Хабардың мазмұны
Қазақстанда газ өндіру рекордтық деңгейге жетті (бірақ бәрі сіз ойлағандай оңай емес) 2025 жылдың шілде айында елде 7,8 млрд текше метрден астам табиғи газ өндірілді – бұл өткен аймен салыстырғанда бірден 62%-ға және 2024 жылдың шілде айымен салыстырғанда 57%-ға көп. Сонымен бірге, ҚР СЖРА ҰСБ жедел деректеріне сәйкес, бұл кемінде 2012 жылдың басынан бергі кез келген ай үшін максимум. Алайда 7 айдың қорытындысы бойынша жалпы өсім онша әсерлі емес: қаңтар-шілде айларындағы нәтиже 40,5 млрд текше метрді, жылдық мәнде +14%-ды құрады. ❗️Бұл ретте нәтижесінде шілде айында маңызды деталь бар: өсім толықтай дерлік ілеспе мұнай газының өндірісімен қамтамасыз етілген. Өткен айдағы оның көлемі – шамамен 5,7 млрд текше метр, бұл маусым айымен салыстырғанда екі еседен астам өсім және өткен жылдың шілде айымен салыстырғанда шамамен екі есе өсім. Айдың қорытындысы бойынша ілеспе газдың жиынтық өндірудегі үлесі 72%-ды құрады. Салыстыру үшін – 2025 жылдың бірінші жарты жылдығында, жалпы 2024 жылдағыдай, әңгіме 56%-ды құрайтын орташа айлық деңгей туралы болды. ❓Мұндағы нюанс неде? Ілеспе газды одан әрі сату үшін тазарту айтарлықтай күш-жігерді қажет етеді, ал іс жүзінде ол негізінен қайтадан қабатқа айдалады. 2024 жылы, мысалы, ҚР-дағы жалпы газ өндіруден кері айдаудың жиынтық үлесі Энергетика министрлігінің деректері негізінде шамамен 40%-ға бағаланды(өндірудің жалпы көлемі ҰСБ деректерінен біршама ерекшеленеді). Неліктен бұл кері айдау орын алады? Бір жағынан, бұл қабат қысымын жоғарылату және нәтижесінде мұнай беру үшін технологиялық қажет деп саналады. Екінші жағынан, салалық сарапшылар атап өткендей, ірі мұнай-газ кен орындарын игерудегі мұндай шешім бастапқыда инвесторлар үшін оңайырақ болды. Долбарлап айтқанда, қоспаларды тазарту, өңдеу, газды сату туралы ойлаудың қажеті жоқ еді; жай ғана мұнайды өндіруге көңіл бөлсе болатын, бұл басты міндет деп саналды. Бұл ретте газ тек қабаттарға ғана кері «кетпейтінін» айта кету керек: ол өндіруші компаниялардың өнеркәсіптік-өндірістік қажеттіліктеріне де кетеді, тіпті белгілі бір көлемде жай ғана жағылуы да мүмкін. Тиісінше, газдың тауарлық шығарылымы жалпы өндіруден едәуір аз: 2025 жылдың шілде айында ҰСБ жылдан жылға есептегенде аздап азаятын 2,2 млрд текше метрді құрайтын көлемді келтіреді. @DataHub_KZ