Post #2223

​​ШАМС ТАБРИЗИЙ МАҚОЛОТ Ташқарига чиққан инсон турли одамларни кўради. Улар орасида шундайлари борки, сен билан ўтириб суҳбат қилади, лекин унинг қўли ва тили сенга озор етказади. Яна шундай дўстлар борки, улар билан бирга бўлиш қалбингга оғирлик солади. Аммо ҳақиқий дўст — у сенга ором берадиган, қалбингни кенг қиладиган инсондир. Агар сенда дўст бўлса, ёки ҳозир сен уни дўст деб билсанг, билиб қўйки, у сендан юз ўгириши мумкин. Шунинг учун гапиришда шошилма, ҳар қандай сирни очаверма, чунки ҳар бир сўзни айтишга ҳожат йўқ. Агар бир гапни айтсанг, кейин пушаймон бўлишинг мумкин, чунки у сўз орқали сенга айб топишлари мумкин. Айтишадики, одам ҳали ойна топмаган пайтида ўз айбини билмас экан. Агар ойнага қараса, ўз айбларини кўради. Агар инсон ўз айбини кўрса, уни тузатишга ҳаракат қилади. Лекин агар у ўз айбини кўрмаса, у ҳеч қачон ўзини тузатмайди. Дўстлик ҳам шундай: агар сен дўстингни синамасанг, унинг ҳақиқийлигини билмайсан. Ҳар бир дўстни дарҳол ишончли деб билма, балки уни вақт ўтиши билан синаб кўр. Чунки баъзи дўстлар ташқи кўринишда яхши кўринади, лекин қийин пайтда сендан юз ўгириши мумкин. Айтишларича, инсоннинг ҳақиқий дўсти — у сени қийинчиликда ташлаб кетмайдиганидир. Агар дўстинг сенга содиқ бўлса, уни қадрла, чунки бундай дўст кам топилади. Агар у сенга хиёнат қилса, ундан узоқлаш, чунки бундай инсон сенга фақат зарар келтиради. Шунинг учун ҳар бир инсон аввал ўзини тарбия қилсин, ўз айбларини тан олиб, уларни тузатсин. Чунки ўзини билган инсон бошқаларни ҳам тўғри тушунади. Агар ойна синиб қолса, уни яна улаш мумкин, аммо у аввалгидек бутун ва мукаммал бўлмайди. Ҳисоб-китоб ҳам шундай: агар у бир марта бузилса, уни тўғрилаш мумкин, лекин аввалги ишонч ва аниқлик қолмайди. Шунингдек, муҳаббат ва дўстлик ҳам нозик нарса — агар бир бор шикаст етса, уни қайта тиклаш қийин. Айтишларича, агар дўстинг билан бир кун гаплашмай қолсанг, буни тўғрилаш осон. Аммо агар бу узоққа чўзилса, унинг қалбини яна аввалгидек қилиш жуда қийин бўлади. Бир донишманддан сўрашган экан: “Нега баъзи одамлар узоқ вақтдан кейин яна яқинлашиб кетишади, баъзилари эса бутунлай бегона бўлиб қолади?” У жавоб берган экан: “Чунки баъзилар қалбида меҳр сақланиб қолади, баъзиларда эса у сўниб кетади.” Айтишларича, баъзи дўстликлар шундай бўладики, уларни қайта тиклаб бўлмайди. Чунки уларнинг орасидаги ишонч йўқолган бўлади. Ишонч эса — дўстликнинг асосидир. Яна айтишган: инсонлар орасидаги муносабатлар шамолга ўхшайди — баъзан енгил эсади ва роҳат бағишлайди, баъзан эса кучли бўлиб, барча нарсани вайрон қилади. Шунинг учун ҳар бир инсон ўз сўзи ва амалига эҳтиёт бўлиши керак. Ҳар бир инсон ўзини назорат қилса, сўзини ўйлаб айтса ва дўстликни асраса, у ҳеч қачон пушаймон бўлмайди. Аммо бепарволик қилса, кейин афсус чекиши мумкин. (Давоми бор) @Rahimjon_Aliy