Post #2500

II Бөлім — КҚК-ға балама тасымал бағыттарын табу қаншалықты мүмкін, әлде негізгі назарды КҚК мәселесін шешуге аудару қажет пе? Бір жылда 60 млн тонна мұнай экспорттайтын балама бағыт өкінішке қарай жоқ. Бұл біздің тарихи қателігіміз. Барлық жұмыртқаны бір себетке салғандай. Бұрыннан басқа бағыттарды дамыту қажет еді. Әлі де кеш емес. 2022 жылдан бері КҚК-дағы ақауларды біліп келеміз. Сол себепті баламалы жолдарды дамыту керек еді, бірақ ол жүзеге аспаған. Оны іске асыратын және жауапкершілікті алатын ұйым да жоқ. Елбасы тапсырма берді, бірақ онымен кім айналысады, кім жауапты болады, белгісіз. Сондықтан бұл сұрақ ашық қалды. Күнделікті КҚК-да не болды деген уайыммен тұру әдетке айналды. Бұл дұрыс емес. Кеңес Одағы құрамындағы барлық елдер дерлік мұнайды тек Ресей арқылы жіберіп жатқанда, Әзербайжан Баку – Тбилиси – Джейхан бағытын екі балама жол ретінде жасады. 2001 жылы құрылысын бастап, 2005–2006 жылдары іске қосты. Сол уақыттан бері Әзербайжан Грузия, Түркия арқылы мұнайын тасымалдайды. Түркменстан мысалында, 2008 жылы Газпроммен дау болғанда, 2009 жылы Қытайға газ құбырын тартты, 2012 жылдан бастап Иранға тартты. Ресейге, Иранға, Қытайға мұнайын сата алады. Қазір Түркменстан барлық газын үш бағыт арқылы жібере алады. Ал Қазақстан 80% КҚК арқылы тасымалдауға тәуелді. Балама деген тек атау емес, нақты көлемді тасымалдауға мүмкіндік беруі керек. Балама бағыттар арқылы КҚК арқылы жіберіп отырған мұнай көлемін экспорттай алатындай жол болуы қажет. Қазір бүкіл әлем «Қазақстан қандай реакция береді?» деп қарап отыр. Қазақстан қазір тиімді емес позицияда. Ресей КҚК жөнінде қатты уайымдап отырғаны жоқ. Оған шабуыл жасап отырған басқа ел. Тасымалданатын мұнай батыс елдеріне жеткізілуі керек. Тәуекелді басқаруды қолға алып, баламалы жолдарды дамыту қажет. Біз тарихи қателік жасадық, бірақ бұдан кейін қателік жібермеу біздің қолымызда. — Ой бөліскеніңіз үшін рахмет! 🔹KazService