Post #199

Nega strategiya ishlamaydi? Boshqaruv jamoalarini diagnostika qilish tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki: atigi 14% holatda rahbar va xodim bir xil lavozim bo‘yicha talablarni bir xil tushunadi. Qolgan 86% holatda deyarli har doim bir xil manzara kuzatiladi: - Rahbar o‘z kutganlarini “boshida olib yuradi” - Xodim esa ularni o‘zicha mantiqan to‘ldiradi - Va deyarli hech kim bu kutishlarni ochiqchasiga solishtirib chiqmaydi Bu na motivatsiya muammosi va na bilim yoki kompetensiya yetishmasligi ham emas. Bu — tizimli boshqaruv xatosi: ya’ni rollar va lavozimlar bo‘yicha aniq va kelishilgan talablarning yo‘qligi. Natijada xodimlar halol, mas’uliyat bilan va ko‘p ishlashi mumkin. Lekin baribir strategiya uchun kerak bo‘lmagan ishni qilishi ehtimoli juda yuqori bo‘ladi. Egasi esa asta-sekin jamoaga ishonchini yo‘qota boshlaydi — ko‘pincha muammo qayerda ekanini aniq tushunmagan holda. Har bir lavozimda doimo uchta “vagon” mavjud: 🔹 Rahbariyat nimani kutadi 🔹 Xodim bu kutishlarni qanday tushunadi 🔹 Xodim real hayotda qanday boshqaruv xulqini namoyon qiladi Ko‘plab kompaniyalarda bu uch vagon bir-biriga ulanmagan. Tashqaridan qaraganda bu: “Bu odam bu rolga mos emas”dek ko‘rinadi. Aslida esa bu: boshqaruv kelishuvlarining mos kelmasligi xolos. Bu farqlar aniqlanib, ochiq muhokama qilinmaguncha: - kadrlar bo‘yicha qarorlar, - strukturani o‘zgartirish, - yangi lavozimlar joriy etish barchasi taxminlar asosida qabul qilinadi, real boshqaruv manzarasi asosida emas. Nega struktura muammoni hal qilmaydi? Tizim ishlamayotgani sezilganda, kompaniyalar ko‘pincha mantiqiy ko‘ringan qadamni tashlaydi — strukturani o‘zgartiradi: - bo‘ysunuv chiziqlari qayta chiziladi, - yangi rollar yaratiladi, - funksiyalar qayta taqsimlanadi. Ammo har qanday struktura quyidagi taxminlarga tayanadi: - rollar bo‘yicha talablar aniq; - hamma bu talablarni bir xil tushunadi; - real boshqaruv xulqi funksiyalarga mos keladi. Agar bu shartlar bajarilmagan bo‘lsa, struktura qog‘ozda qanchalik chiroyli bo‘lmasin, ishlamaydi. U faqat eski boshqaruv uzilishlarini yashirib turuvchi dekoratsiyaga aylanadi. Gap Check — bu kompaniyada uchta muhim qatlam o‘rtasidagi farqni (gap) aniqlash jarayoni: 1. Rahbariyat nimani kutyapti (strategik va funksional talablar) 2. Xodimlar bu kutishlarni qanday tushunayapti 3. Amalda qanday boshqaruv xulqi va qarorlar qabul qilinyapti Bu — tizimning o‘zi o‘zi bilan kelishganmi-yo‘qmiligini tekshiradigan boshqaruv vositasi. U quyidagi imkoniyatlarni beradi: ✔️ lavozim va funksiyalar bo‘yicha real talablarni aniqlash; ✔️ rahbarlar va xodimlar bu talablarni qanday tushunayotganini ko‘rish; ✔️ kutishlar bilan real boshqaruv xulqini solishtirish; ✔️ strategiya, talab va harakatlar orasidagi uzilishlarni aniqlash; ✔️ yuqori boshqaruv xavfi bo‘lgan zonalarni ko‘rsatish. Bu yerda asosiy qiymat — hisobotda emas, balki boshqaruvdagi aniqlikda. Xulosa: Ko‘plab bizneslarda muammo na strategiyada va na odamlar ishlamayotganida, balki muammo shundaki, tizim o‘zi bilan o‘zi kelishmagan.