Post #1588

Баку – Тбилиси – Жейхан (БТЖ) құбыры Қазақстан мұнайы үшін неге тиімсіз? Еліміз бірнеше бағыт арқылы мұнай тасымалдайды. Соның негізгісі және әлеует­тісі – Каспий құбыр консорциумы, яғни КТК. Экспортқа шығаратын мұ­найы­мыздың 80 пайызы КТК-мен тасымалданады. 13-14 пайызы Атырау – Самара ба­ғы­ты арқылы жіберіледі. Одан қалғаны Ақтау арқылы кетеді – Махачкалаға немесе Баку – Тбилиси – Жейхан (БТЖ) және Баку – Супса бағытымен. Одан артылған мұ­най Қытай бағытына қарай жөнелтіледі. Былтыр біз БТЖ құбыры арқылы 1 млн 400 мың тонна мұнай тиеп жібердік. Осы жылы бұл көрсеткішті 2 млн 200 мың тон­наға дейін көтеру жоспарланып отыр. Бас­тап­қы мүмкіндік 1 млн 500 мың тонна болса, жалпы, 50 пайызға арттырды деп жа­тыр. Бұл дегеніміз 700 тонна қосылды де­ген­ді біл­діреді. Біз 70 млн тонна көлемінде мұнайды экспортқа шығаратын болсақ, соның тек неге 1,5 немесе 2 млн тоннасын ғана БТЖ арқылы жібереміз? Біріншіден, БТЖ ұзақ уақытты алады, екіншіден, қымбатқа түседі. Негізі БТЖ-ның тарифі қымбат емес, акционерлері үшін тоннасына 24 доллар ғана алады. КТК тоннасына 38 доллар алады. БТЖ-ны қымбат етіп тұрған – кез келген кен орнынан Ақтауға дейін мұнай жеткізудің әуресі. Теңізден шыққан мұнайды цистернаға құйып, Ақтауға дейін теміржолмен жеткізеді. Әр цистернаның сыйымдылығы – 60 тонна. 1 млн тонна мұнайды Ақтауға апару үшін 20 мың вагон қажет болады екен. Ал Қазақстанда вагон тапшы. Екіншіден, жол мүмкіндігі де шектеулі – Ақтауға дейін баратын жол тек бір бағытта. Әр станса сайын екінші бағытта келе жатқан пойызды күту керек болады. Бұл жағдай жеткізу мүмкіндігін әжептәуір баяулатып тастайды, нәтижесінде Теңізден Ақтауға мұнай тасымалдау екі аптаға созылады. Ақтауға жеткеннен кейін мұнай арнайы қоймаларға апарылады. Әрине, ол жерде орын болса. Кейде бос орын болмай қалады. Мақаланың жалғасы➡️https://egemen.kz/article/360461-btzh-nege-tiimsiz