Содержимое
Кальмар ўйини Тик токда тинмай ролиги келавергач "Кальмар ўйини"(Squid game) сериалини кўриб чиқдим. Netflix олган экан. Сериал томошабинни ҳар серияда ҳаяжонда ушлаб тура олади, одамни ўйга толдиради. Қисқаси ҳам эмоция, ҳам мазмуни бой сериал. Қисқача сюжет, бир қанча ҳаётда омади келмаган пулга муҳтож одамлар “ўлим ўйини” га таклиф қилинади. Бунда болаликда ўйнаган ўйинларимиз ўйналади. Аммо ўйинда ютқазганлар ўлдирилади, ғолиб эса катта пулга эга чиқади. Аммо сериал шунчаки эмоционал, шиддатли саҳналардан иборат эмас. Унда бугунги жамият аҳволи, оддий инсонларга муносабат, аёллар дискриминацияси, лидерлик, жамоада ишлаш ва сиёсий бошқарув, дин мавзулари ҳам қамраб олинган. Бош мавзу эса режиссер Хван Дон Хёк айтганидек капиталистик жамият қусурларини, ундаги яшаш учун курашни ўзига хос тарзда кўрсатиш. Пул топиш учун ўлимга ҳам тайёр бўлиш мумкинлиги балки ўта экстремал бўлиб кўриниши мумкин. Одамлар бунга кўнмайди деб ўйларсиз. Аммо бўйнингизгача қарзга ботган, кредиторлар ортингиздан таъна аъзоларингизни олиб кетишга шай бўлиб турган ҳолат бўлса кўплар рози бўлади. Аҳир кўп эшитиб қоламизку қиморда ютқазиб, катта пулга тушиб қолиб ўзини осганлар, сувга ташлаганлару бошқаларни. Бошқа томондан бугунги капитализм ҳудди шу тартибда ишлайди. Яшаш бу бошқалар билан рақобат. Кўпроқ пул топиш учун кўпроқ ҳаракат қиласан, тинмайсан. Жамият фақат ўзингни ўйлаш, эгосит бўлиш табиий деган ақийдани миянгга қуяди. Бировларга ёрдам берсанг, ўзингнинг ҳам аҳволинг танг бўлиши мумкин. Бўлмаса бир кунмас бир кун шу барибир қашшоқлигингча ўлиб кетасан. Мақсад кўпроқ пул, капитал топиш. Нега, чунки бу капиталистик жамиятда инсонларнинг хўжайини капитал. Эрих Фромм тўғри таъкидлаган, илгари одамлар бахт учун, пулни сарфлаш учун ишлашган. Бугун эса мақсад пул топиш, меҳнат қилиш ва яна кўпроқ пул топиш. Элита эса ҳамма тенг яратилган, тенг шароитда “агар сен камбағал бўлиб туғилиб, шундай вафот этсанг айб ўзингда” деб уқтириб келади. Аммо сериалда юз бергандек кимлардир штат қисқаришидан ишидан айрилади, ёшликдан ўқишга шароити бўлмайди, касалванд ёки ўз меҳнатига арзийдиган иш тополмайди. Ҳа “айб” уларда. Буёғи социал-дарвинизм. Шунинг учун ҳам ёшлар енглироқ йўл қидиради: тотализатор, бизнес курс ўқиб бойиб кетиш ва ҳоказо. Чунки жамиятдаги қадринг пулинг, муваффақиятинг билан ўлчанади. Бунда ҳам балки миллиондан бирининг омади келиб қолар. Қолганлар эса жамият ўйинларига дош бера олмайди ва оқибатда ўлимга маҳкум. Қисқаси сериални кўринг ва бугунги жамият аллегориясидан баҳра олинг. 👉@kitoblog👈