Post #1103

​Қандай қилиб исталган нарсани қонунийлаштириш мумкин. Америкалик социолог Джозеф Овертон илгари жамият умуман нолойиқ кўрган нарсаларга, жамият муносабатини қандай ўзгартириш технологиясини ёритиб берган. Овертон ойнасига кўра исталган ғоя ёки муаммо учун жамиятда имкониятлар дарчаси(ойна) бўлади. Шу кичик ойна чегарасида ғоя кенг муҳокама қилинади, қўллаб қувватланади ёки танқидларга учрайди. Ойна ҳаракатланиб, кенгайиб боради. Ғоя "ақл бовар қилмайдиган" яъни умуман жамият аҳлоқига мос келмайдиган инкор даражадан дастлаб кенг муҳокама қилинадиган даражага келади. Сўнгра камчилик томонидан қабул қилинадиган, кейин кўпчиликка мос деб баҳоланади ва якунда қонун билан ҳам мустаҳкамланиши мумкин. Расмда шу ҳолат босқичлари кўрсатилган. Масалан, 20-асрнинг иккинчи ярмида ҳам гомосексуализм Ғарбда ҳам қабул қилинмаган. Машҳур британ криптологи "Энигма" кодини очган Алан Тьюрингни 1952-йилда гомосексуализмда айблаб суд қилиб, гормонал терапияга буюришган. Ваҳоланки 50 йил ўтиб Европада бир жинслилар никоҳига қонунан руҳсат берилди. Англияда эса 2014 йилдан. Ёки 19-аср оҳирида Францияда аёлларга фақат от минганда ва велосипед ҳайдагандагина шим кийишга руҳсат берилган. 20-аср бошларида тиззадан юқори юбка кийган ёки очиқ бикинилардаги аёлларни жамият қабул қилолмаган, тақиқлар бўлган. Ваҳоланки, 1960-йилларга келиб мини юбкалар модага айлана борди. Овертон ойнаси орқали турли ғоялар авж олишида ОАВлар ўрни анча юқори. Улар дастлаб негатив фикрлар билан бўлсада, ғояни кўпчиликка етиб бориши, тарқалишига ҳизмат қилишади. Кенг жамоатчиликнинг кичик қисми қўллаб қувватлаши билан ҳам радикал фикрлар аста секин жамиятга ўрнаша боради. 👉@kitoblog👈