқық бұзушылық та есептен алынады. Мысалы, күдікті ешқандай қылмыстық әрекет жасамағаны анықталғанда немесе қылмыстың өзі болмаған жағдайда. Қаңтар-шілде аралығында осындай себептермен 135 құқық бұзушылық есептен алынған. Қорытынды ретінде тағы бір ескертпе: ҚР ҚК-нің 386-бабында тек сәйкестендіру нөмірі (негізінде бұл VIN-код) туралы айтылғанымен, бұл бап көлік құралдарының агрегат нөмірлері мен мемлекеттік нөмір белгілерін қолдан жасағаны үшін де жауапкершілікті қарастырады. @DataHub_KZ